Giải chuyên đề Sinh học 10 CTST Bài 4: Tế bào gốc và công nghệ tế bào gốc có đáp án

- Tế bào gốc là các tế bào chưa biệt hóa, có khả năng tự làm mới bằng cách phân chia trong một thời gian dài và biệt hóa thành các kiểu tế bào trưởng thành.

- Việc sử dụng tế bào gốc đã giúp y học có các bước tiến trong chữa trị nhiều bệnh ở người như Parkinson, tiểu đường, các chấn thương cột sống, sự suy thoái dòng tế bào purkinje, loạn dưỡng cơ Duchenne's, bệnh tim mạch, bệnh tự miễn và sự tạo xương,... đồng thời, mở ra triển vọng trong việc điều trị ung thư trong tương lai.

Một số động vật như tôm, cua, thằn lằn có thể tái sinh các phần cơ thể bị mất vì: Ở những động vật này, tại vị trí xảy ra tổn thương có các tế bào gốc tiến hành phân chia để tạo thành các tế bào mới, các tế bào này tiến hành biệt hóa để tái tạo các mô, cơ quan bị mất đi.

Người ta có thể chứng minh các đặc tính của tế bào gốc trong điều kiện in vitro bằng cách cho chúng tiến hành phân chia để kiểm tra khả năng biệt hóa tạo thành các mô nhất định. Tuy nhiên, cần lưu ý điều kiện nuôi cấy in vitro sẽ ảnh hưởng đến khả năng biệt hóa của tế bào.

- Tế bào gốc có thể được thu nhận từ những nguồn là: phôi thai trước khi làm tổ, thai, cơ thể trưởng thành (tủy xương, não,...), sinh phẩm phụ sản, cuống rốn của trẻ mới sinh, dịch ối,…

- Nguồn dễ tiến hành thu nhận tế bào gốc hơn là từ sinh phẩm phụ sản, cuống rốn của trẻ sơ sinh và dịch ối.

Tế bào gốc được phân loại và gọi tên dựa trên những tiêu chí khác nhau như nguồn gốc (tế bào gốc phôi, tế bào gốc nhũ nhi, tế bào gốc trưởng thành, tế bào gốc vạn năng cảm ứng, tế bào gốc ung thư), tiềm năng biệt hóa (tế bào gốc toàn năng, tế bào gốc vạn năng, tế bào gốc đa năng, tế bào gốc tiềm năng),...

a) Loại tế bào gốc có tiềm năng biệt hóa lớn nhất là tế bào gốc toàn năng. Vì tế bào gốc toàn năng có thể biệt hóa thành tất cả các loại tế bào trong cơ thể.

b) Loại tế bào gốc được tạo ra bởi các đột biến từ các tế bào gốc bình thường là tế bào gốc ung thư.

c) Tế bào thần kinh và tế bào cơ trưởng thành thuộc loại tế bào gốc trưởng thành vì chúng được thu nhận từ cơ thể trưởng thành.