Đọc văn bản:

CỦI LỬA

Đời con dần thưa màu khói Mẹ già nua như những buổi chiều Lăng lắc tuổi xuân Lăng lắc niềm thôn dã Bếp lửa ngày đông... Mơ được về bên mẹ Ao xưa, mảnh vườn nhỏ ngày xưa Bậc thềm dàn dụa trăng mỗi tối

Bên những hoàng hôn loang lổ gò đồi Mùi lá bạch đàn xộc vào giấc ngủ Con về yêu mái rạ cuộc đời Một sớm vắng Ùa lên khói bếp Về đây củi lửa ngày xưa

                                                          (Củi lửa, Dương Kiều Minh, Tuyển tập, NXB Hội Nhà văn, 2011)

Chỉ ra dấu hiệu để xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên.

Đoạn văn đáp ứng được các yêu cầu sau:

a. Yêu cầu chung: Xác định đúng vấn đề nghị luận; bảo đảm yêu cầu về hình thức và dung lượng

- Vấn đề nghị luận: Phân tích hình ảnh quê mẹ qua cảm nhận của nhân vật trữ tình con.

- Hình thức: có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, phối hợp, móc xích hoặc song hành.

- Dung lượng: khoảng 200 chữ

b. Yêu cầu cụ thể: Thí sinh triển khai đoạn văn theo trình tự hợp lí và sử dụng đúng các kĩ năng nghị luận.

b1. Phân tích được hình ảnh quê mẹ qua cảm nhận của nhân vật trữ tình con.

- Quê mẹ hiện lên với loạt hình ảnh gần gũi, thân thuộc, bình dị, lam lũ (ao xưa, mảnh vườn, lá bạch đàn, mái rạ, khói bếp, củi lửa)

- Quê mẹ không thiếu những hình ảnh nên thơ, lãng mạn, thương yêu vỗ về (bậc thềm giàn giụa trăng, lá bạch đàn xào xạc vào giấc ngủ, yêu mái rạ cuộc đời, ùa khói bếp)

 b2. Nhận xét, đánh giá

- Hình ảnh quê mẹ hiện lên không chỉ là không gian sinh hoạt quen thuộc mà còn là miền ký ức thiêng liêng, ấm áp, gắn với mẹ, với tuổi thơ và cội nguồn yêu thương. Nỗi nhớ quê mẹ gắn liền với nỗi xót xa trước bước đi khắc nghiệt của thời gian, qua đó thể hiện tình cảm sâu nặng, lòng hiếu thảo và ý thức hướng về cội nguồn của người con đi xa. Đoạn thơ gửi gắm thông điệp nhân văn: dù ở đâu, con người cũng không thể và không nên rời xa nguồn cội, bởi quê hương – mẹ chính là nơi nuôi dưỡng tâm hồn và nâng đỡ con người suốt cuộc đời.

- Nghệ thuật: Hình ảnh thơ giàu sức gợi, kết hợp hài hòa giữa hiện thực và hoài niệm; sử dụng hiệu quả các biện pháp tu từ như điệp ngữ, ẩn dụ, nhân hóa, tạo nhạc điệu nhẹ nhàng, sâu lắng; ngôn ngữ mộc mạc, giàu chất trữ tình; giọng thơ thiết tha, da diết làm nổi bật mạch cảm xúc nhớ thương quê mẹ.

b3. Sáng tạo

- Có những ý đột phá, vượt ra ngoài đáp án nhưng có sức thuyết phục.

- Có cách diễn đạt tinh tế, độc đáo.