(Ngữ liệu ngoài sgk) Cổ tích ấm sứt vòi

Xác định ngôi kể: người kể chuyện ngôi thứ ba

- Ông chủ quán nước không đồng ý bán cái ấm sứt vòi cho người khách lạ vì: ông yêu quý, trân trọng và gắn bó với cái ấm, hiểu được suy nghĩ của cái ấm, không muốn lừa dối người khách lạ.

- Nhận xét về ông chủ quán nước: tình nghĩa, trung thực.

Trong văn bản, cái ấm sứt vòi đã nghĩ “không ai tự biết mình bằng mình”.

- Lựa chọn: đồng tình/ không đồng tình

- Giải thích phù hợp, thuyết phục (Gợi ý: đồng tình vì thể hiện trách nhiệm với bản thân, ý thức làm chủ suy nghĩ và việc làm, hướng đến những điều đúng đắn, tích cực…)

- Từ câu chuyện về cái ấm sứt vòi, thí sinh viết được một đoạn văn ngắn nêu được bài học có ý nghĩa với bản thân (gợi ý: trung thực; cống hiến thầm lặng; vươn lên trong khó khăn để khẳng định giá trị của bản thân…)

- Lí giải hợp lí, thuyết phục (gợi ý: ý nghĩa, vai trò, tác dụng của bài học với bản thân…)

Gợi ý:

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

+ Trình bày suy nghĩ về bài học rút ra trong cách nhìn nhận giá trị của bản thân và của người khác trong cuộc sống.

- Hệ thống ý:

+ Giải thích:

. Giá trị của bản thân là những phẩm chất tốt đẹp, năng lực, đạo đức và ý nghĩa sống mà mỗi người tạo dựng cho chính mình.

. Nhìn nhận giá trị của người khác là sự tôn trọng, công bằng, không đánh giá con người chỉ qua bề ngoài hay hoàn cảnh.

+ Bàn luận:

. Trong cuộc sống, nhiều khi con người dễ bị mê lóa bởi danh lợi, vẻ ngoài hay giá trị vật chất mà quên mất phẩm chất và năng lực thực sự.

. Như chiếc ấm trong truyện, dù “sứt vòi” nhưng luôn tận tâm với công việc, giữ lòng tự trọng, không vì lời tâng bốc hay tiền bạc mà đánh mất mình.

. Ông chủ quán cũng đáng quý vì không tham lam, biết trân trọng giá trị chân thật thay vì giá trị giả tạo.

→ Bài học: Con người cần sống trung thực với bản thân, khiêm tốn, biết phát huy giá trị thật của mình; đồng thời, phải biết nhìn người bằng trái tim và sự hiểu biết, không đánh giá qua hình thức.

- Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục

+ Dẫn chứng từ văn bản để minh chứng cho nhận định.

+ Thể hiện rõ suy nghĩ về bài học rút ra trong cách nhìn nhận giá trị của bản thân và của người khác trong cuộc sống.

- Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:

+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.

- Sáng tạo

+ Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận.

Đoạn văn tham khảo

Câu chuyện Cổ tích ấm sứt vòi của Trần Đức Tiến để lại cho ta bài học sâu sắc về cách nhìn nhận giá trị thật của bản thân và của người khác trong cuộc sống. Chiếc ấm bị sứt vòi tuy khiếm khuyết nhưng luôn tận tụy, sạch sẽ và làm tốt công việc của mình, không vì được tâng bốc là “đồ cổ ba trăm năm” mà đánh mất bản chất thật. Ông chủ quán cũng đáng quý vì không tham tiền, biết trân trọng chiếc ấm giản dị đã gắn bó với mình. Câu chuyện gợi nhắc rằng giá trị của một người không nằm ở vẻ ngoài hào nhoáng hay danh xưng to lớn, mà ở tấm lòng chân thật, sự cố gắng và tinh thần cống hiến. Cuộc sống hôm nay vẫn có nhiều người chỉ biết đánh giá người khác qua vật chất, bằng cấp hay địa vị – đó là cách nhìn hời hợt, dễ khiến ta đánh mất niềm tin và nhân cách. Mỗi người cần học cách sống khiêm nhường, tự tin vào năng lực của bản thân, và biết trân trọng những giá trị thật xung quanh mình. Bởi chỉ khi sống đúng với mình, ta mới thật sự có giá trị trong mắt cuộc đời.