(Ngữ liệu ngoài sgk) Chữ người tử tù

“… Đêm hôm ấy, lúc trại giam tỉnh Sơn chỉ còn vẳng có tiếng mõ trên vọng canh, một cảnh tượng xưa nay chưa từng có, đã bày ra trong một buồng tối chật hẹp, ẩm ướt, tường đầy mạng nhện tổ rệp, đất bừa bãi phân chuột phân gián.

Trong một không khí khói tỏa như đám cháy nhà, ánh sáng đỏ rực của một bó đuốc tẩm dầu rọi lên ba cái đầu người đang chăm chú trên một tấm lụa bạch còn nguyên vẹn lần hồ. Khói bốc tỏa cay mắt, họ dụi mắt lia lịa.

Một người tù cổ đeo gông, chân vướng xiềng, đang dậm tô nét chữ trên tấm lụa trắng tinh căng phẳng trên mảnh ván. Người tù viết xong một chữ, viên quản ngục lại vội khúm núm cất những đồng tiền kẽm đánh dấu ô chữ đặt trên phiến lụa óng. Và cái thầy thơ lại gày gò, thì run run bưng chậu mực. Thay bút con, đề xong lạc khoản, ông Huấn Cao thở dài, buồn bã đỡ viên quản ngục đứng thẳng người dậy và đĩnh đạc bảo:

- Ở đây lẫn lộn. Ta khuyên thầy Quản nên thay chốn ở đi. Chỗ này không phải là nơi để treo một bức lụa trắng trẻo với những nét chữ vuông vắn tươi tắn nó nói lên những cái hoài bão tung hoành của một đời con người. Thoi mực, thầy mua ở đâu mà tốt và thơm quá. Thầy có thấy mùi thơm ở chậu mực bốc lên không?... Tôi bảo thực đấy: thầy Quản nên tìm về nhà quê mà ở đã, thầy hãy thoát khỏi cái nghề này đi đã, rồi hãy nghĩ đến chuyện chơi chữ. Ở đây, khó giữ thiên lương cho lành vững và rồi cũng đến nhem nhuốc mất cái đời lương thiện đi.

Lửa đóm cháy rừng rực, lửa rụng xuống nền đất ẩm phòng giam, tàn lửa tắt nghe xèo xèo.

Ba người nhìn bức trâm rồi lại nhìn nhau.

Ngục quan cảm động, vái người tù một vái, chắp tay nói một câu mà dòng nước mắt rỉ vào kẽ miệng làm cho nghẹn ngào: “Kẻ mê muội này xin bái lĩnh”.

(Nguyễn Tuân, Chữ người tử tù, Tuyển tập Nguyễn Tuân, tập một, NXB Văn học, H, 1981, tr.133)

Câu 1/12

Âm thanh nào đã báo hiệu cho cảnh đêm cho chữ trong đoạn trích trên?

Xem đáp án

Lời giải

Tiếng mõ.

Câu 2/12

Tác giả Nguyễn Tuân đã sử dụng biện pháp tu từ nào trong câu văn sau: “Trong một không khí khói tỏa như đám cháy nhà, ánh sáng đỏ rực của một bó đuốc tẩm dầu dọi lên ba cái đầu người đang chăm chú trên một tấm lụa bạch còn nguyên vẹn lần hồ.”?

Xem đáp án

Lời giải

Biện pháp so sánh.

Câu 3/12

Có thể hiểu nghĩa của từ “thiên lương” là gì?

Xem đáp án

Lời giải

Bản tính tốt đẹp vốn có của con nguời.

Câu 4/12

Có thể hiểu “đêm hôm ấy” là khoảng thời gian như thế nào?

Xem đáp án

Lời giải

Đêm cuối cùng của cuộc đời Huấn Cao.

Câu 5/12

Nhân vật Huấn Cao khuyên viên quản ngục điều gì?

Xem đáp án

Lời giải

Thầy quản nên thay chốn ở, thoát khỏi cái nghề cai ngục.

Câu 6/12

Người kể chuyện trong văn bản là ai?

Xem đáp án

Lời giải

Người kể ngôi thứ ba.

Câu 7/12