“Ba vua năm đế dấu vừa qua,

Nối đạo trời rao đức thánh ta.

Hai chữ can thường dằn các nước,

Một câu trung hiếu dựng muôn nhà.

Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm,

Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà.

Căm lấy lòng nhơ mong thói bạc,

Trời gần chẳng gánh gánh trời xa”.

                                             (Nguyễn Đình Chiểu, Than đạo)

Trong bài thơ “Than đạo”, Nguyễn Đình Chiểu sử dụng hình ảnh “thuyền” để biểu trưng cho điều gì?

Đáp án B

Hướng dẫn giải

Bài thơ “Than đạo” của Nguyễn Đình Chiểu thể hiện quan niệm sâu sắc về vai trò của văn chương trong việc truyền tải đạo lý và đấu tranh chống lại cái xấu, cái ác trong xã hội theo quan điểm “thi dĩ ngôn chí, văn dĩ tải đạo”.

“Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm”: “Đạo” ở đây được hiểu là đạo lý, luân thường, những giá trị nhân nghĩa trong xã hội. “Thuyền” tượng trưng cho văn chương, nghệ thuật. Câu thơ nhấn mạnh rằng văn chương có khả năng chuyên chở, truyền tải đạo lý mà không bao giờ trở nên quá tải. Điều này phản ánh quan niệm “văn dĩ tải đạo” (văn chương chuyên chở đạo lý), cho rằng mục đích cao cả của văn chương là giáo dục, nâng cao đạo đức con người.

“Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”: “Thằng gian” chỉ những kẻ gian ác, bất lương trong xã hội. “Bút” đại diện cho ngòi bút của nhà văn, nhà thơ. Câu thơ thể hiện sự kiên định của người cầm bút trong việc dùng văn chương để đấu tranh, phê phán cái xấu, cái ác. Dù phải đối mặt với bao nhiêu kẻ gian, ngòi bút vẫn không bị lệch lạc, không bị ảnh hưởng, luôn giữ vững chính nghĩa.

Như vậy, qua hai câu thơ này, Nguyễn Đình Chiểu khẳng định sứ mệnh của văn chương không chỉ là phản ánh hiện thực mà còn phải giáo dục đạo lý và đấu tranh chống lại những điều sai trái trong xã hội. Đây cũng chính là tôn chỉ trong suốt sự nghiệp sáng tác của ông, nơi mà văn chương trở thành vũ khí sắc bén để bảo vệ đạo đức và chính nghĩa.