I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)

Đọc đoạn trích:

CÒN LẠI GÌ TỪ NĂM MƯỜI TÁM TUỔI

(1) Còn lại gì từ năm mười tám tuổi

Lửa đã tắt và tro đã nguội

Lạc mất mùi hương trên những đóa hồng khô

Năm tháng rơi như lá phủ mặt hồ

(2) Còn lại gì ngoài ngôi sao ngày xưa

Dẫu muốn tắt mà không sao tắt được

Rưng rưng mãi mà không tan thành nước

Không phải đau mà có lẽ vẫn còn đau

(3) Khát vọng như gió đã lạc về đâu

Ước mơ như sương dâng thành đêm tối

Biết trách ai ngời hoàng hôn cháy vội

Có giọt nắng nào rơi xuống nở thành hoa

(4) Còn lại gì con đường đã lùi xa

Mỗi bài thơ là một lời ly biệt

Điệu nhạc tắt, chỉ nỗi buồn da diết

Như dòng tơ xâu chuỗi thời gian

(5) Nắng mùa thu xưa còn giữ lại chút vàng

Dẫu lá rụng mà hình như chưa héo

Cầu vồng ngơ ngác giữa cơn mưa lạc nẻo

Vươn về đâu hun hút những chân trời

(6) Qua biết bao miền đất lạ xa xôi

Nơi cuối đường chính là ta đứng đó

Nơi chân mây là cánh buồm thuở nhỏ

Chở mộng mơ vào đây mắt thẳm xanh

(7) Bao hồi ức xưa bỏ lại không đành

Thì xin nhuộm cho mướt màu cỏ dại

Để tim ta không ngừng đi mãi...

Nơi cuối trời ngôi sao trắng vẫn chờ ta.

 (Đinh Hoàng Anh, Những mảnh ghép của huyền thoại, Nguyễn Thanh Tâm tuyển chọn và giới thiệu, NXB Văn học, 2024, tr.96 – 97)

Thực hiện các yêu cầu:

Xác định nhân vật trữ tình trong văn bản.

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị luận của bài viết:

* Mở bài: Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề nghị luận.

* Thân bài:

a. Giải thích

– Khát vọng: những mong muốn, hoài bão lớn lao, tích cực hướng đến những giá trị tốt đẹp.

– Hành trình trưởng thành: quá trình mỗi người tự rèn luyện nhân cách, trí tuệ, bản lĩnh để trở thành người sống có ích, có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội.

b. Phân tích, chứng minh

– Vì sao tuổi trẻ cần nuôi dưỡng khát vọng trong hành trình trưởng thành?

+ Cuộc sống vốn phức tạp và nhiều cám dỗ khiến con người dễ bị lầm đường, lạc lối nên người trẻ cần biết nuôi dưỡng khát vọng trong hành trình trưởng thành để không bị mất phương hướng giữa cuộc đời,...

+ Tuổi trẻ đang trong giai đoạn định hướng để hoàn thiện và trưởng thành, vì vậy phải biết nuôi dưỡng khát vọng để biến tuổi trẻ thành quãng đời cống hiến nhằm khẳng định giá trị của bản thân và kiến tạo xã hội,...

– Việc nuôi dưỡng khát vọng trong hành trình trưởng thành có ý nghĩa như thế nào đối với tuổi trẻ?

+ Giúp tuổi trẻ sống có mục đích, có lí tưởng; tránh lãng phí thời gian vào những việc làm không cần thiết...

+ Là nguồn năng lượng mạnh mẽ giúp tuổi trẻ nuôi dưỡng đam mê và sáng tạo; dũng cảm dấn thân, không chấp nhận cuộc sống an toàn, tẻ nhạt; tự tin vượt qua khó khăn và cả những thất bại trong quá trình trưởng thành;…

+ Thúc đẩy mỗi người hành động mạnh mẽ, tận dụng tối đa sức trẻ và khả năng của mình để xây dựng và phát triển đất nước.

(HS lấy dẫn chứng minh hoạ phù hợp)

c. Mở rộng, nâng cao được vấn đề nghị luận và rút ra bài học

– Mở rộng, nâng cao vấn đề nghị luận:

+ Phê phán những biểu hiện tiêu cực: lối sống thụ động, thiếu mục tiêu, dễ dàng bỏ cuộc, chạy theo những giá trị ảo,...

+ Phân biệt khát vọng lành mạnh với tham vọng cá nhân vị kỉ.

– Bài học: trong quá trình nuôi dưỡng khát vọng, mỗi người trẻ cần xác định mục tiêu rõ ràng; lập kế hoạch cụ thể; chủ động học hỏi, dám thử thách và không ngại thất bại; hành động quyết liệt, không trì hoãn để biến ước mơ thành hiện thực; kiên trì và bền bỉ; giữ vững tinh thần lạc quan, luôn tin tưởng vào bản thân và tương lai;...