Giải SBT Ngữ văn 12 KNTT Bài 1: Khả năng lớn lao của tiểu thuyết có đáp án

- Đó có thể là ấn tượng về nội dung sự kiện được kể trong văn bản hay nghệ thuật trào phúng của tác giả.

- Đó cũng có thể là ấn tượng về sự hấp dẫn của câu chuyện hay sự bộn bề của các chi tiết, chân dung được miêu tả thể hiện.

=> Nói chung, việc nói ra được ấn tượng nổi bật của mình luôn có ý nghĩa khởi động tích cực cho việc phân tích, đánh giá sâu hơn đối với văn bản ở bước tiếp theo của quá trình đọc.                                                           

– Xuân Tóc Đỏ có một số tài lẻ, đủ để loè thiên hạ (có năng khiếu thể thao, học rất nhanh một số mánh lới quảng cáo bản thân, biết “hùng biện” và thể hiện mình theo kiểu của một kịch sĩ).

– Xuân Tóc Đỏ sẵn sàng làm một số việc xấu xa để đạt được mục đích (lừa đẩy các địch thủ – Hải và Thụ – vào nhà giam để mình có thể ra sân tỉ thí với tài tử Vọng Các).

– Xuân Tóc Đỏ là một kẻ hợm mình, trịch thượng, mỗi khi hắn gặp điều kiện thuận lợi có thể phô trương “danh tiếng”.

– Nói chung, Xuân Tóc Đỏ là một kẻ vô hạnh, biết tận dụng sự đảo điên của thời leo cao đến ngôi vị ngất ngưởng. Xét theo góc nhìn khác, có thể thấy Xuân Tóc Đỏ cuộc, xã hội để nhận vơ những danh hiệu to tát và để chui sâu vào giới thượng lưu, mang một số nét rất đặc trưng của con người thời hiện đại, nổi bật trong đó là khả năng thích ứng rất cao với hoàn cảnh.

Khi nói về mối liên hệ giữa tính cách của Xuân Tóc Đỏ với môi trường, hoàn cảnh xã hội thời thuộc địa, cần thấy được:

– Xuân Tóc Đỏ là con đẻ của một xã hội thực dụng, nhố nhăng, loạn chuẩn, chỉ biết coi trọng vật chất và hư danh, luôn dung dưỡng cho sự dối trá. Nói cách khác, chính xã hội đó đã chi phối sự hình thành tính cách, nhân cách của hắn.

– Ngược lại, chính Xuân Tóc Đỏ cũng góp phần làm cho xã hội sinh ra nó phát triển tới diện mạo đặc trưng, điển hình.

– Vũ Trọng Phụng đã dùng nhân vật Xuân Tóc Đỏ như một thứ thuốc thử để khám phá cái sự thực xã hội mà ông căm ghét. Một khi xã hội vây tròn quanh Xuân, chấp nhận Xuân, tán dương Xuân thì bản chất của xã hội đó như thế nào đã lộ ra hết cả.

– Xuân Tóc Đỏ được tung hô do sự mê lầm của công chúng trước cách lập luận đơn giản, hời hợt về những hành động hắn đã làm.

– Sự mê lầm của công chúng lại có nguyên nhân từ lời lẽ lừa mị, đánh tráo bản chất vấn đề của ông bầu Văn Minh và của chính Xuân Tóc Đỏ.

– Lời lẽ lừa mị của thầy trò Xuân Tóc Đỏ nảy sinh từ sự dung túng của người tổ chức sự kiện, sau cuộc mặc cả vội vàng lúc không khí đối đầu có nguy cơ bột phát giữa hai nước Xiêm, Việt.

– Cuộc mặc cả nói trên lại có liên quan đến cú lừa đảo chính trị của những kẻ chóp bu khi cho trình diễn trò hề đón tiếp vua nước láng liềng.

Tiểu thuyết Số đỏ từng được mệnh danh là tiểu thuyết cười dài hoặc tiểu thuyết hoạt kê. Ở đây, bút pháp châm biếm của tác giả đã đạt trình độ bậc thầy. Các biểu hiện đáng chú ý của bút pháp châm biếm này: phóng đại các sự kiện, nhân vật lên đến mức dường như phi lí; tạo một số tình huống đặc biệt để đánh rơi mặt nạ hào nhoáng mà các nhân vật chính thường đeo; đưa ra các chi tiết đặc sắc có khả năng gây cười; trộn lẫn các loại ngôn ngữ vốn có sự tương phản chói gắt; sử dụng thường xuyên biện pháp tu từ nói mỉa và nghịch ngữ;...

– Công chúng ở đây gồm những ai? (Đó là tập hợp những người không được khắc hoạ chân dung cụ thể, tạo thành một đám đông tham dự theo kiểu phụ hoa một sự kiện nào đó; trong Xuân Tóc Đỏ cứu quốc, công chúng là những ngườ tham dự sự kiện thể thao long trọng để chào đón vua nước Xiêm, hoan hô hay đả đảo các nhân vật chính, có tiếng nói hoà chung tạo thành dư luận khiến nhà cầm quyền hay các nhân vật chính phải bận tâm đối phó,...)

– Công chúng đã có những phản ứng gì trước các sự kiện từ to đến nhỏ (Phản ứng chủ yếu: bỏ xem chỗ này, kéo đi xem chỗ kia; tạo thành tiếng ồn trên khán đài bằng những tiếng hò reo hay hô hoán; cuốn theo nhân vật chính đá nghe diễn thuyết...)

– Đặc điểm của công chúng qua các phản ứng bột phát là gì? (Có cái nhìn cảm tính về mọi sự vật, sự việc; dễ bị dắt mũi, dễ tin theo sự lèo lái của nhà cầm quyền hoặc của các nhân vật chính; dễ bị kích động để lâm vào trạng thái lên đồng không thể kiểm soát;...)

– Trong khi vua Xiêm có những biểu hiện rất “tiểu khí” thì quan chức chính phủ Bảo hộ, chính phủ Nam triều lại bộc lộ một kiểu ý nhị mang tính chịu đựng. Điều đó cho thấy quan hệ ngoại giao bất bình đẳng giữa hai bên và làm lộ bản chất sự kiện viếng thăm.

– Trong khi vua Xiêm thể hiện thái độ hiếu chiến không giấu giếm thì quan chức chính phủ Bảo hộ, chính phủ Nam triều lại hốt hoảng tìm cách giảm nhiệt bằng thái độ nhân nhượng vô nguyên tắc. Điều này tiếp tục cho thấy chuyến viếng thăm ngoại giao chỉ là một trò dàn dựng lố bịch nhằm vào những mục đích riêng (mỗi bên có một mục đích cụ thể), đối lập với mọi lời lẽ tuyên truyền bóng bẩy.

– Qua sự tương phản đã miêu tả, nhà văn cùng lúc hạ bệ cả hai đối tượng, biến họ cũng như một sự kiện mang tầm quốc gia, quốc tế thành trò cười trước độc giả.

- Diễn ra với hình thức giả tạo: mặc dù nó được tổ chức công phu và có vẻ trọng thể, nhưng bản chất của sự kiện không phải là để thể hiện tinh thần thể thao thực sự hay là để tôn vinh những giá trị thể thao, mà chủ yếu là để tạo ấn tượng và lấy lòng vua nước láng giềng.

- Như một trò cười và hết sức lố bịch

- Mang mục đích chính trị và xã hội: nó được tổ chức nhằm tạo ấn tượng tốt với vua nước láng giềng và củng cố vị trí của các quan chức và những người có quyền lực trong xã hội.

- Các nhìn và khám phá hiện thực của nhà văn: 

+ Tính châm biếm và phê phán: sự yếu kém và lố bịch của các quan chức trong việc tổ chức, điều hành...

+ Khám phá những vấn đề xã hội và chính trị: Ông chỉ trích sự kém hiệu quả của các quan chức, sự giả tạo trong các hoạt động công cộng, và sự thiếu trách nhiệm trong quản lý quốc gia.

+ Phơi trần sự giả tạo trong các hoạt động công cộng

à Điều này giúp làm nổi bật sự mâu thuẫn và những vấn đề nghiêm trọng trong quản lý xã hội và chính trị thời bấy giờ