Bộ 22 đề kiểm tra giữa học kì 1 Ngữ Văn lớp 10 Cánh Diều cấu trúc mới có đáp án - Đề 13

Ngôi kể: ngôi thứ ba

Thần Lúa được miêu tả: một vị thần xinh đẹp, dáng người ẻo lả và có tính hay hờn dỗi.

- Hiệu quả của của biện pháp tu từ liệt kê trong câu: Các trò Trám (Vĩnh Phú), trò Triềng (Thanh Hóa), trò thổi tù và cây Hống (Nghệ Tĩnh), v.v… đều có rước bông lúa như vậy.

+ Làm cho câu văn thêm sinh động, hấp dẫn, tăng sức hiệu quả cho sự diễn đạt.

+ Nhấn mạnh niềm tự hào của nhân dân về những nét văn hoá, phong tục tập quán của dân tộc đồng thời làm nổi bật vai trò của cây lúa trong đời sống của con người Việt Nam.

Các chi tiết kì ảo, hoang đường trong truyện “Nữ thần Lúa” có vai trò:

- Tạo nên sức lôi cuốn, hấp dẫn, bay bổng, làm nên vẻ đẹp lãng mạn của thần thoại.

- Phản ánh tư duy hồn nhiên chất phác của người xưa trong việc giải thích hiện tượng trồng lúa, cúng thần Lúa.

Học sinh có thể rút ra nhiều bài học từ câu chuyện thần Lúa, có thể vài gợi ý sau:

- Phải “có làm thì mới có ăn”, không nên ngồi không ăn sẵn.

- Phải biết trân trọng những thành quả của lao động.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức: 

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý: 

- Nữ thần Lúa là con gái của Ngọc Hoàng, được Trời sai xuống trần gian để tạo ra các hạt lúa, nuôi dưỡng cuộc sống con người. Tuy nhiên, do thiếu hiểu biết và không tôn trọng thần thánh, Người bắt đầu ép buộc con người phải làm việc vất vả để có thức ăn.

- Truyện Nữ thần lúa chứa đựng những đặc trưng nghệ thuật của truyện thần thoại:

+ Cốt truyện đơn giản: xoay xung quanh câu chuyện giữa thần Lúa với con người

+ Tình huống truyện hấp dẫn: con người làm thần Lúa giận dỗi, từ đó thần bắt con người phải tự làm việc mới có cái ăn.

+ Nhân vật: xây dựng thần Lúa có khả năng phi phàm nhưng mang dáng dấp, tính cách của con người (xinh đẹp, dáng ẻo lả, tính hay hờn dỗi)

+ Sáng tạo nhiều tiết kì ảo (lúa chín tự về nhà, tự thành cơm…) để tạo nên sức hấp dẫn của truyện kể đồng thời thể hiện ước mơ của người xưa về cuộc sống ấm no.

- Khái quát và nâng cao vấn đề.