(2025) Đề thi thử Đánh giá năng lực ĐHQG Hồ Chí Minh năm 2025 có đáp án (Đề 23)

Đáp án B

Hướng dẫn giải

Bối cảnh truyền thuyết: Sơn Tinh (chúa núi) và Thủy Tinh (chúa nước) tượng trưng cho hai lực lượng thiên nhiên đối lập: đất và nước. Hàng năm, Thủy Tinh “dâng nước” để báo thù Sơn Tinh, tượng trưng cho hiện tượng lũ lụt mà người Việt cổ phải đối mặt trong đời sống.

Ý nghĩa chính của truyền thuyết: Truyện phản ánh cuộc sống của người Việt cổ gắn bó chặt chẽ với thiên nhiên, đặc biệt là những vùng đồng bằng châu thổ sông Hồng, nơi thường xuyên xảy ra lũ lụt. Sự thắng lợi của Sơn Tinh trước Thủy Tinh thể hiện khả năng thích nghi, chinh phục thiên nhiên và bảo vệ cuộc sống của người Việt cổ.

A. Tình yêu và hôn nhân luôn phụ thuộc vào sự giàu có và quyền lực: Sai, vì truyện không đề cập đến khía cạnh giàu có hay quyền lực, mà tập trung vào cuộc chiến giữa hai thế lực thiên nhiên.

B. Cuộc chiến giữa con người và thiên nhiên trong việc chống lũ lụt: Đúng, vì truyền thuyết này giải thích hiện tượng thiên nhiên (lũ lụt) và đề cao sự đấu tranh của con người để vượt qua khó khăn.

C. Sự tranh giành quyền lực giữa các vị thần trong thế giới thần thoại: Sai, vì cuộc xung đột giữa Sơn Tinh và Thủy Tinh không phải là tranh giành quyền lực, mà liên quan đến tình yêu với Mỵ Nương.

D. Tính kiên cường của người Việt trong công cuộc bảo vệ đất nước khỏi giặc ngoại xâm: Sai, vì truyền thuyết không đề cập đến chiến tranh hay giặc ngoại xâm, mà tập trung vào mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên.

Đáp án C

Hướng dẫn giải

Điệp ngữ “buồn trông” không chỉ đơn giản là miêu tả cảnh vật mà còn là “cửa sổ” mở ra thế giới nội tâm đầy u uất của Thúy Kiều. Mỗi lần “buồn trông”, Kiều lại hướng ánh nhìn về một chi tiết khác của cảnh vật, và mỗi chi tiết ấy đều phản chiếu nỗi buồn, sự cô đơn và cả nỗi lo lắng về số phận của nàng. Chính sự lặp lại này đã làm tăng mức độ bi kịch, nhấn mạnh tâm trạng rối bời và vô định của Kiều khi bị giam lỏng ở lầu Ngưng Bích.

Các đáp án khác sai vì:

A. Nhấn mạnh vẻ đẹp thiên nhiên hùng vĩ của biển cả: Mặc dù đoạn thơ có miêu tả cảnh biển, nhưng mục đích chính không phải để ca ngợi vẻ đẹp hùng vĩ mà là để diễn tả nỗi buồn của Kiều.

B. Thể hiện nỗi nhớ nhà, nhớ quê hương da diết của Thúy Kiều: Nỗi nhớ nhà, nhớ quê hương là một phần trong nỗi buồn của Kiều, nhưng chưa phải là tất cả. Tâm trạng của nàng phức tạp hơn, bao gồm cả sự cô đơn, lo lắng, bất an về tương lai.

D. Khắc họa bức tranh thiên nhiên tươi sáng, rực rỡ sắc màu: Bức tranh thiên nhiên trong đoạn thơ không hề tươi sáng mà mang màu sắc u ám, buồn bã, phù hợp với tâm trạng của nhân vật.

Đáp án B

Hướng dẫn giải

Phân tích các đáp án:

• A. Miêu tả chi tiết hành động để khắc họa tình huống → Đoạn trích mô tả rất rõ ràng các hành động của nhân vật như quay ngựa, giương cung, bắn tên, rút tên, phản ứng của Chu Cẩn… → Có sử dụng.

• B. Đối thoại để thể hiện suy nghĩ của nhân vật → Trong đoạn trích, không có cuộc đối thoại nào giữa các nhân vật, mà chỉ có diễn biến nội tâm của Chu Cẩn. → Không sử dụng → Đáp án đúng.

• C. Tạo dựng kịch tính qua diễn biến liên tiếp → Đoạn văn có nhịp độ nhanh, các hành động diễn ra liên tiếp, từ việc bắn tên đến phản ứng của Chu Cẩn và Dương Chí, tạo nên kịch tính. → Có sử dụng.

• D. So sánh để nhấn mạnh đặc điểm nhân vật → Đoạn cuối có câu: “Anh này chắc chỉ biết đánh gậy, mà không biết bắn”, đây là một dạng so sánh để nhấn mạnh khả năng chiến đấu của nhân vật. → Có sử dụng.

Vậy đáp án đúng là B. Đối thoại để thể hiện suy nghĩ của nhân vật.

Đáp án B

Hướng dẫn giải

Đoạn thơ “Đồng chí” của tác giả Chính Hữu được viết theo thể thơ tự do. Dấu hiệu nhận biết thể thơ tự do:

- Số câu: Không có quy định chặt chẽ về số câu trong một khổ thơ.

- Số chữ trong mỗi câu: Số chữ trong mỗi câu không cố định.

- Vần: Không có quy tắc về vần.

- Nội dung: Bài thơ thể hiện một cách tự do những cảm xúc, suy nghĩ của tác giả về tình đồng chí, tình bạn trong chiến tranh.

Đáp án D

Hướng dẫn giải

Nội dung chính của đoạn trích: Đoạn văn tập trung miêu tả cảm xúc hồi hộp, nôn nao của cô Thúy trước những sự kiện quan trọng trong cuộc đời, đặc biệt là cuộc vinh quy sắp tới. Tác giả sử dụng các biện pháp như miêu tả nội tâm, hồi tưởng và so sánh để làm nổi bật diễn biến tâm lý của nhân vật trong từng giai đoạn thay đổi địa vị xã hội.

A. Miêu tả nội tâm để khắc họa tâm trạng nhân vật: Đoạn trích đi sâu vào tâm trạng hồi hộp, lo lắng của cô Thúy, thể hiện rõ qua cách cô suy nghĩ và cảm nhận về các sự kiện trong đời. → Đây là biện pháp nghệ thuật được sử dụng.

B. Hồi tưởng để làm rõ diễn biến tâm lý của nhân vật: Tác giả sử dụng các sự kiện trong quá khứ, từ khi cô Thúy trở thành cô khóa, cô cử, đến hiện tại là cô nghè, để làm nổi bật sự thay đổi cảm xúc và địa vị của cô. → Đây là biện pháp nghệ thuật được sử dụng.

C. So sánh để nhấn mạnh sự thay đổi địa vị của nhân vật: Tác giả so sánh quãng đường từ “cô khóa lên cô cử” với “cô cử lên cô nghè” để nhấn mạnh sự khác biệt trong cảm xúc và hoàn cảnh.

→ Đây là biện pháp nghệ thuật được sử dụng.

D. Ẩn dụ để làm nổi bật cảm xúc sâu sắc của nhân vật: Đoạn trích không sử dụng ẩn dụ để diễn tả cảm xúc hay tâm trạng, mà tập trung vào việc miêu tả trực tiếp nội tâm và hành động của cô Thúy. → Đây là biện pháp nghệ thuật không được sử dụng.

Kết luận: Đáp án D là lựa chọn đúng, vì đoạn trích không sử dụng phép ẩn dụ để diễn đạt cảm xúc, mà dựa vào các biện pháp khác như miêu tả nội tâm và hồi tưởng.

Đáp án A

Hướng dẫn giải

Dựa vào tác phẩm Từ ấy của tác giả Tố Hữu để tìm đáp án đúng.

Tôi đã là con của vạn nhà

Là em của vạn kiếp phôi pha

Là anh của vạn đầu em nhỏ

Không áo cơm, cù bất cù bơ...

Đáp án A

Hướng dẫn giải

Phân tích đoạn thơ thứ nhất (“Nước Liên Hoa chảy ra Cống Trắng” - Khuyết danh Việt Nam): Hình ảnh dòng nước trong đoạn thơ này không mang ý nghĩa tích cực, mà lại là bối cảnh gợi lên cảnh tượng xa hoa, phóng túng trong lối sống. “Khói ả phiền” và “dọc tẩu áp vào môi thâm” khắc họa sự tiêu cực và lối sống buông thả. Dòng nước “Liên Hoa chảy ra Cống Trắng” trở thành biểu tượng cho môi trường suy đồi đạo đức trong xã hội.

Phân tích đoạn thơ thứ hai (“Nước sông Tô vừa trong vừa mát” - Khuyết danh Việt Nam): Hình ảnh dòng nước ở đây mang tính biểu tượng cho sự trong trẻo, mát lành của thiên nhiên, đồng thời phản ánh cảm xúc lãng mạn trong tình yêu. “Em ghé thuyền đỗ sát thuyền anh” là hình ảnh ẩn dụ gợi lên sự gần gũi, kết nối trong tình yêu đôi lứa. Dòng sông Tô không chỉ là bối cảnh mà còn là cầu nối cảm xúc, thể hiện mối tình dịu dàng và sâu đậm.

Điểm khác biệt nổi bật:

Đoạn thơ thứ nhất: Dòng nước là bối cảnh phản ánh lối sống tiêu cực, xa hoa và phóng túng.

Đoạn thơ thứ hai: Dòng nước trở thành biểu tượng cho sự trong trẻo, lãng mạn, và kết nối trong tình yêu.

A. Đoạn thơ thứ nhất gợi lên cảnh tiêu cực, đoạn thơ thứ hai gợi lên tình yêu lãng mạn: Đúng, đoạn thơ thứ nhất nhấn mạnh sự tiêu cực, đoạn thứ hai tập trung vào cảm xúc tình yêu lãng mạn.

B. Đoạn thơ thứ nhất phản ánh lối sống xa hoa, đoạn thơ thứ hai thể hiện sự trong trẻo của thiên nhiên: Sai, đoạn thứ hai không chỉ phản ánh sự trong trẻo của thiên nhiên mà còn nhấn mạnh cảm xúc tình yêu.

C. Đoạn thơ thứ nhất tập trung miêu tả phong cảnh, đoạn thơ thứ hai đề cao mối quan hệ giữa con người: Sai, cả hai đoạn thơ đều không chỉ miêu tả phong cảnh mà còn ẩn chứa ý nghĩa sâu xa hơn.

D. Đoạn thơ thứ nhất nhấn mạnh sự suy đồi đạo đức, đoạn thơ thứ hai ca ngợi vẻ đẹp truyền thống: Sai, đoạn thứ hai không tập trung vào ca ngợi truyền thống mà chủ yếu nói về tình yêu lãng mạn.

Lý do chọn đáp án A: Cách khai thác hình ảnh dòng nước trong hai đoạn thơ thể hiện sự tương phản rõ rệt: một bên phản ánh lối sống tiêu cực, một bên là biểu tượng cho sự lãng mạn và trong trẻo, làm nổi bật sự khác biệt trong cách tiếp cận chủ đề của hai tác giả.