(2025) Đề thi thử Đánh giá năng lực ĐHQG Hồ Chí Minh năm 2025 có đáp án (Đề 19)

Đáp án C

Hướng dẫn giải

Trong truyện cổ tích “Chuyện quả bầu”, hai vợ chồng đã bắt được một con dúi trong rừng. Con dúi van xin được tha mạng và hứa tiết lộ một bí mật quan trọng. Thương tình, họ đã tha cho dúi. Dúi báo rằng sắp có mưa to gió lớn gây ngập lụt khắp nơi, và khuyên họ nên chuẩn bị một khúc gỗ to, khoét rỗng, tích trữ thức ăn đủ cho bảy ngày bảy đêm, rồi chui vào đó, bịt kín miệng gỗ bằng sáp ong, và chỉ ra ngoài khi hết bảy ngày.

Hai vợ chồng làm theo lời dúi, nhờ đó thoát khỏi trận lụt lớn. Sau nạn lụt, người vợ sinh ra một quả bầu. Khi nghe thấy tiếng cười nói từ quả bầu, họ dùi quả bầu ra và thấy nhiều con người nhỏ bé bước ra, lần lượt là người Khơ Mú, người Thái, người Mường, người Dao, người Hmông, người Ê-đê, người Ba-na, người Kinh,... Đây được coi là tổ tiên của các dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam ngày nay.

Câu chuyện giải thích nguồn gốc của các dân tộc Việt Nam, nhấn mạnh sự đoàn kết và tình anh em giữa các dân tộc. Đồng thời, nó cũng đề cao lòng nhân hậu và sự biết ơn, khi hai vợ chồng cứu dúi và được báo trước về nạn lụt, giúp họ chuẩn bị và sinh tồn.

Đáp án B

Hướng dẫn giải

Câu ca dao diễn tả nỗi buồn, sự bất lực của người phụ nữ khi phải sống trong một xã hội phong kiến, nơi họ không có quyền tự do, không thể tự quyết định cuộc sống của mình. Họ cảm thấy như cá bị mắc trong lưới, không thể thoát ra, không biết phải nhờ cậy ai để thay đổi số phận.

Trong câu ca dao, “cá trong lờ” là hình ảnh ẩn dụ thể hiện sự bị giam cầm, không có tự do, giống như người phụ nữ trong xã hội phong kiến bị ràng buộc, không thể tự quyết định cuộc sống của mình.

“Thân em như cá trong lờ”: “Thân em” ám chỉ thân phận, cuộc đời của người phụ nữ. “Cá trong lờ” là hình ảnh ẩn dụ thể hiện sự bị giam cầm, không có tự do, giống như cá bị mắc trong lưới, không thể tự do bơi lội.

“Hết phương vùng vẫy biết nhờ nơi đâu”: “Hết phương vùng vẫy” nghĩa là không còn cách nào để thoát ra, không còn khả năng tự giải thoát. “Biết nhờ nơi đâu” thể hiện sự bất lực, không biết phải nhờ cậy ai để thoát khỏi tình cảnh hiện tại.

Đáp án B

Hướng dẫn giải

Bài thơ “Than đạo” của Nguyễn Đình Chiểu thể hiện quan niệm sâu sắc về vai trò của văn chương trong việc truyền tải đạo lý và đấu tranh chống lại cái xấu, cái ác trong xã hội theo quan điểm “thi dĩ ngôn chí, văn dĩ tải đạo”.

“Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm”: “Đạo” ở đây được hiểu là đạo lý, luân thường, những giá trị nhân nghĩa trong xã hội. “Thuyền” tượng trưng cho văn chương, nghệ thuật. Câu thơ nhấn mạnh rằng văn chương có khả năng chuyên chở, truyền tải đạo lý mà không bao giờ trở nên quá tải. Điều này phản ánh quan niệm “văn dĩ tải đạo” (văn chương chuyên chở đạo lý), cho rằng mục đích cao cả của văn chương là giáo dục, nâng cao đạo đức con người.

“Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”: “Thằng gian” chỉ những kẻ gian ác, bất lương trong xã hội. “Bút” đại diện cho ngòi bút của nhà văn, nhà thơ. Câu thơ thể hiện sự kiên định của người cầm bút trong việc dùng văn chương để đấu tranh, phê phán cái xấu, cái ác. Dù phải đối mặt với bao nhiêu kẻ gian, ngòi bút vẫn không bị lệch lạc, không bị ảnh hưởng, luôn giữ vững chính nghĩa.

Như vậy, qua hai câu thơ này, Nguyễn Đình Chiểu khẳng định sứ mệnh của văn chương không chỉ là phản ánh hiện thực mà còn phải giáo dục đạo lý và đấu tranh chống lại những điều sai trái trong xã hội. Đây cũng chính là tôn chỉ trong suốt sự nghiệp sáng tác của ông, nơi mà văn chương trở thành vũ khí sắc bén để bảo vệ đạo đức và chính nghĩa.

Đáp án B

Hướng dẫn giải

Trong đoạn trích từ truyện ngắn “Bài học quét nhà” của Nam Cao, Hồng cảm thấy buồn vì không có bạn chơi cùng. Trước đây, Hồng thường chơi với chị Thảo và các bạn trong xóm, nhưng hiện tại, Hồng phải chơi một mình và gọi cây cối trong vườn là bác soan, bác chuối, bác cam.

Đáp án B

Hướng dẫn giải

Trong đoạn thơ, Huy Cận đặt ra những câu hỏi về ý nghĩa và mục đích của cuộc sống, thể hiện tâm trạng bâng khuâng, tự vấn trước sự vô định và mong manh của nhân sinh.

Đáp án A

Hướng dẫn giải

Trong đoạn trích từ “Nhà giả kim” của Paulo Coelho, chàng trai Santiago quyết định dừng chân nghỉ ngơi tại một ngôi nhà thờ bỏ hoang. Ngôi nhà thờ này đã bị sập mái từ lâu, và một cây dâu mọc lên trong phòng thay áo lễ trước kia. Santiago đến đây khi trời vừa nhá nhem tối, dựng một vài thanh gỗ chắn ngang để phòng ngừa những con cừu chạy lạc trong đêm.

Việc lựa chọn ngôi nhà thờ hoang phế làm nơi nghỉ ngơi không chỉ phản ánh hoàn cảnh vật chất của Santiago mà còn biểu trưng cho hành trình tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống của anh. Ngôi nhà thờ bỏ hoang có thể được xem như một biểu tượng của sự hoang vắng, cô đơn, nhưng cũng là nơi để Santiago tĩnh tâm và suy ngẫm về con đường mà anh đang đi.

Đáp án C

Hướng dẫn giải

Bài thơ “Long môn” của Đỗ Phủ miêu tả cảnh vật sau trận lũ lụt, trong đó có câu:

“Long Môn hoành dã đoạn”

Câu này có thể được hiểu là: “Long Môn”: Tên một dãy núi nổi tiếng ở Trung Quốc. “hoành dã”: Chỉ việc dãy núi bị chia cắt, tạo thành một con đường rộng lớn. “đoạn”: Nghĩa là bị chặn lại hoặc bị cắt đứt.

Vậy, câu thơ miêu tả cảnh dãy núi Long Môn bị chia cắt, tạo thành một con đường rộng lớn sau trận lũ.

Đáp án D

Hướng dẫn giải

Trong đoạn trích từ “Mắt biếc” của Nguyễn Nhật Ánh, các hình ảnh được mô tả bao gồm:

Bầu trời đầy sao: “Khi ngước mắt lên, tôi nhận ra bầu trời đã đầy sao”.

Ngọn đèn dầu lung linh trong chợ: “dường như có ai đã tắt bớt những ngọn đèn dầu lung linh trong chợ”.

Những chiếc chõng tre: “chỉ còn trơ lại những chiếc chõng tre đang sút dần những sợi mây buộc”.

Tuy nhiên, không có đề cập đến hình ảnh “những chiếc lá vàng rơi” trong đoạn trích này.