Bộ 10 đề thi giữa kỳ 2 Văn 11 Chân trời sáng tạo cấu trúc mới có đáp án - Đề 3

Thể thơ: ngũ ngôn

Nhân vật chính: người mẹ

Nội dung của hai dòng thơ: Ai vẽ bức tranh này/ Dâng lên nhà vua rõ:

Thể hiện nỗi ước mong rằng nhà vua sẽ thấy được cảnh đói khổ của dân tình và cuộc sống xa hoa lãng phí của bọn quan lại, từ đó mà có những chính sách hợp lí để trị nước.

Chủ đề của bài thơ:

Bài thơ là bức tranh hiện thực của xã hội Trung Quốc: nhân dân đói khổ lầm than trong khi đó bọn quan lại thì sống xa hoa lãng phí. Qua bài thơ, tác giả thể hiện nỗi lòng đồng cảm đối với nhân dân đói khổ, lên án bọn quan lại ăn chơi sa đọa, đồng thời thể hiện sự mong ước về một xã hội tốt đẹp hơn.

Nhận xét về tấm lòng nhân đạo của tác giả được thể hiện qua bài thơ:

- Đồng cảm, xót thương với những phận đời cơ cực.

- Lên án giai cấp thống trị sống xa hoa, lãng phí.

- Mong ước về một xã hội công bằng, tốt đẹp.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức: 

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý: 

- Cảm thông sâu sắc với những người nghèo khổ, bất hạnh: Nguyễn Du đã miêu tả chân thực, sinh động cuộc sống của những người dân nghèo, những người góa phụ, những người già neo đơn, những người bị bỏ rơi... Họ là những con người phải chịu đựng nhiều đau khổ, bất công trong xã hội. Tác giả đã đặt mình vào vị trí của họ để thấu hiểu, chia sẻ những nỗi niềm, những khó khăn mà họ phải trải qua.

- Lên án những bất công trong xã hội: "Sở kiến hành" không chỉ là sự cảm thông, mà còn là sự phẫn nộ, lên án những thế lực tàn bạo, những kẻ tham lam, độc ác đã gây ra đau khổ cho người dân. Tác giả vạch trần bộ mặt thật của những kẻ quan lại, cường hào ác bá, những kẻ đã vơ vét, bóc lột sức lao động của người dân, làm cho cuộc sống của họ ngày càng khốn cùng.

- Hướng ngòi bút vào những số phận bi kịch: Nguyễn Du tập trung vào những câu chuyện cá nhân, những số phận bi kịch, để từ đó phản ánh hiện thực xã hội một cách sinh động và sâu sắc. Ông không né tránh những khía cạnh tàn khốc, đau thương của cuộc sống, mà trái lại, ông phơi bày nó ra để thức tỉnh lương tri con người.

- Thể hiện tình yêu thương con người: Tinh thần nhân đạo của Nguyễn Du còn được thể hiện qua tình yêu thương con người, tình yêu thương đồng bào, đồng loại. Ông trân trọng những giá trị tốt đẹp của con người, và luôn tin tưởng vào khả năng vươn lên, vượt qua khó khăn của họ.