(Ngữ liệu ngoài sgk) Vũ Như Tô (1)

Thể loại: kịch

Mục đích Đan Thiềm muốn Vũ Như Tô xây Cửu Trùng Đài: 

- “Ông có tài, tài ấy phải đem cống hiến cho non sông, không nên để mục nát với cỏ cây”, “thực hành cái mộng lớn của ông”

- “sự nghiệp của ông còn lại về muôn đời”

- “làm cho đất Thăng Long này thành nơi kinh kỳ lộng lẫy nhất trần gian”.

Vũ Như Tô có tính cách: Bản chất tốt đẹp, không muôn xây Cửu Trùng Đài cho hôn quân bạo chúa, có lý tưởng khát vọng, say mê nghệ thuật, có tài cao. Vũ Như Tô cũng có nhược điểm trong cách hành xử và đánh giá.

Thái độ căm phẫn, oán trách với giai cấp thống trị đương thời.

- Mâu thuẫn: Vũ Như Tô không chấp nhận xây Cửu Trùng Đài cho triều đình; cung nữ Đan Thiềm thuyết phục xây đài với mục đích dựa vào Đài để khẳng định tài năng nghệ thuật.

- Mâu thuẫn được giải quyết: Thuyết phục của Đan Thiềm đã được Vũ Như Tô thuận ý.

Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích hình tượng nhân vật Vũ Như Tô trong đoạn trích

- Hệ thống ý:

+ Hoàn cảnh, thân phận:

. Người nghệ sĩ tài hoa nhưng sống trong xã hội phong kiến hà khắc, chế độ nghiệt ngã khiến người có tài không được trọng dụng, phải sống lẩn lút.

. Vũ Như Tô từng sợ hãi, không dám thi thố tài năng vì lo sợ liên lụy đến gia đình, thân phận.

+ Khát vọng nghệ thuật:

. Nuôi mộng xây dựng Cửu Trùng Đài – công trình vĩ đại, sánh ngang với các kỳ quan thế giới.

. Mong muốn để lại cho đời một tác phẩm để hậu thế ghi nhớ, ngưỡng mộ, đem lại vinh quang cho đất nước.

+ Mâu thuẫn, bi kịch:

. Giữa khát vọng nghệ thuật cao đẹp và thực tế xã hội bất công, đen tối.

. Giữa lý tưởng xây đài vì dân, vì nghệ thuật với việc phải nhờ cậy quyền lực của bạo chúa để thực hiện ước mơ.

+ Tính cách, phẩm chất:

. Tài hoa, say mê nghệ thuật, có hoài bão lớn.

. Đầy mâu thuẫn nội tâm, vừa khao khát sáng tạo, vừa lo sợ danh tiếng bị hoen ố vì tay bạo chúa.

=> Vũ Như Tô là hình tượng nghệ sĩ tài hoa nhưng bi kịch, đại diện cho mâu thuẫn giữa nghệ thuật và cuộc đời.

- Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục

+ Dẫn chứng từ ngữ liệu để minh chứng cho nhận định.

+ Phân tích rõ hình tượng nhân vật Vũ Như Tô trong đoạn trích.

- Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:

+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.

- Sáng tạo

+ Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận.

Đoạn văn tham khảo

Nhân vật Vũ Như Tô trong vở kịch Vũ Như Tô của Nguyễn Huy Tưởng hiện lên như một người nghệ sĩ tài hoa nhưng mang số phận đầy bi kịch. Sống trong xã hội phong kiến nghiệt ngã, người có tài không được trọng dụng, thậm chí còn bị nghi kị, đàn áp, Vũ Như Tô từng phải lẩn lút, nơm nớp lo sợ, không dám đem tài năng ra phụng sự đất nước. Tuy vậy, ông vẫn nuôi một khát vọng lớn lao: xây dựng Cửu Trùng Đài – một công trình nghệ thuật kỳ vĩ để hậu thế ngưỡng mộ, để dân tộc tự hào sánh ngang với những quốc gia khác. Nhưng ẩn sâu trong khát vọng ấy là mâu thuẫn giằng xé: xây đài để thực hiện lý tưởng nghệ thuật cao đẹp nhưng lại phải dựa vào tay bạo chúa để thực hiện. Chính mâu thuẫn này đã đẩy Vũ Như Tô đến bi kịch – bi kịch của người nghệ sĩ có tài, có hoài bão nhưng không tìm được con đường hòa hợp giữa nghệ thuật và đời sống nhân dân. Hình tượng Vũ Như Tô vì thế để lại bài học sâu sắc: nghệ thuật phải gắn với hạnh phúc, lợi ích của con người thì mới có giá trị đích thực.