Sau khi nghe chuyện, tôi phải xếp đặt lại một cảnh gia đình không ai tưởng tượng là có được, ở giữa đất văn vật ngàn năm... Nhà có sáu người, ông bố với bà mẹ già, người con giai cả đi làm tùy phái cho một công sở, cộng thêm hai cô con gái... Sáu người cùng chung máu mủ hoặc là vợ chồng mà mỗi bữa mỗi người đều vào bếp thổi một niêu cơm. Lúc ăn người ta tuy ngồi cùng với nhau, song ai cũng có thức ăn riêng của người ấy. Đại khái ông bố đã có đĩa chả, bà mẹ đĩa đậu rán, con trai với con dâu: một đĩa xào, các con gái: bát dưa, bát canh... Người ta tuy cùng ngồi ăn một mâm chung, nếu ai bị sự cám dỗ mà đưa đũa xâm phạm đến món ăn của người khác thì tức khắc sẽ có cái lườm đến nổ trời. Ấy là cái cảnh của nhà ấy bằng vài nét vẽ phác. Vậy thì một bữa, khi nàng dâu để phần chồng một đĩa chả rươi, chẳng may ông bố chồng ăn cơm trước đã đụng đũa vào. Đi làm về, ông con trai mở lồng bàn thấy món mỹ vị đã bị thất tiết, bèn quát rầm lên:

- Đứa nào ăn của ông đây? Ông đi làm khó nhọc mà ông chưa ăn, đứa nào dám ăn trước ông, mau mau khai ra!

     Ông bố chạy lại dịu giọng đáp:

- Thưa cậu, tôi đấy ạ. Tôi tưởng chị ấy có rươi mới thì làm cho tôi nên tôi nhầm, trót nhỡ ăn phải mấy miếng...

     Thế thì các ngài có đoán được là ông con trai nói lại như thế nào không? Muốn để các ngài đoán dễ hơn, tôi xin thưa, thằng nhỏ kia đã nói với tôi: ông bố thuê gác trong, ông con thuê gác ngoài. Thôi, các ngài đoán chẳng ra đâu, vì Victor Hugo cũng chưa hề tưởng tượng được ra một kẻ khốn nạn đến như thế. Ông con đã nói cho ông bố nghe một câu thâm thúy như thế này:

- Nhầm,... thằng thuê gác trong, thằng thuê gác ngoài, mà vợ người ta để phần cơm người ta, mà lại nhầm! Nhầm kể cũng lạ!

     Rồi thằng nhỏ khí khái kết luận rằng:

- Tớ nghĩ đi ở mà được chủ hay cũng đẹp mặt, còn đi ở phải những chủ như thế nhục lắm.

(Vũ Trọng Phụng, Cơm thầy cơm cô, In trong Cơm thầy cơm cô và cạm bẫy người, NXB Văn học, Hà Nội, 2022)

Đâu là giọng điệu nổi bật trong đoạn trích trên?

Đáp án đúng là C

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn trích.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Đoạn trích trên thuộc kiểu văn bản nghệ thuật. Vì đây là sáng tác văn chương của nhà văn Vũ Trọng Phụng (trích từ phóng sự Cơm thầy cơm cô). Văn bản nghệ thuật thường sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh, biểu cảm và có yếu tố sáng tạo cao, nhằm truyền đạt cảm xúc, ý tưởng và phản ánh hiện thực đời sống.

- Phân tích, loại trừ:

+ Đáp án A sai vì văn bản báo chí thường tập trung vào việc cung cấp tin tức, sự kiện, ý kiến hoặc phân tích về các vấn đề xã hội, chính trị. Đoạn trích trên không có đặc điểm này.

+ Đáp án B sai vì văn bản thông tin chủ yếu cung cấp dữ liệu, số liệu hoặc thông tin cụ thể về một vấn đề nào đó. Đoạn trích trên không có đặc điểm này.

+ Đáp án D sai vì văn bản khoa học thường có mục đích truyền đạt lý thuyết, nghiên cứu và phân tích một cách chính xác và có hệ thống.

Đáp án đúng là B

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Trong câu văn này, cụm từ “cái lườm đến nổ trời” là một hình ảnh phóng đại, nói quá nhằm nhấn mạnh mức độ nghiêm khắc và sự tức giận của các thành viên trong gia đình khi có người xâm phạm đến món ăn của họ. Hình thức này tạo ra hiệu ứng mạnh mẽ, thể hiện sự căng thẳng không đáng có trong bữa ăn gia đình.

Đáp án đúng là D

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Phân tích, suy luận:

+ Đáp án A thể hiện sự châm biếm vì điều này phản ánh sự ích kỷ và thiếu gắn kết trong gia đình, mang tính châm biếm.

+ Đáp án B thể hiện sự châm biếm vì cách giải thích của ông bố với giọng điệu nhượng bộ, sợ hãi vừa hài hước vừa đáng buồn, có tính châm biếm về mối quan hệ gia đình (Thưa cậu, tôi đấy ạ!).

+ Đáp án C thể hiện rõ nhất sự châm biếm vì phản ứng của người con trai cho thấy sự hống hách, tham ăn và thiếu tôn trọng đối với cha mình.

+ Đáp án D KHÔNG thể hiện sự châm biếm vì đây là một tình huống bình thường trong các gia đình, đa số các gia đình thường ngồi ăn cùng nhau để tăng tình cảm và tạo sự gắn kết, điều này không mang tính chất châm biếm.

Đáp án đúng là D

Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung đoạn trích.

Dạng bài đọc hiểu văn bản văn học - Câu hỏi kết hợp

Lời giải

- Với cảm hứng hiện thực phê phán, trong phóng sự trên, tác giả Vũ Trọng Phụng đã phê phán sâu cay lớp người thành thị với đặc điểm xấu xa như ích kỉ, vô đạo đức:

+ Ích kỷ: các nhân vật trong đoạn trích thể hiện sự ích kỷ rõ rệt khi mỗi người đều có món ăn riêng và không ai muốn chia sẻ với nhau. Việc họ chỉ chú trọng đến thức ăn của mình mà không quan tâm đến cảm xúc của người khác cho thấy tính ích kỷ trong mối quan hệ gia đình.

+ Vô đạo đức: sự phản ứng gay gắt và thiếu tôn trọng của anh con trai đối với người cha khi cha ăn nhầm món của mình cũng phản ánh một phần tính cách vô đạo đức trong cách ứng xử. Họ không có sự cảm thông và tôn trọng lẫn nhau trong gia đình, cho thấy một phần của văn hóa xã hội lúc bấy giờ.

- Phân tích, suy luận:

+ Đáp án A sai vì “lố lăng”, “đồi bại” chỉ sự hư hỏng của con người xét về phương diện xã hội, hai từ này chưa phản ánh sát về nhân vật trong đoạn trích trên.

+ Đáp án B sai vì sự “dối trá”, “lật lọng” không xuất hiện trong đoạn trích.

+ Đáp án C sai vì từ “dửng dưng” không hoàn toàn phản ánh tính cách của các nhân vật, vì họ vẫn thể hiện những cảm xúc khác nhau, dù là tiêu cực.