Giải SGK GDCD 9 Cánh diều Bài 7. Thích ứng với thay đổi có đáp án

(*) Tham khảo:

- Thay đổi trong cuộc sống: vào cuối mùa đông - đầu mùa xuân, thời tiết không quá lạnh, độ ẩm không khí cao là điều kiện thuận lợi cho các loại vi khuẩn, virus gây bệnh phát triển. Vì vậy, vào khoảng thời gian này, em và người thân trong gia đình thường hay mắc các bệnh như: cảm cúm, ho, đau mắt đỏ, viêm da,…

- Cách ứng xử: chủ động phòng chống dịch bệnh, thông qua một số biện pháp, như:

+ Ăn uống đủ chất.

+ Vệ sinh cá nhân sạch sẽ.

+ Giữ nhà cửa sạch sẽ, vệ sinh môi trường.

+ Tránh tiếp xúc với những người nghi ngờ mắc bệnh.

+ Thăm khám và điều trị tại cơ sở y tế gần nhất khi mắc bệnh.

♦ Yêu cầu a)

- Tình huống 1. Sự thay đổi mà Liên và gia đình phải đối mặt là: thu nhập của gia đình bị sụt giảm do công ty mẹ Liên giảm biên chế, mẹ Liên phải nghỉ làm.

- Tình huống 2. Sự thay đổi mà Vân và gia đình phải đối mặt là: Tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu và sự thay đổi môi trường sống. Cụ thể:

+ Biến đổi khí hậu làm gia tăng nguy cơ sạt lở đất.

+ Gia đình V nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở cao, nên được chính quyền di chuyển đến nơi tái định cư. Tuy nhiên, đến nơi ở mới, cuộc sống học tập và lao động của các thành viên trong gia đình bước đầu bị xáo trộn.

- Tình huống 3. Những thay đổi mà anh K phải đối mặt là: sức khỏe của người thân suy giảm và nguồn thu nhập của gia đình bị giảm sút, do: bố của anh K bỗng nhiên lâm bệnh nặng, không lao động được; mặt khác chi phí chữa bệnh cho bố anh K cũng khá tốn kém…

♦ Yêu cầu b) Những thay đổi nói trên xảy ra ngoài ý muốn, tác động tiêu cực đến cuộc sống con người, gây ra những khó khăn về sức khoẻ (thể chất, tinh thần), về kinh tế, điều kiện sống của từng cá nhân và gia đình.

♦ Yêu cầu a) Để thích ứng với sự thay đổi, em cần rèn luyện những kĩ năng sau:

- Chấp nhận thay đổi là tất yếu. Vì: cho dù có chấp nhận hay không thì sự thay đổi cũng diễn ra; chấp nhận là điều kiện tiên quyết để có thể đối diện và thích ứng với thay đổi. Đối với những sự thay đổi quá lớn, có thể cần nhiều thời gian để chấp nhận và đối diện.

- Giữ bình tĩnh trong mọi hoàn cảnh. Vì: chỉ khi bình tĩnh, chúng ta mới sáng suốt để giải quyết vấn đề. Khi sự việc, biến cố xảy ra, cần lắng nghe, tìm hiểu để có đầy đủ thông tin trước khi phản ứng; hít thở sâu để lấy lại sự bình tĩnh và ở bên cạnh người thân hoặc người mà mình tin tưởng để có thêm sức mạnh khi phải đối diện với sự thay đổi.

- Chủ động tìm cách giải quyết vấn đề theo hướng tích cực. Vì: luôn có nhiều cách giải quyết cho một vấn đề; cần suy nghĩ, đề ra nhiều phương án khác nhau và cân nhắc để lựa chọn phương án tích cực, khả thi nhất. Bản thân cần chủ động giải quyết trước khi tìm đến sự hỗ trợ từ người thân, bạn bè, thầy cô hoặc người có chuyên môn.

♦ Yêu cầu b) Tư vấn cho các nhân vật:

- Tình huống 1. Liên có thể khuyên mẹ:

+ Giữ bình tĩnh, mẹ nên dành thời gian nghỉ ngơi một vài ngày để ổn định tinh thần và sức khỏe, không nên quá lo lắng.

+ Sau khi sức khỏe và tinh thần ổn định, mẹ có thể tìm hiểu và nộp hồ sơ ứng tuyển vào các công ty/ ngành nghề khác phù hợp với khả năng. Trong trường hợp chưa tìm được công ty/ ngành nghề phù hợp mang tính ổn định, lâu dài; mẹ vẫn có thể tham gia thực hiện một số công việc thời vụ để có thêm thu nhập, ví dụ như: làm giúp việc theo giờ,…

- Tình huống 2. Lời khuyên cho Vân và gia đình: nên bình tĩnh; chủ động tìm hiểu các thông tin liên quan đến nơi ở mới, ví dụ như: địa hình; đường giao thông; các công trình tiện ích phụ trợ (ví dụ: bệnh viện, trường học, khu công nghiệp,…) ở gần đó; văn hóa, lối sống của người dân tại nơi ở mới,…

- Tình huống 3. Lời khuyên dành cho anh K và gia đình:

+ Các thành viên trong gia đình nên ngồi lại, trao đổi với nhau để lên kế hoạch về thời gian chăm sóc bố một cách hợp lí nhất.

+ Về vấn đề thu nhập và chi phí chữa bệnh:

▪ Trước mắt, gia đình có thể dựa vào nguồn tiền/ tài sản tiết kiệm (nếu có); sử dụng dịch vụ khám - chữa bệnh tại các bệnh viên công lập, dùng bảo hiểm y tế để giảm bớt một phần chi phí; hoặc trong trường hợp quá khó khăn, gia đình có thể nhờ tới sự hỗ trợ của chính quyền địa phương, các tổ chức thiện nguyện/ các mạnh thường quân,…

▪ Về lâu dài, các thanh viên trong gia đình cũng cần tìm cách tăng thêm nguồn thu nhập (nhưng cần lưu ý vấn đề: đảm bảo sức khỏe, phù hợp với luật pháp và đạo đức,…)

+ Cả gia đình cũng cần động viên bố giữ tinh thần lạc quan, ăn uống, nghỉ ngơi điều độ.

♦ Yêu cầu c) Ý nghĩa của việc thích ứng với những thay đổi:

+ Giúp mỗi người vượt qua sự thay đổi của hoàn cảnh.

+ Sống phù hợp với hoàn cảnh, qua đó tự hoàn thiện và phát triển bản thân trong những điều kiện mới.

♦ Tình huống a.

- Thay đổi được đề cập đến trong tình huống này là: thay đổi đến từ gia đình. Cụ thể: khi bố mẹ em phải chuyển đổi công việc (do đất nông nghiệp bị thu hồi), thì nguồn thu nhập của gia đình sẽ bị giảm sút.

- Tư vấn cách ứng phó: em sẽ khuyên bố mẹ, nên:

+ Giữ bình tĩnh, không nên quá lo lắng.

+ Khu công nghiệp mới được thành lập, sẽ có nhiều công ty được mở ra, do đó: bố mẹ có thể tìm hiểu và nộp hồ sơ ứng tuyển vào các công ty/ ngành nghề khác phù hợp với khả năng. Trong trường hợp chưa tìm được công ty/ ngành nghề phù hợp mang tính ổn định, lâu dài; bố mẹ vẫn có thể tham gia thực hiện một số công việc thời vụ để có thêm thu nhập, ví dụ như: khuân vác hàng hóa; nhân viên giao hàng,…

♦ Tình huống b.

- Thay đổi được đề cập đến trong tình huống này là: thay đổi đến từ gia đình. Cụ thể: hoàn cảnh sống của anh em N có sự xáo trộn do bố mẹ N đi làm ăn xa.

- Tư vấn: hai anh em N cần:

+ Bình tĩnh và thấu hiểu nỗi vất vả cũng như sự yêu thương của bố mẹ dành cho mình.

+ Luôn cố gắng học tập, rèn luyện; ngoan ngoãn, nghe lời và chăm chỉ phụ giúp ông bà các công việc nhà.

- Ý kiến a. Không đồng tình, vì: trong cuộc sống, có rất nhiều thay đổi có thể xảy ra với bản thân và gia đình. Đó có thể là những thay đổi tiêu cực, nhưng cũng có thể là thay đổi mang tính tích cực, ví dụ: nguồn thu nhập của gia đình tăng lên; hoặc sự xuất hiện của các thành tựu khoa học - công nghệ khiến cho cuộc sống của con người trở nên dễ dàng, thuận tiện hơn,…

- Ý kiến b. Không đồng tình, vì: Khi thay đổi xảy ra, chúng ta cần trang bị những kĩ năng để thích ứng với sự thay đổi. Thích ứng với thay đổi giúp chúng ta vượt qua được sự thay đổi của hoàn cảnh; sống phù hợp với hoàn cảnh; không ngừng tự hoàn thiện và phát triển bản thân.

- Ý kiến c. Đồng tình, vì: những sự thay đổi có thể xảy ra trong cuộc sống đôi khi cũng là cơ hội, động lực để chúng ta rèn luyện bản thân và trưởng thành.