Tiếp xúc lâu dài với không khí bị ô nhiễm sẽ khiến sức khỏe con người bị suy giảm nghiêm trọng. Trẻ em đặc biệt có mối nguy cao hơn người lớn vì chúng thở nhanh hơn và hấp thụ nhiều chất ô nhiễm hơn. Trẻ em cũng hít thở không khí gần mặt đất hơn, nơi một số chất ô nhiễm đạt đến nồng độ cao nhất - vào thời điểm mà cả não bộ và cơ thể còn đang phát triển. TS. Nguyễn Thị Trang Nhung (Trường Đại học Y tế Công cộng), một trong những nhà khoa học tiên phong về tác động của ô nhiễm không khí tới sức khỏe cộng đồng ở Việt Nam, cảnh báo: “Việc tiếp xúc thường xuyên với ô nhiễm không khí trong thời thơ ấu có thể ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển của trẻ nhỏ và để lại hậu quả lâu dài cho tương lai của chúng”. Những nghiên cứu về ảnh hưởng sức khỏe thể chất liên quan đến việc tiếp xúc với ô nhiễm không khí, chẳng hạn như hen suyễn và tim mạch, đã được ghi nhận rõ ràng trong nhiều thập kỷ. Nhưng chỉ trong khoảng 10 năm qua, các nhà nghiên cứu mới bắt đầu hiểu ô nhiễm không khí có thể ảnh hưởng đến não như thế nào. Các nhà khoa học đã chỉ ra rằng các chất ô nhiễm không khí nhỏ, chẳng hạn như các hạt siêu mịn từ khí thải xe, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến não bằng cách di chuyển qua mũi và vào não, hoặc gián tiếp bằng cách gây viêm và thay đổi phản ứng miễn dịch trong cơ thể, sau đó đi vào não. Một số nghiên cứu đã chứng minh rằng hợp chất hydrocarbon thơm đa vòng (PAH) có nhiều trong không khí ô nhiễm sẽ làm giảm khả năng kiểm soát ức chế của trẻ nhỏ, dẫn đến thay đổi nền tảng hình thành các kỹ năng học tập – chẳng hạn như khiến trẻ khó tập trung hơn hoặc phản ứng chậm chạp hơn. Những đứa trẻ tiếp xúc nhiều năm với không khí ô nhiễm (PM2,5, PM10, NO2, NO) dù ở mức độ tương đối thấp cũng có thể gây ra trầm cảm và lo lắng. Báo cáo của WHO tiết lộ rằng phụ nữ mang thai tiếp xúc với không khí ô nhiễm có nhiều khả năng sinh non và có con nhẹ cân hơn. Vì hít thở là điều đương nhiên và nhiều đứa trẻ không có lựa chọn nào khác ngoài việc sống ở những khu vực độc hại nhất nên có thể nói, ô nhiễm không khí đang thực sự kìm hãm tương lai của thế hệ trẻ.

(Phong Du, Ô nhiễm không khí: Những rủi ro đối với trẻ em, Tạp chí Khoa học phát triển, ngày 25/02/2023)

Nội dung chính của đoạn trích là gì?

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung toàn bài đọc.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đoạn trích chủ yếu đề cập đến cách suy nghĩ, nhận thức và cảm xúc ảnh hưởng đến hành vi và sự phát triển của con người, đây là các chủ đề chính trong tâm lý học. Cụ thể:

+ Sức mạnh của suy nghĩ và tự ám thị: đoạn trích nói về việc làm thế nào những suy nghĩ được nhắc đi nhắc lại có thể ảnh hưởng đến niềm tin và hành vi của con người, điều này liên quan đến các khái niệm trong tâm lý học, đặc biệt là trong lĩnh vực tâm lý học nhận thức.

+ Nhận thức và hành vi: tác giả chỉ ra rằng nhận thức chi phối hành vi của con người, phản ánh mối liên hệ giữa tâm lý và hành động, điều này rất quan trọng trong nghiên cứu tâm lý học.

=> Mặc dù có thể có liên quan đến các lĩnh vực khác như triết học hay xã hội học, nhưng đối tượng nghiên cứu của đoạn trích thuộc về tâm lý học.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A sai vì triết học thường liên quan đến những câu hỏi trừu tượng về sự tồn tại, nhận thức, giá trị, lý do và bản chất của thực tại. Đoạn trích chủ yếu tập trung vào cách thức suy nghĩ và ảnh hưởng của nó đối với hành vi con người, điều này không thuộc về lĩnh vực triết học mà là tâm lý học.

+ Đáp án C sai vì xã hội học nghiên cứu các cấu trúc xã hội, mối quan hệ giữa các cá nhân trong xã hội, và cách mà các yếu tố xã hội ảnh hưởng đến hành vi. Mặc dù đoạn trích đề cập đến việc loại bỏ ảnh hưởng từ môi trường không lành mạnh, nó không phân tích các khía cạnh xã hội hay cấu trúc xã hội, mà chỉ tập trung vào quá trình cá nhân hóa và tự ám thị.

+ Đáp án D sai vì hành vi học là một nhánh của tâm lý học nghiên cứu hành vi có thể quan sát được của con người và động vật, thường chú trọng vào điều kiện hóa và phản ứng đối với môi trường. Đoạn trích không chỉ ra hành vi cụ thể mà chỉ ra cách thức mà suy nghĩ và niềm tin ảnh hưởng đến tâm trạng và động lực cá nhân, điều này phù hợp hơn với tâm lý học tổng quát hoặc tâm lý học nhận thức.

Đáp án đúng là A

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung toàn bộ ngữ liệu.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Ý chính của đoạn trích trên trình bày về khoa học thời Trung Cổ. Đây là đáp án bao quát nội dung toàn đoạn trích. Mở đầu, đoạn trích trình bày về “Thời Trung Cổ” sau đó đề cập thời đại này chỉ có một nhà bác học thiên tài là Roger Bacon, nhưng những đóng góp của nhà bác học này cũng không được công nhận do giáo hội cấm đoán.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án B sai vì đoạn trích không trình bày nhiều thông tin về nhà bác học Roger Bacon mà chỉ điểm qua về ông để cho thấy sự giới hạn của khoa học trong thời Trung Cổ khi giáo hội cấm đoán những tư tưởng tiến bộ của ông; phần sau đoạn trích trình bày các thông tin về giáo hội nên đoạn trích cũng không chủ lực nói về mỗi sự nghiệp của Roger Bacon.

+ Đáp án C sai vì đoạn trích đề cập đến sự xung đột giữa Roger Bacon và giáo hội, nó không đi sâu vào một cuộc chiến tổng thể giữa khoa học hiện đại và giáo hội. Đoạn văn chủ yếu trình bày khoa học thời Trung Cổ.

+ Đáp án D sai vì đoạn trích có đề cập đến giáo hội và cách họ giáo dục người dân, nhưng không phải là chủ đề chính. Nó chỉ nhấn mạnh rằng giáo hội giới hạn tri thức của dân chúng và có chính sách ngăn cản việc học hỏi ngoài những kiến thức trong Thánh kinh và sách của Aristote.