Bộ 10 đề thi giữa kỳ 2 Văn 11 Kết nối tri thức cấu trúc mới có đáp án - Đề 5

Thể thơ: thất ngôn bát cú.

Tâm trạng của tác giả thể hiện qua hai câu thực: buồn bã trước sự trôi chảy của thời gian và trước sự ngắn ngủi của cuộc đời.

Hình ảnh “trai tài đầu bạc” ở câu đầu của bài thơ nói lên tâm trạng phẫn uất của tác giả: là người có tài nhưng không gặp thời, tuổi già đã đến mà đường công danh vẫn còn dang dở.

Nhận xét về tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ: Đó là một con người chất chứa trong lòng nhiều nỗi ưu tư, phiền muộn: có tài mà không gặp thời, chưa lập được công danh, trong khi đó cứ phải sống mãi cuộc sống quẩn quanh tù túng ở chốn quê nhà, với những thú vui thường ngày, nhìn thời gian cứ vùn vụt trôi qua mà bất lực.

HS nêu thông điệp và lí giải.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức: 

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý: 

Suy nghĩ gì về trách nhiệm của con người đối với xã hội:

- Con người là một phần tử của xã hội, cho nên, mỗi người cần phải có trách nhiệm đối với xã hội

- Con người cần phải ra sức học tập, lao động, cống hiến để xã hội phát triển

- Con người cần biết sống yêu thương người khác, cần biết lên tiếng đấu tranh đối với những cái xấu, cái ác trong xã hội, để xã hội ngày một tốt đẹp hơn.