(Ngữ liệu ngoài sgk) Nhân loại và trái đất

Dấu hiệu nhận biết: VB tập trung bàn luận về một vấn đề chính; VB có hệ thống luận điểm, lí lẽ và bằng chứng xác thực; có sử dụng các thao tác lập luận; có sử dụng yếu tố bổ trợ.

Luận đề: Nhân loại điên cuồng bóc lột trái đất bằng những hành vi vô nhân đạo.

- Biện pháp tu từ liệt kê: khoan vào trái đất trăm ngàn lỗ thủng, làm ô nhiễm các dòng sông, đại dương và không khí, tập trung lại một chỗ, dùng sắt thép và xi măng xây nên những công trình kiến trúc kỳ quái, đặt cho nó cái tên mỹ miều là “thành phố”, thoải mái phóng túng những dục vọng của mình, tạo ra những thứ rác rưởi vĩnh viễn khó mà tiêu huỷ được.”

- Hiệu quả nghệ thuật: cách nói có hình ảnh làm tăng giá trị biểu cảm cho cách diễn đạt, mô tả chi tiết về đối tượng. Thông qua đó, nhấn mạnh những việc làm vô nhân đạo của con người đối với Trái đất.

Quan điểm của tác giả: Thẳng thắn, nghiêm khắc khi chỉ ra những việc làm sai trái của con người. Qua đó, tác giả thể hiện sự phẫn nộ và không đồng tình với những việc làm ấy.

Học sinh được tự do bày tỏ quan điểm, miễn là có những lí giải thuyết phục. Tham khảo:

- Đồng tình

- Lí giải:

+ Nước và thực phẩm là những nhu yếu phẩm thiết yếu để duy trì sự sống của con người.

+ Khi ở trong sa mạc, dù có nhiều vàng bạc và kim cương, ta cũng không thể dùng chúng để mua nước và thực phẩm.

+ Qua đó ta thấy, vàng, bạc, kim cương dù quý giá, nhưng đối với sự sinh tồn, nó chỉ là cái thứ yếu. Khi con người đã tàn phá trái đất đến mức không còn nước và thực phẩm để dùng, thì dù có giàu có đến đâu, chúng ta vẫn sẽ diệt vong.

Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

+ Trình bày suy nghĩ về trách nhiệm của con người trong việc bảo vệ Trái đất – ngôi nhà chung của nhân loại.

- Hệ thống ý:

+ Giải thích:

. Trái đất là hành tinh duy nhất con người có thể sinh sống, là “ngôi nhà” chung của toàn nhân loại.

. Bảo vệ Trái đất nghĩa là bảo vệ môi trường, tài nguyên và sự sống của chính con người.

+ Thực trạng:

. Con người đang khai thác tài nguyên thiên nhiên một cách vô độ, gây ô nhiễm đất, nước, không khí.

. Hậu quả: biến đổi khí hậu, thiên tai, suy thoái môi trường, hàng triệu loài sinh vật bị tuyệt chủng.

+ Phân tích – bàn luận:

. Trách nhiệm bảo vệ Trái đất không chỉ thuộc về chính phủ hay tổ chức quốc tế, mà thuộc về mỗi cá nhân.

. Cần thay đổi nhận thức: sống xanh, tiêu dùng bền vững, giảm rác thải nhựa, bảo tồn tài nguyên, sử dụng năng lượng sạch.

. Phê phán lối sống thờ ơ, chỉ biết hưởng thụ, coi nhẹ môi trường.

- Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục

+ Dẫn chứng từ văn bản để minh chứng cho nhận định.

+ Thể hiện rõ suy nghĩ, quan điểm về trách nhiệm của con người trong việc bảo vệ Trái đất – ngôi nhà chung của nhân loại.

- Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:

+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.

- Sáng tạo

+ Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận.

Đoạn văn tham khảo

Trái đất là ngôi nhà chung duy nhất của nhân loại, nơi nuôi dưỡng và duy trì sự sống của muôn loài. Thế nhưng, như Mạc Ngôn từng cảnh báo, con người đang điên cuồng bóc lột thiên nhiên, khiến hành tinh xanh dần kiệt quệ. Chúng ta khoan thủng lòng đất, đầu độc sông ngòi, tàn phá rừng, và thải ra môi trường những rác thải khó phân hủy. Khi thiên nhiên nổi giận bằng những trận lũ lụt, hạn hán, động đất hay sóng thần, con người mới thấm thía rằng tiền bạc và vật chất chẳng thể thay thế được sự sống. Bảo vệ Trái đất không chỉ là nhiệm vụ của các quốc gia, mà là trách nhiệm của từng cá nhân. Mỗi người cần thay đổi thói quen sống: tiết kiệm năng lượng, trồng cây xanh, giảm rác thải, nói không với nhựa dùng một lần. Trái đất chỉ thực sự bình yên khi con người biết sống hài hòa với tự nhiên. Giữ cho hành tinh xanh cũng chính là giữ lấy tương lai của chính chúng ta và thế hệ sau này.