Phả hệ hình bên cho thấy bốn thế hệ của một gia đình được M. Madlener mô tả vào năm 1928. Biết rằng mỗi bệnh do một gene riêng biệt quy định, các allele gây bệnh đều nằm trên NST giới tính X không có allele trên Y, không phát sinh đột biến mới trong phả hệ.

Phân tích phả hệ và cho biết phát biểu nào sau đây sai?

Phương pháp giải:

Xác định: 2 gene liên kết trên NST X, allele bệnh lặn

Giải chi tiết:

Bước 1: Xác định quy luật di truyền

·        Hai bệnh được quy định bởi hai gene riêng biệt và cùng nằm trên nhiễm sắc thể (NST) giới tính X, không có allele trên Y → di truyền liên kết với giới tính.

·        Allele gây bệnh là allele lặn vì bố mẹ II 1 và II 2 bình thường và có sinh con bị cả 2 bệnh.

·        Quy ước gene:

Gene mù màu: XA – bình thường >> Xa - bị mù màu.

Gene máu khó đông: XB – bình thường >> Xb - bị máu khó đông.

Bước 2: Phân tích sơ đồ phả hệ

·        I.1 (nam, bị bệnh): X a b Y 𝑋 𝑎 𝑏 𝑌 → truyền NST X a b 𝑋 𝑎 𝑏 cho con gái II.1

·        I.2 (nữ, bình thường): X A B X _ _ 𝑋 𝐴 𝐵 𝑋 _ _

·        II.1 (nữ, bình thường): nhận X a b 𝑋 𝑎 𝑏 từ bố I.1 và X A B 𝑋 𝐴 𝐵 từ mẹ I.2 → kiểu gene dị hợp: X A B X a b 𝑋 𝐴 𝐵 𝑋 𝑎 𝑏 .

·        II.2 (nam, bình thường): X A B Y 𝑋 𝐴 𝐵 𝑌 .

·        IV.2 (nam, bị bệnh): nhận X a b 𝑋 𝑎 𝑏 từ mẹ (III.2) và Y từ bố III.1 → X a b Y 𝑋 𝑎 𝑏 𝑌 → mẹ III.2 (nữ, bình thường): nhận X a b 𝑋 𝑎 𝑏 từ mẹ II.1 và X A B 𝑋 𝐴 𝐵 từ bố II.2 → X A B X a b 𝑋 𝐴 𝐵 𝑋 𝑎 𝑏

Bước 3: Đánh giá các phát biểu

A - Đúng

B - Đúng.

C - Đúng.

D - Sai vì cá thể II.1 có kiểu gene dị hợp 2 cặp và có thể xảy ra hoán vị gene.

Đáp án cần chọn là: D