Chuyên đề KTPL 11 Chân trời sáng tạo Bài 6: Khái quát về pháp luật lao động có đáp án

♦ Một số điểm mới khác của Bộ luật Lao động năm 2019:

- Tăng tuổi nghỉ hưu lên 62 tuổi với nam, 60 tuổi với nữ: Điều 169 Bộ luật Lao động 2019 nêu rõ:

+ Tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi đối với lao động nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035.

+ Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng đối với nam; đủ 55 tuổi 04 tháng đối với nữ. Sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng với lao động nam; 04 tháng với lao động nữ.

- Người lao động được nghỉ 2 ngày vào dịp Quốc khánh: Điều 112 Bộ luật Lao động năm 2019 đã bổ sung thêm 01 ngày nghỉ trong năm vào ngày liền kề với ngày Quốc khánh, có thể là 01/9 hoặc 03/9 dương lịch tùy theo từng năm.

- Bổ sung thêm trường hợp nghỉ việc riêng hưởng nguyên lương: Ngoài các trường hợp nghỉ việc riêng hưởng nguyên lương như trước đây, thì Điều 115 Bộ luật Lao động năm 2019 đã bổ sung thêm trường hợp: cha nuôi, mẹ nuôi chết, người lao động cũng được nghỉ 03 ngày.

♦ Yêu cầu số 1:

- Khái niệm: Pháp luật lao động là hệ thống quy phạm pháp luật điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực lao động, bao gồm: quan hệ lao động (giữa người lao động với người sử dụng lao động) và các quan hệ xã hội liên quan trực tiếp với quan hệ lao động.

- Ví dụ về quan hệ lao động: Chị H kí hợp đồng lao động có xác định thời hạn với siêu thị B. Theo nội dung hợp đồng, chị H làm việc ở vị trí nhân viên thu ngân, với mức lương là 5,5 triệu đồng/ tháng; làm việc 8 giờ/ ngày và 6 ngày/ tuần. Ngoài mức lương trên, chị H được nhận thêm một khoản phụ cấp ăn trưa là 1,5 triệu đồng/ tháng.

♦ Yêu cầu số 2: Quan hệ lao động giữa và H và chị T được hình thành trên cơ sở hợp đồng lao động.

♦ Yêu cầu số 1: Việc Công ty X điều chuyển anh M làm công việc khác đã không đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng của người lao động. Vì:

+ Theo quy định tại Khoản 1 Điều 5 Bộ luật Lao động năm 2019, người lao động có quyền: làm việc và hưởng lương phù hợp với trình độ, kĩ năng nghề trên cơ sở thỏa thuận với người sử dụng lao động.

+ Áp dụng trong trường hợp 1: anh M được tuyển dụng vào công ty X với vị trí nhân viên kiểm tra chất lượng sản phẩm; tuy nhiên, sau một thời gian, công ty X đã tự ý điều chuyển anh M sang làm công việc khác mà chưa có sự trao đổi, thỏa thuận lại cũng như chưa nhận được sự đồng ý của anh M. Như vậy, công ty X đã có hành vi vi phạm hợp đồng lao động.

♦ Yêu cầu số 2: Nội dung cơ bản của nguyên tắc bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng cho người lao động là:

+ Quyền của người lao động trong vấn đề trả lương;

+ Quyền của người lao động ở việc ghi nhận quyền tự do về lựa chọn việc làm, nơi làm việc;

+ Quyền của người lao động trong vấn đề về xác định thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi;

+ Bảo vệ người lao động ở góc độ đảm bảo an toàn lao động, vệ sinh lao động;

+ Tôn trọng quyền đại diện của tập thể lao động;

+ Thực hiện bảo hiểm xã hội đối với người lao động.

- Việc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động của Công ty P đối với anh A là phù hợp với quy định của pháp luật lao động.

- Vì: theo Điểm c) Khoản 1 Điều 36 Bộ luật Lao động năm 2019: người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trong trường hợp: thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh nguy hiểm, địch họa hoặc di dời, thu hẹp sản xuất, kinh doanh theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền mà người sử dụng lao động đã tìm mọi biện pháp khắc phục nhưng vẫn buộc phải giảm chỗ làm việc;

- Nhận định a. Không đồng tình, vì: đối tượng điều chỉnh của pháp luật lao động bao gồm: quan hệ lao động (giữa người lao động với người sử dụng lao động) và các quan hệ xã hội liên quan trực tiếp với quan hệ lao động.

- Nhận định b. Đồng tình, vì:

+ Quan hệ lao động là quan hệ xã hội phát sinh trong việc thuê mướn, sử dụng lao động; trả lương giữa người lao động, người sử dụng lao động, tổ chức đại diện của các bên, cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

+ Vấn đề trả lương cũng là một trong những nội dung cơ bản thuộc nguyên tắc bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người lao động.

- Nhận định c. Không đồng tình, vì: Việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng lao động được cụ thể hóa bằng các nhóm quy định về:

+ Quyền tuyển dụng và bố trí lao động;

+ Quyền điều hành lao động;

+ Quyền trong vấn đề chấm dứt quan hệ pháp luật lao động (ví dụ: đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, xử lí kỉ luật lao động theo hình thức sa thải…).

- Nhận định d. Đồng tình, vì: Việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng lao động được cụ thể hóa bằng các các quy định ghi nhận về quyền của người sử dụng lao động, trong đó có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.

- Trường hợp a. Hành vi của chủ doanh nghiệp (nơi anh D làm việc) đã vi phạm nguyên tắc đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng của người lao động. Cụ thể: chủ doanh nghiệp đã yêu cầu anh D làm thêm giờ vào 2 ngày cuối tuần, nhưng không trả lương cho số giờ làm thêm đó.

- Trường hợp b. Hành vi của chủ tiệm sửa xe (nơi mà bạn H đang học nghề) đã vi phạm nguyên tắc đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng của người lao động. Cụ thể: chủ tiệm sửa xe không chịu trả thù lao cho H và thường xuyên đề nghị H làm việc tăng ca, không bảo đảm thời gian nghỉ ngơi và các điều kiện về an toàn lao động.

- Trường hợp c. Doanh nghiệp Y (do ông N là người đại diện pháp luật) đã vi phạm nguyên tắc đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng của người lao động. Cụ thể: doanh nghiệp Y không đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho nhân viên.