(Ngữ liệu ngoài sgk) Kiều ở lầu Ngưng Bích

Thể thơ lục bát

Điểm nhìn của nhân vật Thuý Kiều

- Biện pháp nghệ thuật : điệp ngữ “Buồn trông…”.

- Tác dụng:

+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm, làm cho câu thơ trở nên da diết hơn.

+ Nhấn mạnh tâm trạng lo âu, đau khổ, buồn của nàng Kiều. Nhìn vào hình ảnh nào của thiên nhiên, Kiều cũng nghĩ đó chính là số phận của mình. Hoa trôi man mác vô định, tiếng sóng ầm ầm hay chính là những sóng gió của cuộc đời nàng.

- Đối tượng được nhắc đến: cha mẹ Thuý Kiều.

- Tâm trạng của Thuý Kiều khi nghĩ về cha mẹ:

+ Nhớ về cha mẹ.

+ Xót xa cho cha mẹ khi phải đợi chờ, mong ngóng Kiều.

+ Lo lắng không biết ai sẽ chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ già…

Học sinh nêu cảm nhận của mình về số phận Thuý Kiều thông qua đoạn trích.

Tuỳ thuộc vào cách cảm nhận của học sinh, nhưng phải phù hợp với thuần phong mĩ tục của người Việt Nam.

Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

+ Trình bày suy nghĩ về nỗi cô đơn của con người khi rơi vào hoàn cảnh bế tắc.

- Hệ thống ý:

1. Giải thích:

+ Cô đơn là trạng thái trống trải, lạc lõng khi con người cảm thấy bị tách biệt, không được thấu hiểu hay sẻ chia.

+ Hoàn cảnh bế tắc là khi con người mất đi phương hướng, niềm tin, hoặc bị dồn vào ngõ cụt của cuộc đời.

2. Phân tích – Liên hệ ngữ liệu:

+ Kiều bị giam lỏng ở lầu Ngưng Bích, giữa cảnh non nước mênh mông, “bẽ bàng mây sớm đèn khuya”, nỗi cô đơn dâng lên tột cùng.

+ Nàng nhớ người yêu, thương cha mẹ, lo lắng cho thân phận, nhìn cảnh vật mà lòng đầy buồn trông, sợ hãi.

+ Cảnh thiên nhiên không chỉ là ngoại cảnh mà còn là bức tranh tâm hồn cô độc, đau khổ của Kiều.

3. Bình luận – mở rộng:

+ Nỗi cô đơn là một trải nghiệm phổ quát của con người, nhất là khi họ mất niềm tin hoặc tình yêu thương.

+ Tuy nhiên, chính trong cô đơn, con người có thể thấu hiểu bản thân hơn, nuôi dưỡng sức mạnh nội tâm để vượt qua nghịch cảnh.

- Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục

+ Dẫn chứng từ văn bản để minh chứng cho nhận định.

+ Thể hiện rõ suy nghĩ về nỗi cô đơn của con người khi rơi vào hoàn cảnh bế tắc.

- Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:

+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.

- Sáng tạo

+ Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận.

Đoạn văn tham khảo

Đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích” của Nguyễn Du đã khắc họa sâu sắc nỗi cô đơn tột cùng của Thúy Kiều khi bị giam lỏng nơi đất khách. Giữa không gian mênh mông “non xa, trăng gần”, nàng thấy mình lạc lõng, nhỏ bé, bẽ bàng. Cảnh vật quanh nàng tuy đẹp nhưng càng làm nổi bật sự hiu quạnh của tâm hồn. Nỗi nhớ người yêu, thương cha mẹ và lo sợ cho số phận khiến Kiều chìm trong cô độc, buồn tủi. Cảnh “buồn trông” với bốn bức tranh liên tiếp đã thể hiện nỗi cô đơn đến cùng cực – nỗi buồn thấm vào từng cánh buồm, bông hoa, ngọn cỏ, ngọn sóng. Nỗi cô đơn của Kiều không chỉ là thân phận của một người con gái bị đày đọa mà còn là tiếng nói chung của con người khi rơi vào hoàn cảnh bế tắc, mất đi điểm tựa tinh thần. Trong cuộc sống hôm nay, ai cũng có lúc cô đơn, nhưng nếu biết tin tưởng, yêu thương và mở lòng với người khác, con người sẽ tìm thấy ánh sáng vượt qua bóng tối của nỗi cô độc ấy.