(2025) Đề thi thử Đánh giá năng lực ĐHQG Hồ Chí Minh năm 2025 có đáp án (Đề 24)

Đáp án A

Hướng dẫn giải

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây: Tục ngữ, diễn đạt bài học đạo đức về lòng biết ơn với người có công. Uống nước nhớ nguồn: Tục ngữ, mang ý nghĩa nhắc nhở việc ghi nhớ cội nguồn, công lao của tổ tiên.

Tấc đất tấc vàng: Tục ngữ, truyền đạt kinh nghiệm về giá trị quý báu của đất đai.

Người sống đống vàng: Tục ngữ, ám chỉ giá trị to lớn của con người, quý hơn mọi vật chất.

Mẹ tròn con vuông: Thành ngữ, không mang bài học đạo đức hay kinh nghiệm, mà là lời chúc tốt đẹp trong sinh nở.

Nhanh như chớp: Thành ngữ, diễn đạt hình ảnh bóng bẩy, không có bài học kinh nghiệm.

Lên thác xuống ghềnh: Thành ngữ, nói về khó khăn, gian nan trong cuộc sống.

Chân cứng đá mềm: Tục ngữ, biểu đạt bài học về sự bền bỉ, kiên nhẫn để vượt qua khó khăn.

Ý nghĩa chính của tục ngữ:

Tục ngữ là những câu nói hoàn chỉnh, truyền tải kinh nghiệm sống hoặc bài học đạo đức của dân gian. Trong các ý trên, câu tục ngữ mang tính giáo dục cao và thường được sử dụng để răn dạy con cháu.

Đáp án A (4 ý):

Tục ngữ bao gồm:

Ăn quả nhớ kẻ trồng cây.

Uống nước nhớ nguồn.

Tấc đất tấc vàng.

Người sống đống vàng.

Loại trừ:

B. 5: Có thêm “Mẹ tròn con vuông” (thành ngữ).

C. 6: Có thêm “Nhanh như chớp” và “Lên thác xuống ghềnh” (thành ngữ).

D. 7: Bao gồm cả thành ngữ và tục ngữ không chính xác.

Đáp án A

Hướng dẫn giải

Bài thơ “Nhàn” thể hiện rõ quan điểm sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm: ông tìm đến cuộc sống giản dị, gần gũi với thiên nhiên (“Một mai, một cuốc, một cần câu”) và tìm thấy niềm vui trong sự tĩnh lặng, tránh xa những xô bồ của cuộc đời (“Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ”). Ông tự nhận mình “dại” để đối lập với những “người khôn” ham mê danh lợi, bon chen chốn “lao xao”.

Các đáp án khác sai vì:

B. Khuyên mọi người nên tìm đến chốn đông vui, náo nhiệt: Trái ngược với quan điểm của tác giả, ông tìm đến “nơi vắng vẻ” chứ không phải “chốn lao xao.”

C. Tìm kiếm công danh, phú quý để khẳng định giá trị bản thân: Bài thơ hoàn toàn không đề cập đến công danh, phú quý. Tác giả tìm thấy giá trị trong sự thanh nhàn, chứ không phải danh lợi.

D. Sống khép kín, tách biệt hoàn toàn với xã hội: Tác giả không hoàn toàn tách biệt với xã hội, mà chỉ chọn cách sống “ẩn dật” để tìm kiếm sự bình yên trong tâm hồn. Ông vẫn quan sát và nhận xét về cuộc đời, về “người khôn” trong xã hội

Đáp án D

Hướng dẫn giải

Nội dung chính của đoạn trích: Đoạn trích mô tả các hoạt động thường nhật của vợ chồng Trường, cô Lý, và Phúc tại Đà Lạt. Dù tham gia những chuyến đi chơi tại nhiều địa danh nổi tiếng, Phúc vẫn mang tâm trạng đau buồn, không thể quên được nỗi đau trong lòng. Cảnh đẹp và không khí thơ mộng của Đà Lạt không đủ để xoa dịu tâm trạng của Phúc.

A. Miêu tả hoạt động thường nhật của vợ chồng Trường và cô Lý tại Đà Lạt: Đoạn trích liệt kê chi tiết các hoạt động hằng ngày của nhóm nhân vật, từ việc đi chơi xa đến dạo bộ trong châu thành. → Nội dung này được đề cập.

B. Phúc tham gia các chuyến đi chơi nhưng luôn mang tâm trạng đau buồn: Tác giả nhấn mạnh rằng Phúc hăng hái tham gia các chuyến đi nhưng “dầu nếm thú nên thơ, dầu xem cảnh tuấn tú, cũng không hết đau đớn.” → Nội dung này được đề cập.

C. Phong cảnh Đà Lạt được mô tả chi tiết và đầy sức sống: Phong cảnh Đà Lạt được khắc họa qua các địa danh nổi tiếng như suối Cam-Ly, hồ Than Thở, và rừng Ái tình. Những hình ảnh thiên nhiên “im lìm thanh tịnh,” “cỏ non,” “núi non tứ phía” tạo nên một không gian thơ mộng.

→ Nội dung này được đề cập.

D. Những chuyến đi đã giúp Phúc quên đi nỗi đau và hòa mình vào thiên nhiên: Ngược lại, đoạn trích cho thấy rằng dù được hòa mình vào cảnh đẹp thiên nhiên, Phúc vẫn không thoát khỏi cảm giác đau buồn, “vết thương tâm cứ ngầm ngầm châm chích ruột gan.” → Nội dung này không đúng và không phải là ý chủ đạo của đoạn trích.

Kết luận: Đáp án D là lựa chọn đúng, vì đoạn trích nhấn mạnh rằng các chuyến đi không thể xoa dịu nỗi đau của Phúc, trái ngược với ý kiến rằng thiên nhiên đã giúp Phúc quên đi nỗi buồn.

Đáp án A

Hướng dẫn giải

Đoạn thơ “Buổi chiều cuối cùng” của tác giả Nguyễn Thuý Quỳnh được viết theo thể thơ tự do.

Dấu hiệu nhận biết thể thơ tự do:

- Tự do về hình thức: Không bị giới hạn bởi số câu, số chữ, vần điệu.

- Nội dung phong phú: Có thể viết về bất kỳ chủ đề nào, từ tình yêu, cuộc sống đến những vấn đề xã hội.

- Ngôn ngữ đa dạng: Có thể sử dụng nhiều loại ngôn ngữ khác nhau, từ ngôn ngữ đời thường đến ngôn ngữ chuyên ngành.

Đáp án D

Hướng dẫn giải

Đoạn trích chỉ đơn giản miêu tả sự việc con rắn cắn con bọ cạp, cứu cậu bé. Chỉ tập trung vào miêu tả hành động: bọ cạp xuất hiện, bò về phía cậu bé đang ngủ, rắn tấn công bọ cạp, cậu bé tỉnh giấc. Tác giả không đưa ra bất kỳ lời giải thích nào về lý do tại sao con rắn lại làm như vậy.

Chính sự kiệm lời này tạo nên sự bí ẩn, lôi cuốn người đọc. Tác giả không giải thích động cơ của con rắn, để ngỏ cho người đọc tự suy đoán, tưởng tượng.

Đây là một thủ pháp nghệ thuật để tạo sự tò mò, bí ẩn cho câu chuyện.

Các đáp án khác đều là suy đoán, không có căn cứ trong đoạn trích:

A. Vì con rắn muốn làm bạn với cậu bé: Không có chi tiết nào cho thấy điều này.

B. Vì con rắn sợ con bọ cạp: Ngược lại, hành động của con rắn cho thấy nó không hề sợ bọ cạp.

C. Vì con rắn muốn bảo vệ sa mạc: Không có thông tin nào về việc con rắn có ý thức bảo vệ sa mạc.

Đáp án C

Hướng dẫn giải

Nội dung chính của đoạn trích: Đoạn văn kể lại câu chuyện kết hôn của mẹ nhân vật chính trong hoàn cảnh nghèo khó. Mẹ nhân vật chính thuật lại với giọng điệu thờ ơ và chua chát, không hề lý tưởng hóa cuộc hôn nhân, mà ngược lại, bày tỏ sự không hài lòng và tiếc nuối về quá khứ.

A. Cuộc sống nghèo khó của ba mẹ nhân vật chính khi mới kết hôn: Đoạn văn miêu tả hoàn cảnh nghèo túng của ba mẹ nhân vật chính khi kết hôn, thông qua lời kể của mẹ: “Mẹ tôi lấy chồng trong một hoàn cảnh túng thiếu hết sức.” → Nội dung này được đề cập.

B. Sự chua chát của mẹ nhân vật chính khi nhớ lại quá khứ: Mẹ nhân vật chính bày tỏ cảm giác chua chát qua giọng kể thờ ơ và câu trả lời đầy ẩn ý với con: “Có con ạ. Mẹ lấy ba con có những ba mươi chiếc ô tô kia!” → Nội dung này được đề cập.

C. Sự lý tưởng hóa cuộc hôn nhân qua lời kể của mẹ: Ngược lại, mẹ nhân vật chính không hề lý tưởng hóa cuộc hôn nhân, mà kể lại với sự tiếc nuối và cảm giác không hài lòng. Lý tưởng hóa là một khái niệm trong văn học và tâm lý học, chỉ hành động hoặc quá trình nhìn nhận hoặc mô tả một sự vật, hiện tượng, con người hoặc mối quan hệ một cách tốt đẹp, hoàn hảo và không thực tế. Khi lý tưởng hóa, người ta thường phóng đại những phẩm chất tích cực, che giấu hoặc bỏ qua những yếu tố tiêu cực, khiến đối tượng trở nên không thực tế hoặc không phản ánh đúng bản chất của nó. → Nội dung này không được đề cập.

D. Tâm trạng tò mò của nhân vật chính khi hỏi mẹ về chuyện cũ: Nhân vật chính, dù còn nhỏ, đã tò mò về quá khứ của mẹ, đặt câu hỏi ngây ngô như: “Mẹ lấy ba có xe ô tô đi đưa dâu không mẹ?” → Nội dung này được đề cập.

Kết luận: Đáp án C là lựa chọn đúng, vì đoạn trích không đề cập đến sự lý tưởng hóa cuộc hôn nhân, mà nhấn mạnh sự chua chát và nghèo khó trong hoàn cảnh kết hôn của mẹ nhân vật chính.

Đáp án C

Hướng dẫn giải

Dựa vào tác phẩm Việt Bắc của tác gỉa Tố Hữu

Thương nhau, chia củ sắn lùi

Bát cơm sẻ nửa, chăn sui đắp cùng.

Nhớ người mẹ nắng cháy lưng

Địu con lên rẫy, bẻ từng bắp ngô.

Nhớ sao lớp học i tờ

Đồng khuya đuốc sáng những giờ liên hoan

Nhớ sao ngày tháng cơ quan

Gian nan đời vẫn ca vang núi đèo.

Nhớ sao tiếng mõ rừng chiều

Chày đêm nện cối đều đều suối xa...

Đáp án B

Hướng dẫn giải

Phân tích đoạn thơ thứ nhất (“Nhịp kèn thân ái” - Khuyết danh Việt Nam): Đoạn thơ thể hiện tư tưởng mạnh mẽ về ý nghĩa và trách nhiệm của con người trong cuộc sống. Tác giả nhấn mạnh rằng ai sinh ra trong cuộc đời cũng có trí tuệ, lòng tự trọng (“biết nhục vinh”) và không thể làm ngơ trước những bất công, thử thách trong đời. Tư tưởng được bộc lộ qua cách đặt vấn đề trực diện và câu hỏi mang tính chiêm nghiệm về vai trò của con người.

Phân tích đoạn thơ thứ hai (“Nói chuyện với muỗi” - Phan Bội Châu): Đoạn thơ mở ra không gian tĩnh lặng “trời yên gió lặng” để nhân vật trữ tình suy ngẫm và trò chuyện với hình tượng nhỏ bé như “dì muỗi.” Hình ảnh muỗi, một loài vật tưởng như vô nghĩa, được nhân cách hóa, trở thành người bạn để nhân vật trữ tình gửi gắm những trăn trở về lười biếng, trách nhiệm, và giá trị tồn tại. Qua đó, đoạn thơ nêu lên bài học sâu sắc về ý nghĩa của lao động và trách nhiệm.

Điểm chung nổi bật: Cả hai đoạn thơ đều bày tỏ những suy tư và trăn trở về ý nghĩa cuộc sống và trách nhiệm của con người. Các tác giả sử dụng cách tiếp cận khác nhau, nhưng đều tập trung vào việc khơi gợi ý thức và vai trò của mỗi cá nhân trong cuộc đời.

A. Cả hai đều sử dụng ngôn từ giản dị để phản ánh các vấn đề xã hội sâu sắc: Sai, đoạn thơ thứ hai không nhấn mạnh vào các vấn đề xã hội mà tập trung vào triết lý cuộc sống.

B. Cả hai đều bày tỏ sự trăn trở về ý nghĩa và trách nhiệm của cuộc sống con người: Đúng, cả hai đoạn thơ đều khơi gợi suy nghĩ về trách nhiệm và ý nghĩa của cuộc sống qua những hình ảnh khác nhau.

C. Cả hai đều sử dụng hình ảnh thiên nhiên để thể hiện suy nghĩ nội tâm: Sai, đoạn thơ thứ nhất không sử dụng thiên nhiên mà trực tiếp nêu lên vấn đề qua lời nói.

D. Cả hai đều khắc họa nỗi cô đơn của con người trong không gian tĩnh lặng: Sai, chỉ đoạn thơ thứ hai gợi tả không gian tĩnh lặng, trong khi đoạn thơ thứ nhất mang tính mạnh mẽ, dứt khoát.

Lý do chọn đáp án B: Cả hai đoạn thơ đều thể hiện tư tưởng sâu sắc về ý nghĩa và trách nhiệm cuộc sống, được bộc lộ qua những hình ảnh và cách diễn đạt giàu cảm xúc, giúp người đọc suy ngẫm về vai trò của mình trong cuộc đời.