Chuyên đề Hóa 10 Bài 8: Vẽ cấu trúc phân tử có đáp án

Hiện nay có nhiều phần mềm sử dụng để vẽ cấu trúc phân tử vô cơ và hữu cơ như HyperChem, Chemsketch, gói phần mềm ChemBioOffice, …

Em có thể sử dụng phần mềm Chemsketch để vẽ công thức cấu tạo, công thức Lewis của một số chất vô cơ và hữu cơ, vẽ cấu trúc dạng 2D và 3D của các phân tử.

(1) Structure: Vẽ cấu trúc, Draw: vẽ đồ họa

(2) Lựa chọn các nguyên tố để vẽ

Chú ý: Nếu nguyên tố không có trên thanh lệnh thì nhấp chuột vào biểu tượng bảng tuần hoàn (Periodic Table of Elements)  để chọn.

(3) Các chế độ để vẽ

 Vẽ công thức cần kéo giữ chuột để tạo liên kết

 Vẽ công thức hiện chỉ cần nhấn chuột sẽ xuất hiện các liên kết

 Vẽ công thức dạng gấp khúc.

(4) Lựa chọn/ quay cấu trúc

(5) Các loại liên kết

(6) Vẽ vòng

Bước 1: Chọn cửa sổ Structure và chế độ Draw Normal

Bước 2: Chọn nguyên tố C ở khu vực (2). Nhấp chuột trái vào màn hình xuất hiện CH₄. Nhấp và giữ chuột trái rồi kéo, nhả chuột, thấy xuất hiện CH₃-CH₃. Kéo tiếp tục thả chuột được  (không nhìn thấy các nguyên tử C, H ở giữa).

Chọn Tool → Clean Structure, thu được 

Bước 3: Nhấp chuột trái một lần liên kết đơn để tạo liên kết đôi. Nhấp thêm một lần nữa chuột trái vào liên kết đôi để tạo liên kết ba.

Bước 4: Để hiển thị các liên kết C-H chọn Tool → Add Explicit Hydrogens.

Bước 5: Để hiển thị nguyên tử C, chọn biểu tượng  (Edit Atom Label), Nhấp chuột trái vào nguyên tử C trên công thức, xuất hiện hộp thoại Edit Label, gõ C và nhấn Insert.

Chú ý: Để điều chỉnh độ dài liên kết chọn nút select/move ; giữ chuột trái và di chuyển lên toàn bộ công thức, khi thả chuột trái, phân tử đã được chọn (xuất hiện các dấu chấm xung quanh công thức); nháy chuột phải lên công thức, chọn Object Properties bằng chuột trái, xuất hiện của sổ Properties. Tại mục size Calculation bỏ chọn auto ta sẽ chọn được cơ chữ (Atom Symbol Size) và độ dài liên kết (Bond Length) tùy ý.

Cuối cùng ấn vào apply sẽ thu được công thức cần vẽ

Bước 6: Lưu và chèn công thức vào file Word, Powerpoint.

Bước 1: Chọn cửa sổ Structure và chế độ Draw Normal

Bước 2: Chọn vòng benzen , nhấp chuột trái vào màn hình sẽ xuất hiện vòng benzen. 

Chọn nguyên tố C ở khu vực (2). Nhấp và giữ chuột trái rồi kéo, nhả chuột, thấy xuất hiện 

Chọn Tool → Clean Structure, thu được  

Bước 3: Lưu và chèn công thức vào file Word, Powerpoint.

a) Vẽ công thức C₄H₆

Bước 1: Chọn cửa sổ Structure và chế độ Draw Normal

Bước 2: Chọn nguyên tố C ở khu vực (2). Nhấp chuột trái vào màn hình xuất hiện CH₄. Nhấp và giữ chuột trái rồi kéo, nhả chuột, thấy xuất hiện CH₃-CH₃. Kéo tiếp tục thả chuột được  (không nhìn thấy các nguyên tử C, H ở giữa). Kéo tiếp tục thả chuột được 

Chọn Tool → Clean Structure, thu được 

Bước 3: Nhấp chuột trái một lần liên kết đơn đầu mạch để tạo liên kết đôi. Ta được công thức: 

Nhấp chuột trái một lần nữa vào liên kết đôi đầu mạch để tạo liên kết ba.

Chọn Tool → Clean Structure, thu được

Chú ý: Để điều chỉnh độ dài liên kết chọn nút select/move ; giữ chuột trái và di chuyển lên toàn bộ công thức, khi thả chuột trái, phân tử đã được chọn (xuất hiện các dấu chấm xung quanh công thức); nháy chuột phải lên công thức, chọn Object Properties bằng chuột trái, xuất hiện của sổ Properties. Tại mục size Calculation bỏ chọn auto ta sẽ chọn được cơ chữ (Atom Symbol Size) và độ dài liên kết (Bond Length) tùy ý.

Cuối cùng ấn vào apply sẽ thu được công thức cần vẽ

Bước 4: Lưu và chèn công thức vào file Word, Powerpoint.

b) Vẽ công thức H₂SO₄

Bước 1: Chọn cửa sổ Structure và chế độ Draw Normal

Bước 2: Chọn nguyên tố S ở khu vực (2). Nhấp chuột trái vào màn hình xuất hiện H₂S.

Chọn O ở khu vực (2). Nhấn vào H₂S giữ chuột trái rồi kéo, nhả chuột, thực hiện 4 lần thấy xuất hiện

Nhấn chuột vào liên kết để tạo liên kết đôi

Chọn H ở khu vực (2), Nhấn vào OH giữ chuột trái rồi kéo, nhả chuột, thực hiện 2 lần thấy xuất hiện

Chọn Tool → Clean Structure, thu được 

Chú ý: Để điều chỉnh độ dài liên kết chọn nút select/move ; giữ chuột trái và di chuyển lên toàn bộ công thức, khi thả chuột trái, phân tử đã được chọn (xuất hiện các dấu chấm xung quanh công thức); nháy chuột phải lên công thức, chọn Object Properties bằng chuột trái, xuất hiện của sổ Properties. Tại mục size Calculation bỏ chọn auto ta sẽ chọn được cơ chữ (Atom Symbol Size) và độ dài liên kết (Bond Length) tùy ý.

Cuối cùng ấn vào apply sẽ thu được công thức cần vẽ

Bước 3: Lưu công thức.