(Ngữ liệu ngoài sgk) Tùng bài 1

Xác định thể thơ của văn bản: Bài thơ được làm theo thể thơ tứ tuyệt Đường luật thất ngôn xen lục ngôn.

Đặc điểm về vần của bài thơ trên:

- Bài thơ gieo vần ung - ông (vần bằng)

- Vần được gieo ở cuối các câu 1, 2, 4 (vần chân)

- Bài thơ gieo 1 vần trong đó có vần ông là vần tương đương (độc vận).

- Câu thơ “Một mình lạt thuở ba đông” miêu tả vẻ đẹp của sức sống mãnh liệt ở cây tùng. Thu đến, các loại cây khác đều “lạnh lùng”, riêng tùng vần “lạt” - coi thường sự thay đổi của ngoại cảnh, lá vẫn xanh tốt.

- Tác dụng của việc sử dụng câu thơ lục ngôn: Tô đậm vẻ đẹp của cây tùng, khẳng định một cách ngắn gọn, chắc nịch bản lĩnh của cây, cũng là bản lĩnh của người quân tử trong cuộc đời.

Trong hai câu kết, Nguyễn Trãi miêu tả vẻ đẹp của cây tùng ở công dụng của cây: Làm rường cột, làm việc lớn, đó đều là những công dụng không hề nhỏ bé, tầm thường. Qua đó, cho thấy sự quý giá, đáng trân trọng của cây tùng.

Cây tùng trong bài thơ trên chính là hình ảnh biếu tượng cho vẻ đẹp của người quân tử. Nguyễn Trãi đã làm nối bật vẻ đẹp và công dụng của cây tùng từ đó khẳng định bản lĩnh và vai trò to lớn của người quân tử đối với những sự nghiệp của nhân dân, đất nước.

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

+ Trình bày suy nghĩ về bản lĩnh kiên cường của con người trong nghịch cảnh.

- Hệ thống ý:

+ Trong bài thơ, cây tùng vẫn đứng vững “một mình lạt thuở ba đông” – hình ảnh ẩn dụ cho con người giữ vững chính khí giữa bão tố cuộc đời.

+ Từ hình tượng ấy, Nguyễn Trãi gửi gắm thông điệp: con người cần có nghị lực, không bị khuất phục trước gian nan.

+ Trong cuộc sống hôm nay, người có bản lĩnh kiên cường là người biết đứng dậy sau thất bại, sống trung thực và bền bỉ theo lý tưởng tốt đẹp.

=> Khẳng định ý nghĩa của bản lĩnh kiên cường: là nền tảng để con người vượt qua thử thách, vươn tới thành công và sống có phẩm giá.

- Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục

+ Dẫn chứng từ văn bản để minh chứng cho nhận định.

+ Thể hiện rõ suy nghĩ về về bản lĩnh kiên cường của con người trong nghịch cảnh.

- Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:

+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.

- Sáng tạo

+ Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận.

Đoạn văn tham khảo

Bài thơ “Tùng (Bài 1)” của Nguyễn Trãi đã khắc họa hình tượng cây tùng – biểu tượng cho người quân tử có bản lĩnh kiên cường giữa phong sương cuộc đời. Giữa mùa đông lạnh giá, cây tùng vẫn “một mình lạt thuở ba đông”, không hề run sợ hay lụi tàn. Đó cũng là hình ảnh ẩn dụ cho con người biết giữ vững phẩm chất, ý chí trước nghịch cảnh. Trong cuộc sống, bản lĩnh kiên cường là khả năng đứng vững trước sóng gió, không nản chí khi gặp thất bại, dám theo đuổi điều đúng đắn dù phải cô đơn. Người có bản lĩnh ấy luôn được kính trọng và dễ thành công, bởi họ không bị khuất phục trước thử thách. Ngược lại, kẻ yếu đuối, dễ dao động sẽ khó tiến xa trên đường đời. Mỗi chúng ta, đặc biệt là người trẻ, cần học cách kiên định, bền bỉ như “cây tùng” trong thơ Nguyễn Trãi – dẫu gió sương vẫn vững vàng vươn lên, giữ trọn khí tiết và niềm tin.