Tiếp xúc lâu dài với không khí bị ô nhiễm sẽ khiến sức khỏe con người bị suy giảm nghiêm trọng. Trẻ em đặc biệt có mối nguy cao hơn người lớn vì chúng thở nhanh hơn và hấp thụ nhiều chất ô nhiễm hơn. Trẻ em cũng hít thở không khí gần mặt đất hơn, nơi một số chất ô nhiễm đạt đến nồng độ cao nhất - vào thời điểm mà cả não bộ và cơ thể còn đang phát triển. TS. Nguyễn Thị Trang Nhung (Trường Đại học Y tế Công cộng), một trong những nhà khoa học tiên phong về tác động của ô nhiễm không khí tới sức khỏe cộng đồng ở Việt Nam, cảnh báo: “Việc tiếp xúc thường xuyên với ô nhiễm không khí trong thời thơ ấu có thể ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của trẻ nhỏ và để lại hậu quả lâu dài cho tương lai của chúng”. Những nghiên cứu về ảnh hưởng sức khỏe thể chất liên quan đến việc tiếp xúc với ô nhiễm không khí, chẳng hạn như hen suyễn và tim mạch, đã được ghi nhận rõ ràng trong nhiều thập kỷ. Nhưng chỉ trong khoảng 10 năm qua, các nhà nghiên cứu mới bắt đầu hiểu ô nhiễm không khí có thể ảnh hưởng đến não như thế nào. Các nhà khoa học đã chỉ ra rằng các chất ô nhiễm không khí nhỏ, chẳng hạn như các hạt siêu mịn từ khí thải xe, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến não bằng cách di chuyển qua mũi và vào não, hoặc gián tiếp bằng cách gây viêm và thay đổi phản ứng miễn dịch trong cơ thể, sau đó đi vào não. Một số nghiên cứu đã chứng minh rằng hợp chất hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) có nhiều trong không khí ô nhiễm sẽ làm giảm khả năng kiểm soát ức chế của trẻ nhỏ, dẫn đến thay đổi nền tảng hình thành các kỹ năng học tập – chẳng hạn như khiến trẻ khó tập trung hơn hoặc phản ứng chậm chạp hơn. Những đứa trẻ tiếp xúc nhiều năm với không khí ô nhiễm (PM2,5, PM10, NO2, NO) dù ở mức độ tương đối thấp cũng có thể gây ra trầm cảm và lo lắng. Báo cáo của WHO tiết lộ rằng phụ nữ mang thai tiếp xúc với không khí ô nhiễm có nhiều khả năng sinh non và có con nhẹ cân hơn. Vì hít thở là điều đương nhiên và nhiều đứa trẻ không có lựa chọn nào khác ngoài việc sống ở những khu vực độc hại nhất nên có thể nói, ô nhiễm không khí đang thực sự kìm hãm tương lai của thế hệ trẻ.

(Phong Du, Ô nhiễm không khí: Những rủi ro đối với trẻ em, Tạp chí Khoa học phát triển, ngày 25/02/2023)

Nội dung chính của đoạn trích là gì?

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn trích.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đoạn trích có đề cập: Trẻ em đặc biệt có mối nguy cao hơn người lớn vì chúng thở nhanh hơn và hấp thụ nhiều chất ô nhiễm hơn. -> Chi tiết “thở nhanh hơn” cho thấy trẻ em có tần suất hít thở cao hơn, đây là nguyên nhân trẻ em nằm trong nhóm nguy cơ mắc bệnh cao khi tiếp xúc với ô nhiễm không khí.

- Phân tích, loại trừ: đáp án A, C, D sai vì nội dung này không được nhắc đến trong đoạn trích.

Đáp án đúng là C

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn trích.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Trong đoạn trích, tác giả sử dụng các phương pháp để nhấn mạnh mối liên hệ giữa ô nhiễm không khí và sự phát triển não bộ của trẻ em như:

+ Dẫn chứng cụ thể từ nghiên cứu khoa học: nêu ra các nghiên cứu cho thấy các hạt siêu mịn từ khí thải xe có thể ảnh hưởng đến não; trích dẫn ý kiến của TS. Nguyễn Thị Trang Nhung, một chuyên gia trong lĩnh vực tác động của ô nhiễm không khí.

+ Nêu ra những triệu chứng mà trẻ em có thể gặp: khó tập trung, chậm chạp, trầm cảm, lo âu.

+ Mô tả ảnh hưởng của không khí lên sức khỏe: ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, như việc gia tăng nguy cơ mắc hen suyễn và các bệnh tim mạch; ảnh hưởng đến sự phát triển của não bộ và kỹ năng học tập; ảnh hưởng đến thai kỳ, làm tăng nguy cơ sinh non và sinh con nhẹ cân.

- Đoạn trích không sử dụng những hình ảnh để ví von khi nhấn mạnh mối liên hệ giữa ô nhiễm không khí và sự phát triển não bộ của trẻ em.

Đáp án đúng là A

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn trích.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đoạn trích có đề cập: Những nghiên cứu về ảnh hưởng sức khỏe thể chất liên quan đến việc tiếp xúc với ô nhiễm không khí; Những đứa trẻ tiếp xúc nhiều năm với không khí ô nhiễm dù ở mức độ tương đối thấp cũng có thể gây ra trầm cảm và lo lắng.

=> Các câu văn nhấn mạnh việc tiếp xúc với ô nhiễm không khí trong thời thơ ấu có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe về thể chất và tinh thần cho trẻ.

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Ngoài các chất PM2,5, PM10, NO2, NO, đoạn trích còn đề cập đến hợp chất hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) như một chất ô nhiễm ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ em. Do đó, đáp án B không thể suy ra từ đoạn trích, vì nó không liệt kê đầy đủ tất cả các chất độc hại đã được đề cập.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A có trong đoạn trích: Việc tiếp xúc thường xuyên với ô nhiễm không khí trong thời thơ ấu có thể ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của trẻ nhỏ và để lại hậu quả lâu dài cho tương lai của chúng.

+ Đáp án C có trong đoạn trích: Vì hít thở là điều đương nhiên và nhiều đứa trẻ không có lựa chọn nào khác ngoài việc sống ở những khu vực độc hại nhất.

+ Đáp án D có trong đoạn trích: Trẻ em cũng hít thở không khí gần mặt đất hơn, nơi một số chất ô nhiễm đạt đến nồng độ cao nhất - vào thời điểm mà cả não bộ và cơ thể còn đang phát triển. -> Vì chiều cao hạn chế nên trẻ em phải hít thở nhiều hơn không khí gần mặt đất.