Bộ 22 đề kiểm tra giữa học kì 1 Ngữ Văn lớp 10 Cánh Diều cấu trúc mới có đáp án - Đề 17

Thể thơ: thất ngôn bát cú Đường luật

Các chữ có tác dụng hiệp vần trong văn bản: chòe, quê, mê, te, khoe.

Tác dụng của tác từ láy tượng thanh được sử dụng trong văn bản:

- Các từ láy tượng thanh: quang quác quác, tẻ tè te.

- Tác dụng:

+ Mô phỏng âm thanh của các loài vật

+ Là tiếng gọi của thời gian, của quê hương, cũng là sự giục giã của lòng người, khiến người xa quê muốn từ bỏ chốn quan trường để quay về quê cũ.

Tâm sự của nhân vật trữ tình:

- Nỗi nhớ mong quê hương tha thiết.

- Nỗi phân vân, lòng mong mỏi muốn rời xa chốn quan trường xô bồ, thị phi để trở về với quê hương, với thiên nhiên yên bình nhằm “lánh đục tìm trong”.

Suy nghĩ về vai trò của quê hương đối với mỗi con người:

- Quê hương là nơi ta sinh ra, là nơi gắn liền với những năm tháng ấu thơ tươi đẹp, nơi bồi dưỡng tâm hồn và nhân cách của ta trong những thời khắc đầu đời.

- Quê hương là nơi có gia đình, có hàng xóm láng giềng, có hơi ấm của sự chở che, tình yêu thương.

- Quê hương là bến đỗ của con người sau những giông bão của cuộc đời.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức: 

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý: 

- Tâm trạng giằng xé, băn khoăn:

+ Câu hỏi “về hay ở” là nỗi trăn trở của một trí thức thời loạn.

+ Một mặt khao khát trở về với quê hương, sống an nhàn, hòa với thiên nhiên.

+ Mặt khác vẫn còn vướng bận, day dứt trước trách nhiệm với đất nước, với nhân dân.

- Cảm xúc gắn bó với quê hương, thiên nhiên:

+ Âm thanh dân dã: tiếng chim, tiếng gà → gợi nhắc tình cảm sâu nặng với làng quê.

+ Cảnh vật yên bình khiến nhà thơ xao động, xúc động, như lời mời gọi trở về.

- Hình ảnh “đôi gót phong trần”:

+ Gợi sự từng trải, mệt mỏi, nhưng cũng là biểu hiện của bản lĩnh, lòng kiên định.