Bộ 10 đề thi giữa kỳ 2 Văn 11 Chân trời sáng tạo cấu trúc mới có đáp án - Đề 2

Thể thơ: song thất lục bát.

Nhân vật chính: ông lão hát xẩm

Hai câu thơ: Trung Hoa no ấm, nghe nhiều/ Trung Hoa cũng có người nghèo thế ư? thể hiện thái độ ngạc nhiên của tác giả trước cảnh sống đói nghèo của ông lão hát xẩm; nó cũng cho thấy được nhận thức của tác giả về khoảng cách giữa những điều nghe thấy và cuộc sống thực tế.

Chủ đề của bài thơ:

Bài thơ dựng lên hai bức tranh có sự tương phản gay gắt, giữa cuộc sống nghèo khổ của ông lão hát xẩm mù và tầng lớp quan lại, sứ giả; qua đó, tác giả vừa bộc lộ tấm lòng thương cảm đối với những cảnh đời cơ cực, vừa lên án sự sống xa hoa lãng phí của tầng lớp quan lại.

Nhận xét về tấm lòng nhân đạo của tác giả được thể hiện qua bài thơ:

- Đồng cảm, xót thương với những phận đời cơ cực.

- Lên án giai cấp thống trị sống xa hoa, lãng phí.

- Phê phán sự chênh lệch giàu nghèo trong xã hội.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức: 

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý: 

- Niềm xót thương sâu sắc với người nghèo khổ:

+ Nguyễn Du khắc họa hình ảnh ông lão mù nghèo mặc áo vải thô, phải lần mò, hát dạo để kiếm sống qua ngày.

+ Xót xa khi ông hết lòng đàn hát mà chỉ được vài đồng ít ỏi.

- Sự đồng cảm và trăn trở trước bất công xã hội:

+ Thấy cảnh thừa mứa của cải trên thuyền sứ so với cảnh thiếu thốn của ông lão, Nguyễn Du đau xót và phẫn uất.

+ Câu thơ “Phàm người ta chết tốt hơn nghèo” bộc lộ nỗi xót xa tận cùng.

- Tấm lòng nhân đạo vượt biên giới:

+ Nguyễn Du thương cảm không chỉ người Việt mà cả người Trung Hoa nghèo khổ nơi ông đi qua.

+ Cho thấy quan niệm nhân đạo bao dung, không phân biệt quốc tịch.