Thalassemia là một nhóm bệnh huyết học di truyền do sự thiếu hụt tổng hợp một hoặc nhiều chuỗi polypeptide trong cấu trúc globin của huyết sắc tố (Hb). Hai thể chính là α-thalassemia (thiếu hụt chuỗi α-globin) và β-thalassemia (thiếu hụt chuỗi β-globin). Bệnh di truyền theo quy luật di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường. Người mang gene bệnh (thể ẩn) thường không có triệu chứng lâm sàng nhưng có thể truyền gene cho thế hệ sau. Khi cả vợ và chồng đều là người mang gene bệnh, mỗi lần sinh con sẽ có 25% cơ hội con bị bệnh mức độ nặng (phải truyền máu suốt đời), 50% cơ hội con là người mang gene bệnh giống bố mẹ và 25% cơ hội con hoàn toàn khỏe mạnh. Tại Việt Nam, tỉ lệ mang gene bệnh ở dân tộc Kinh là khoảng 2-4%, nhưng ở một số dân tộc ít người vùng miền núi, tỉ lệ này có thể lên tới 20-40%.
Một cặp vợ chồng người Kinh đều có kiểu hình bình thường và không có quan hệ huyết thống gần. Tuy nhiên, cả hai đều có anh trai bị bệnh β-thalassemia mức độ nặng (kiểu gene aa), trong khi bố mẹ của họ đều bình thường. Cặp vợ chồng này dự định sinh con đầu lòng. Xác suất đứa con đầu lòng của họ sinh ra không mang gene gây bệnh là bao nhiêu?
Thalassemia là một nhóm bệnh huyết học di truyền do sự thiếu hụt tổng hợp một hoặc nhiều chuỗi polypeptide trong cấu trúc globin của huyết sắc tố (Hb). Hai thể chính là α-thalassemia (thiếu hụt chuỗi α-globin) và β-thalassemia (thiếu hụt chuỗi β-globin). Bệnh di truyền theo quy luật di truyền lặn trên nhiễm sắc thể thường. Người mang gene bệnh (thể ẩn) thường không có triệu chứng lâm sàng nhưng có thể truyền gene cho thế hệ sau. Khi cả vợ và chồng đều là người mang gene bệnh, mỗi lần sinh con sẽ có 25% cơ hội con bị bệnh mức độ nặng (phải truyền máu suốt đời), 50% cơ hội con là người mang gene bệnh giống bố mẹ và 25% cơ hội con hoàn toàn khỏe mạnh. Tại Việt Nam, tỉ lệ mang gene bệnh ở dân tộc Kinh là khoảng 2-4%, nhưng ở một số dân tộc ít người vùng miền núi, tỉ lệ này có thể lên tới 20-40%.
Một cặp vợ chồng người Kinh đều có kiểu hình bình thường và không có quan hệ huyết thống gần. Tuy nhiên, cả hai đều có anh trai bị bệnh β-thalassemia mức độ nặng (kiểu gene aa), trong khi bố mẹ của họ đều bình thường. Cặp vợ chồng này dự định sinh con đầu lòng. Xác suất đứa con đầu lòng của họ sinh ra không mang gene gây bệnh là bao nhiêu?
A. 1/4.
B. 1/9.
C. 4/9.
Quảng cáo
Trả lời:
Phương pháp giải:
Dựa vào đoạn thông tin
Lời giải chi tiết:
Bố mẹ của cả vợ và chồng đều bình thường nhưng sinh con bị bệnh (aa) → Bố mẹ họ đều có kiểu gene Aa×Aa.
Người vợ bình thường có xác suất kiểu gene là: (1/3AA:2/3Aa) Người chồng bình thường có xác suất kiểu gene là: (1/3AA:2/3Aa)
Xác suất để đứa con đầu lòng của họ sinh ra không mang gene gây bệnh là: 2/3x2/3 = 4/9
Mở rộng kiến thức:
Với bệnh lặn trên nhiễm sắc thể thường, nếu một người “không bệnh” nhưng có anh/chị/em ruột bị bệnh từ bố mẹ bình thường, xác suất người đó mang gene bệnh là 2/3 (giả sử chắc chắn cùng bố mẹ ruột và không xét đột biến mới).
Câu hỏi cùng đoạn
Câu 2:
Gene quy định chuỗi β-globin ở người bình thường có bộ ba thứ 6 trên mạch gốc là 3'-CTC- 5' (mã hóa acid amin Glutamic). Ở một bệnh nhân β-thalassemia, bộ ba này bị đột biến thay thế nucleotide T thành A, trở thành 3'-CAC-5'. Biết rằng các codon trên mRNA tương ứng là: 5'-GAG- 3' (Glutamic); 5'-GUG-3' (Valine). Phát biểu nào sau đây là sai về trường hợp này?
Gene quy định chuỗi β-globin ở người bình thường có bộ ba thứ 6 trên mạch gốc là 3'-CTC- 5' (mã hóa acid amin Glutamic). Ở một bệnh nhân β-thalassemia, bộ ba này bị đột biến thay thế nucleotide T thành A, trở thành 3'-CAC-5'. Biết rằng các codon trên mRNA tương ứng là: 5'-GAG- 3' (Glutamic); 5'-GUG-3' (Valine). Phát biểu nào sau đây là sai về trường hợp này?
A. Đây là dạng đột biến thay thế một cặp nucleotide (T-A bằng A-T).
B. Cấu trúc bậc 1 của chuỗi polypeptide bị thay đổi tại một vị trí amino aicd.
C. Đột biến này làm thay đổi khung đọc của gene kể từ điểm đột biến trở về sau.
Phương pháp giải:
Dựa vào đoạn thông tin
Lời giải chi tiết:
Đột biến thay thế một cặp nucleotide chỉ làm thay đổi một bộ ba duy nhất, không làm thay đổi khung đọc (đột biến dịch khung chỉ xảy ra khi thêm hoặc mất nucleotide).
Câu 3:
Trong chương trình sàng lọc tiền hôn nhân, một người phụ nữ được xác định là người mang gene bệnh β-thalassemia (Aa). Chồng của cô ấy có chỉ số huyết học bình thường nhưng chưa thực hiện xét nghiệm gene. Để tư vấn di truyền chính xác nhất cho cặp vợ chồng về xác suất sinh con bị bệnh, bước tiếp theo quan trọng nhất mà bác sĩ nên chỉ định là gì?
Trong chương trình sàng lọc tiền hôn nhân, một người phụ nữ được xác định là người mang gene bệnh β-thalassemia (Aa). Chồng của cô ấy có chỉ số huyết học bình thường nhưng chưa thực hiện xét nghiệm gene. Để tư vấn di truyền chính xác nhất cho cặp vợ chồng về xác suất sinh con bị bệnh, bước tiếp theo quan trọng nhất mà bác sĩ nên chỉ định là gì?
A. Chọc ối ngay khi người vợ mang thai để kiểm tra kiểu gene của thai nhi.
B. Chỉ định người chồng làm xét nghiệm phân tích huyết sắc tố và xét nghiệm đột biến gene.
C. Khẳng định cặp vợ chồng chắc chắn sẽ sinh ra con khỏe mạnh vì người chồng không có triệu chứng.
Phương pháp giải:
Dựa vào đoạn thông tin
Lời giải chi tiết:
Vì bệnh di truyền lặn, con chỉ bị bệnh khi nhận gene bệnh từ cả bố và mẹ. Người vợ đã biết là Aa, cần xác định kiểu gen người chồng. Dù chồng bình thường nhưng vẫn có xác suất mang gene ẩn (Aa). Việc xét nghiệm cho chồng là bước rẻ tiền, hiệu quả và cần thiết nhất trước khi tiến hành các can thiệp xâm lấn như chọc ối
Hot: 1000+ Đề thi giữa kì 2 file word cấu trúc mới 2026 Toán, Văn, Anh... lớp 1-12 (chỉ từ 60k). Tải ngay
- Tuyển tập 15 đề thi Đánh giá tư duy Đại học Bách Khoa Hà Nội 2025 (Tập 1) ( 39.000₫ )
- Tuyển tập 30 đề thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh (2 cuốn) ( 140.000₫ )
- Tuyển tập 30 đề thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia Hà Nội 2025 (Tập 1) ( 39.000₫ )
- Tuyển tập 30 đề thi đánh giá năng lực Đại học Quốc gia Hà Nội, TP Hồ Chí Minh (2 cuốn) ( 150.000₫ )
CÂU HỎI HOT CÙNG CHỦ ĐỀ
Câu 1
A. Làm nổi bật bề dày truyền thống
B. Chứng minh quy mô kinh tế
C. Phê phán sản xuất công nghiệp
Lời giải
Đáp án: A
Giải chi tiết:
Chi tiết 300 năm nhằm củng cố giá trị văn hóa lâu đời – tiêu chí quan trọng để xét di sản.
Lời giải
Đáp án: C
Giải thích: Câu nói thể hiện quan điểm, triết lí → nghị luận.
Câu 3
A. Virus tồn tại ngoài môi trường rất lâu
B. Triệu chứng đầu giống các bệnh thông thường
C. Người bệnh luôn không có biểu hiện
Lời giải
Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 199K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.
Câu 4
A. 20 s
B. 17 s
C. 67 s
Lời giải
Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 199K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.
Câu 5
A. Mất kết nối internet
B. Suy giảm tư duy phản biện và sáng tạo
C. Tốn nhiều chi phí
Lời giải
Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 199K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.
Câu 6
A. Thẩm mỹ truyền thống
B. Điều trị y khoa
C. Bắt buộc pháp lý
Lời giải
Bạn cần đăng ký gói VIP ( giá chỉ từ 199K ) để làm bài, xem đáp án và lời giải chi tiết không giới hạn.