Đọc đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi:

“Quả cau nho nhỏ miếng trầu hôi,

Này của Xuân Hương mới quệt rồi.

Có phải duyên nhau thì thắm lại,

Đừng xanh như lá, bạc như vôi.”

(Hồ Xuân Hương, Mời trầu)

Câu thơ “Có phải duyên nhau thì thắm lại” trong bài thơ trên mang hàm ý gì?

Đáp án B

Hướng dẫn giải

Câu thơ “Có phải duyên nhau thì thắm lại” không chỉ nói về việc miếng trầu têm xong sẽ thắm màu, mà còn là một lời nhắn nhủ về tình yêu.

“Duyên nhau”: Từ này rõ ràng ám chỉ duyên phận, tình duyên đôi lứa. Nó vượt ra khỏi nghĩa đen của việc ăn trầu. Trong văn hóa Việt Nam, trầu cau là hình ảnh quen thuộc trong các nghi lễ cưới hỏi, gắn liền với tình yêu và hôn nhân.

“Thắm lại”: ”Thắm” ở đây không chỉ là màu sắc đỏ thắm của miếng trầu sau khi têm mà còn tượng trưng cho sự nồng nồng, thắm thiết, mặn mà trong tình yêu. “Lại” mang ý nghĩa phải trải qua một quá trình vun đắp, chăm sóc thì tình yêu mới có thể “thắm” được.

Như vậy, câu thơ “Có phải duyên nhau thì thắm lại” mang hàm ý: Tình yêu không chỉ đơn giản là gặp gỡ, mà cần phải có sự vun đắp, nỗ lực từ cả hai phía thì mới có thể bền chặt, mặn nồng. Giống như miếng trầu phải được têm cẩn thận, tình yêu cũng cần được chăm sóc, giữ gìn mới có thể “thắm” lên được.

Tại sao các đáp án khác không đúng:

A. Miếng trầu được quệt kỹ sẽ có màu đỏ thắm đẹp mắt: Đáp án này chỉ đúng ở nghĩa đen, không đề cập đến tầng ý nghĩa sâu xa hơn về tình yêu và duyên phận mà tác giả muốn gửi gắm.

C. Số phận con người đã được định sẵn, không thể thay đổi: Quan điểm này mang tính thụ động, không phù hợp với tinh thần của bài thơ. Bài thơ khuyến khích sự chủ động trong tình yêu, chứ không phải phó mặc cho số phận.

D. Người ta chỉ nên yêu khi có duyên phận với nhau: Đáp án này chưa đầy đủ. Bài thơ không chỉ nói về việc “có duyên” mà còn nhấn mạnh việc phải “vun đắp” cho tình duyên đó.