Bộ 10 đề thi giữa kỳ 2 Văn 11 Kết nối tri thức cấu trúc mới có đáp án - Đề 4

Thể thơ: song thất lục bát.

Nhân vật chính: ông lão hát xẩm

Hai câu thơ: Trung Hoa no ấm, nghe nhiều/ Trung Hoa cũng có người nghèo thế ư? thể hiện thái độ ngạc nhiên của tác giả trước cảnh sống đói nghèo của ông lão hát xẩm; nó cũng cho thấy được nhận thức của tác giả về khoảng cách giữa những điều nghe thấy và cuộc sống thực tế.

Chủ đề của bài thơ:

Bài thơ dựng lên hai bức tranh có sự tương phản gay gắt, giữa cuộc sống nghèo khổ của ông lão hát xẩm mù và tầng lớp quan lại, sứ giả; qua đó, tác giả vừa bộc lộ tấm lòng thương cảm đối với những cảnh đời cơ cực, vừa lên án sự sống xa hoa lãng phí của tầng lớp quan lại.

Nhận xét về tấm lòng nhân đạo của tác giả được thể hiện qua bài thơ:

- Đồng cảm, xót thương với những phận đời cơ cực.

- Lên án giai cấp thống trị sống xa hoa, lãng phí.

- Phê phán sự chênh lệch giàu nghèo trong xã hội.

* Yêu cầu về hình thức, kĩ năng: Đảm bảo đoạn văn nghị luận có bố cục mạch lạc, sử dụng linh hoạt các kiểu câu và có sự liên kết chặt chẽ giữa các câu, các ý trong đoạn văn. Có cách diễn đạt trong sáng độc đáo, thể hiện những suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về vấn đề nghị luận.

Yêu cầu về kiến thức: 

Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.

Sau đây là một hướng gợi ý: 

* Giải thích

- Đồng cảm: khả năng đặt mình vào hoàn cảnh của người khác để thấu hiểu và chia sẻ.

- Xót thương: cảm giác đau lòng, thương hại trước nỗi khổ của người khác.

- Hai khái niệm gắn liền, tạo nên sức mạnh tinh thần giúp con người gần gũi và giúp đỡ nhau.

* Bàn luận

- Ý nghĩa:

+ Giúp người khổ có thêm động lực vượt qua khó khăn.

+ Lan tỏa tinh thần nhân ái, làm xã hội văn minh và gắn kết hơn.

+ Bồi đắp tâm hồn, nhân cách của mỗi cá nhân.

- Phê phán:

+ Thái độ vô cảm, thờ ơ trước nỗi đau của người khác.

+ Lợi dụng sự thương cảm để trục lợi.

* Bài học, liên hệ

- Mỗi người cần rèn luyện lòng nhân ái, biết quan sát và lắng nghe để thấu hiểu.

- Thể hiện đồng cảm bằng những hành động thiết thực, phù hợp khả năng.

- Trân trọng những giá trị nhân văn trong văn học và đời sống.