Giải SGK Địa 12 KNTT Bài 28: Khai thác thế mạnh để phát triển kinh tế ở tây nguyên có đáp án

- Sự phát triển và phân bố các ngành kinh tế:

+ Phát triển cây công nghiệp lâu năm: là vùng chuyên canh cây công nghiệp lâu năm lớn của nước ta, diện tích luôn chiếm tỉ trọng cao so với cả nước; cơ cấu cây công nghiệp đa dạng: cà phê, chè, cao su, hồ tiêu, điều, mắc ca, ca cao,… Phát triển ở tất cả các tỉnh.

+ Lâm nghiệp: khai thác, chế biến lâm sản và trồng rừng, khoanh nuôi, bảo vệ rừng. Phân bố ở hầu khắp các tỉnh.

+ Phát triển thủy điện lớn thứ 2 cả nước, nhiều nhà máy thủy điện. Tập trung ở lưu vực sông Sê San, sông Srêpôk, sông Đồng Nai.

+ Khai thác bô-xit: trữ lượng lớn nhất cả nước (8,2 tỉ tấn) chủ yếu ở Lâm Đồng, Đắk Nông.

+ Phát triển du lịch: số lượng khách du lịch ngày càng tăng, đa dạng loại hình du lịch. Các trung tâm du lịch: Đà Lạt, Buôn Ma Thuột.

- Ý nghĩa việc phát triển kinh tế đối với quốc phòng an ninh:

+ Góp phần khai thác thế mạnh, nâng cao vị thế, củng cố quốc phòng an ninh.

+ Tăng cường thông thương, hợp tác kinh tế với các nước láng giềng, củng cố quốc phòng an ninh.

+ Góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, nâng cao chất lượng cuộc sống, củng cố sức mạnh quốc phòng an ninh.

- Vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ:

+ Gồm 5 tỉnh là Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông, Lâm Đồng. Diện tích năm 2021 là 54,5 nghìn km².

+ Tiếp giáp Lào và Cam-pu-chia; giáp vùng Đông Nam Bộ, Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung.

+ Vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng an ninh, phát triển kinh tế, giao thương trong nước và thế giới.

- Đặc điểm dân số:

+ Năm 2021, số dân khoảng 6 triệu người, tỉ lệ tăng tự nhiên là 1,25%.

+ Mật độ dân số thấp nhất cả nước, năm 2021 là 111 người/km², tỉ lệ dân thành thị là 28,9%.

+ Có nhiều dân tộc sinh sống: Xơ-đăng, Ba Na, Gia-rai, Ê Đê, Cơ-ho, Kinh, Mường, Hmông,…

- Về tự nhiên:

+ Địa hình và đất: địa hình chủ yếu là các cao nguyên xếp tầng với độ cao khác nhau, bề mặt tương đối bằng phẳng. Diện tích đất badan lớn, thuận lợi cho quy hoạch vùng chuyên canh cây công nghiệp quy mô lớn có mức độ tập trung cao.

+ Khí hậu mang tính chất cận xích đạo, phân hóa theo độ cao và theo mùa rõ rệt, thuận lợi cho canh tác và phát triển cây công nghiệp với cơ cấu đa dạng (cây công nghiệp nhiệt đới, cận nhiệt đới).

+ Nguồn nước: có nhiều sông như Sê San, Srêpôk, Đồng Nai,… nhiều hồ tự nhiên và hồ nhân tạo như hồ Lắk, hồ Ialy,…=> nguồn cung cấp nước tưới. Nguồn nước ngầm trữ lượng khá phong phú, vai trò quan trọng trong cung cấp nước tưới vào mùa khô.

+ Hạn chế: mùa khô kéo dài 4-5 tháng, gây khô hạn, thiếu nước tưới cho cây trồng. Đất ở khu vực đồi núi dễ bị rửa trôi, xói mòn,… Tác động của biến đổi khí hậu ảnh hưởng nhất định đến diện tích và sản lượng cây công nghiệp.

- Về kinh tế - xã hội:

+ Nguồn lao động có truyền thống và kinh nghiệm trong sản xuất cây công nghiệp. Trình độ người lao động ngày càng nâng cao, tạo điều kiện áp dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất và chế biến sản phẩm cây công nghiệp.

+ Cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất – kĩ thuật được cải thiện, khoa học – công nghệ được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất và chế biến sản phẩm, thị trường được mở rộng cả trong và ngoài nước,… thúc đẩy sản xuất cây công nghiệp.

+ Hạn chế: thị trường tiêu thụ các sản phẩm cây công nghiệp có nhiều biến động; công nghiệp chế biến sản phẩm còn nhiều hạn chế.

- Là vùng chuyên canh cây công nghiệp lâu năm lớn của nước ta. Diện tích luôn chiếm tỉ lệ cao so với cả nước. Năm 2021, diện tích là 981,2 nghìn ha, chiếm 44,5% diện tích cây công nghiệp lâu năm của cả nước.

- Ứng dụng công nghệ cao (công nghệ sinh học, tự động hóa,…) trong sản xuất và chế biến nên năng suất và chất lượng sản phẩm tăng; công nghiệp chế biến các sản phẩm đã được hiện đại hóa, xây dựng được một số thương hiệu cà phê, hồ tiêu,… trên thị trường thế giới.

- Cơ cấu cây công nghiệp khá đa dạng:

+ Cà phê: là cây công nghiệp quan trọng số 1, năm 2021, vùng chiếm khoảng 90% diện tích và 94% sản lượng cà phê của cả nước. Nhiều công nghệ mới được ứng dụng trong sản xuất, thâm canh, tạo ra sản phẩm sạch, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Trồng nhiều nhất ở Đắk Lắk.

+ Chè: năm 2021, diện tích chiếm gần 9% diện tích cả nước, tập trung ở Lâm Đồng. Ứng dụng công nghệ mới trong trồng, chăm sóc và chế biến chè. Các nhà máy chế biến chè tập trung ở Lâm Đồng và Gia Lai.

+ Cao su: năm 2021, chiếm khoảng 25% diện tích cao su cả nước. Chủ yếu ở Gia Lai, Đắk Lắk.

+ Hồ tiêu: phát triển mạnh, diện tích có xu hướng tăng nhanh, các tỉnh trồng nhiều: Đắk Nông, Đắk Lắk, Gia Lai.

+ Điều: đang được chú trọng phát triển, là mặt hàng xuất khẩu có giá trị, tập trung ở Đắk Lắk, Gia Lai và Lâm Đồng. Ngoài ra ở Đắk Nông, Đắk Lắk còn phát triển ca cao, mắc ca,… bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cao.

2. Phát triển lâm nghiệp

- Thế mạnh:

+ Có diện tích rừng khá lớn, năm 2021, diện tích hơn 2,5 triệu ha, chiếm 17,5% diện tích rừng cả nước. Rừng có tính đa dạng sinh học cao, giàu trữ lượng, nhiều loại dược liệu quý,… Có nhiều vườn quốc gia, khu dự trữ sinh quyển thế giới như: Yok Đôn, Kon Hà Nừng, Tà Đùng,…

+ Khí hậu có tính chất cận xích đạo, nền nhiệt độ cao, lượng mưa lớn, thuận lợi trồng rừng, khoanh nuôi rừng tự nhiên.

+ Chính sách giao đất giao rừng, phát triển kinh tế,…góp phần giữ vững diện tích rừng tự nhiên, thúc đẩy công tác trồng rừng,…

- Hiện trạng phát triển:

+ Năm 2021, sản lượng gỗ khai thác là 753 nghìn m³, riêng tỉnh Đắk Lắk chiếm 50,3% sản lượng toàn vùng. Một số loại lâm sản ngoài rỗ như: măng, dược liệu, được khai thác tạo sinh kế cho người dân.

+ Chú trọng trồng rừng. Gia Lai có diện tích rừng trồng mới hàng năm lớn nhất vùng.

+ Công tác quản lí, bảo vệ rừng được tăng cường; bảo vệ nghiêm ngặt rừng tự nhiên, rừng phòng hộ, rừng đặc dụng. Các khu dự trữ sinh quyển của thế giới như Kon Hà Nừng, Lang Biang, và các vườn quốc gia: Chư Mom Ray, Yok Đôn, Chư Yang Sin,… được bảo vệ để bảo tồn nguồn gen và các hệ sinh thái của vùng.