Đề thi HSG Sinh học 12 Cụm 09 Trường THPT - Phú Thọ có đáp án

PHẦN I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn (8,0 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 32. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Hình dưới đây mô tả một đoạn chuỗi polypeptide. Kí hiệu X, Y lần lượt là

Một học sinh làm thí nghiệm quan sát 2 tiêu bản tế bào động vật lưỡng bội, bình thường đang phân bào, nhận thấy:

+ Tế bào 1 thuộc loài A: Các NST tồn tại trạng thái kép và sắp xếp 1 hàng ở mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào và đếm được có 40 NST kép.

+ Tế bào 2 thuộc loài B: Các NST tồn tại trạng thái kép và sắp xếp 2 hàng ở mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào và đếm được có 30 NST kép.

Kết luận nào dưới đây không đúng?

Trong quá trình sinh trưởng phát triển, thực vật cần ion khoáng K, không cần ion khoáng L và M. Nhận định nào dưới đây đúng khi nói về quá trình hấp thụ ion khoáng ở loài thực vật này theo bảng số liệu dưới đây:

Khi nói về quang hợp ở thực vật C₃, C₄, CAM có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

Khi nói về hệ tuần hoàn ở động vật, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

I. Máu chảy chậm nhất trong hệ thống mao mạch.

II. Tĩnh mạch là bộ phận đưa máu từ các cơ quan về tim.

III. Ở đa số động vật, nhịp tim tỉ lệ nghịch với khối lượng cơ thể.

IV. Khi tim đập nhanh và mạnh thì huyết áp tăng.

Hình bên mô tả cơ chế nhân đôi. Có bao nhiêu nhận định sau đây đúng?

I. Mạch 1-2 có chiều 3’-5’.

II. Mạch mới [z] có chiều 5’-3’.

III. Enzyme DNA polymerase di chuyển để tổng hợp mạch [z] có chiều 5’-3’.      

IV. Trình tự nucleotide trên mạch [z] sẽ là TTAACCGG.

Để tạo giống lúa vàng (golden rice) giàu Beta-caroten góp phần cải thiện tình trạng thiếu vitamin A ở trẻ em, người ta cần chuyển gene X từ một loài thực vật vào cây lúa. Quy trình này sử dụng vi khuẩn Agrobacterium tumefaciens làm tế bào nhận để chuyển gene. Một trong những công đoạn rất quan trọng của quy trình này được biểu diễn trong hình dưới đây:

Nhận định nào sau đây đúng khi đề cập đến quy trình trên?

Hình dưới đây mô tả các giai đoạn trong chu kì tế bào ở sinh vật nhân thực. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

Thực hiện thí nghiệm sau: Dùng 4 bình cách nhiệt giống nhau đánh số thứ tự 1, 2, 3, 4. Cả 4 bình đều đựng hạt đỗ xanh (đậu xanh). Đậy kín nắp mỗi bình rồi để trong 2 giờ. Biết rằng các điều kiện khác ở 4 bình là như nhau và phù hợp với thí nghiệm.

Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây không đúng về kết quả thí nghiệm?

1. Nhiệt độ ở cả 4 bình đều tăng.                           3. Nhiệt độ ở bình 1 cao nhất.

2. Nồng độ O₂ ở bình 1 giảm.                                4. Nồng độ O₂ ở bình 3 không thay đổi.

Hình dưới đây là sơ đồ mô tả pha tối của nhóm thực vật C4. Nghiên cứu sơ đồ và cho biết phát biểu nào sau đây sai?

Hai loại mẫu tế bào khác nhau (mẫu A và mẫu B) phân lập từ cùng một người được xử lý để phá màng tế bào. Sau đó tiến hành li tâm phân đoạn các thành phần trong từng mẫu. Kết quả thí nghiệm được thể hiện như hình sau:

Dựa vào kết quả thí nghiệm ở hình trên, chức năng nào dưới đây phù hợp nhất với tế bào A?

I. Lọc các hạt bụi và khí khuẩn khỏi không khí khi đi qua đường mũi và phế quản.
II. Tiêu hóa và tiêu diệt mầm bệnh, hoạt động như một loại tế bào bạch cầu.
III. Hỗ trợ tổng hợp năng lượng và chuyển hóa chất trong tế bào cơ.
IV. Tham gia trong quá trình tổng hợp protein cho tế bào.

Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây không đúng?

Để chứng minh sự thoát hơi nước ở lá cây, một nhóm học sinh tiến hành thí nghiệm sau trên đối tượng lá cây thược dược trồng trong vườn trường: Đặt đối xứng hai mảnh giấy lọc tẩm cobalt chloride (CoCl₂) khô (có màu X) lên mặt trên và mặt dưới của lá cây. Tiếp theo đặt hai lam kính ép đè lên giấy lọc tẩm CoCl₂ ở cả hai mặt lá, cố định hai lam kính và giấy tẩm CoCl₂ ở hai bề mặt lá bằng kẹp hoặc băng dính. Quan sát sự chuyển màu của giấy tẩm CoCl₂ từ màu (X) sang màu (Y) và diện tích giấy tẩm có màu (Y) ở mặt trên và mặt dưới lá trong khoảng thời gian 30 phút.

Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây không đúng?

I. Sự chuyển màu của giấy tẩm CoCl₂ chứng minh có quá trình thoát hơi nước ở lá.

II. Diện tích giấy tẩm có màu (Y) ở mặt trên nhỏ hơn mặt dưới lá chứng tỏ mặt dưới của lá thoát hơi nước nhiều hơn mặt trên.

III. Nếu ban đầu thí nghiệm dùng giấy tẩm CoCl₂ có màu (Y) thì kết quả thí nghiệm: giấy tẩm CoCl₂ sẽ chuyển thành màu (X).

IV. Màu (X), (Y) của miếng giấy tẩm CoCl₂ lần lượt là màu xanh, màu hồng.

Giả sử phát sinh một đột biến lặn gây chết trước tuổi sinh sản. Xét các trường hợp mang gene đột biến lặn sau đây:

Những trường hợp nào sẽ loại bỏ đột biến lăn?

Từ bảng số liệu sau về NST và hàm lượng DNA của tế bào người (Hàm lượng DNA trong tế bào 2n = 6,6 pg)

I. Cơ thể B có thể là người mắc hội chứng ung máu ác tính.

II. Cơ thể C có thể là người bị Parkinson.

III. Chỉ cơ thể D và cơ thể E mới là thể đột biến.

IV. Cơ thể B, C, D, E đều là thể đột biến, cơ thể A không thể là thể đột biến.

Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây không đúng?

Khi nói về mức phản ứng của kiểu gene (trong điều kiện không xảy ra đột biến), Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

I. Tập hợp các kiểu hình của cùng một kiểu gene tương ứng với các môi trường khác nhau được gọi là mức phản ứng của kiểu gene

II. Có thể xác định mức phản ứng của một kiểu gene dị hợp ở một loài thực vật sinh sản hữu tính bằng cách gieo các hạt của cây này trong môi trường khác nhau rồi theo dõi các đặc điểm của chúng.

III. Các cá thể của một loài có kiểu gene khác nhau, khi sống trong cùng một môi trường thì có mức phản ứng không giống nhau.

IV. Các cá thể con sinh ra bằng hình thức sinh sản sinh dưỡng luôn có mức phản ứng giống với cá thể mẹ.

Nhiệt độ nóng chảy của phân tử DNA (Tm) là nhiệt độ mà tại đó một nửa số cặp nucleotide bị phá vỡ liên kết hydrogen giữa các nitrogenous base. Tương quan giữa Tm với tỉ lệ phần trăm cặp nucleotide guanine với cytosine (G-C) trong phân tử DNA được mô tả trong đồ thị bên. Một phân tử DNA có số lượng nucleotide loại A là 1200 và loại G là 300. Tm của phân tử DNA này bằng bao nhiêu?

Người ta tiến hành thí nghiệm trồng 2 cây A và B (thuộc hai loài khác nhau) trong một nhà kính. Khi tăng cường độ chiếu sáng và tăng nhiệt độ trong nhà kính thì cường độ quang hợp của cây A giảm nhưng cường độ quang hợp của cây B không thay đổi.

Những điều nào sau đây nói lên được mục đích của thí nghiệm và giải thích đúng mục đích đó?

1. Mục đích của thí nghiệm là nhằm phân biệt cây C₃ và C₄.

2. Khi nhiệt độ và cường độ ánh sáng tăng làm cho cây C₃ phải đóng khí khổng để chống mất nước nên xảy ra hô hấp sáng làm giảm cường độ quang hợp (cây A).

3. Mục đích của thí nghiệm có thể nhằm xác định khả năng chịu nhiệt của cây A và B.

4. cây C₄ (cây B) chịu được điều kiện ánh sáng mạnh và nhiệt độ cao nên không xảy ra hô hấp sáng. Vì thế, cường độ quang hợp của nó không bị giảm.

Phương án trả lời đúng là:

Sự thay đổi về áp lực, chiều dòng máu, tiết diện các buồng tim và sự đóng mở van tim trong một chu kì tim bình thường ở người được thể hiện ở hình sau:

Các tế bào lai người - chuột được tạo ra bằng cách dung hợp các tế bào nuôi cấy của người và chuột. Khi tế bào lai phân chia, bộ NST của chuột thường được duy trì nguyên vẹn ở tế bào con, còn các NST của người bị mất đi ngẫu nhiên sau một số lần phân bào. Trong một nghiên cứu nhằm xác định vị trí gene trên NST, ba dòng tế bào lai người - chuột là X, Y, Z được phân tích về NST và sự biểu hiện một số protein của người, kết quả được biểu hiện ở bảng sau:

Ghi chú: +: prôtêin được biểu hiện/có NST

               +: prôtêin không được biểu hiện/không có NST

Biết rằng mỗi gene quy định một protein tương ứng M, N, P, Q, R. Có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng khi nói về vị trí của các gene này trên bộ NST của người?

I. Gene mã hóa protein N nằm trên NST số 19.

II. Gene mã hóa protein Q nằm trên NST số 2.

III. Gene mã hóa protein M nằm trên NST số 6.

IV. Trên NST số 9 và 15 không có gene nào trong số các gene đang xét.

Sự hình thành màu hoa ở một loài thực vật được mô tả như sơ đồ chuyển hóa sau đây:

Ở cây ngô, một dạng bất thụ đực trong đó hạt phấn không có khả năng thụ tinh để tạo hợp tử được quy định bởi gene tế bào chất và di truyền theo dòng mẹ. Ngoài ra, một gene trội (R) nằm trong nhân tế bào quy định khả năng phục hồi tính hữu thụ đực ở các cây bất thụ, gene lặn tương ứng không có khả năng này. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

I. Các cây thuộc dòng bất thụ đực được lai với hạt phấn từ cây hữu thụ bình thường có kiểu gene rr luôn sinh ra cây bất thụ đực.

II. Nếu một cây bất thụ đực được lai với hạt phấn từ cây hữu thụ đồng hợp tử về gene R, đời lai F1 luôn bất thụ đực.

III. Nếu các cây mang gene quy định tính bất thụ đực tế bào chất và dị hợp tử về gene phục hồi tính hữu thụ được lai phân tích với hạt phấn từ cây hữu thụ có kiểu gene rr luôn thu được cây bất thụ đực.

IV. Các phép lai giữa một dòng thuần bất thụ đực với hai dòng thuần hữu thụ khác nhau được kết quả khác nhau về tính hữu thụ của con lai cho biết tính bất thụ đực tế bào chất của một dòng cây ngô chi phối bởi gene nhân

PHẦN II. Câu trắc nghiệm đúng sai (4,0 điểm). Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 4. Trong mỗi ý a), b), c), d) ở mỗi câu, thí sinh chọn đúng hoặc sai.

Bảng 1 dưới đây ghi lại huyết áp trong tâm nhĩ trái, tâm thất trái và động mạch chủ tại các thời điểm khác nhau trong một phần của chu kì tim ở một loài động vật.

Bảng 1

Đoạn thông tin sau về cơ chế điều hoà hoạt động của Operon Lac ở vi khuẩn E. coli:

Đường đôi lactose (đường sữa) là nguồn năng lượng sẵn sàng cho E. coli có trong ruột kết mỗi khi cơ thể chủ (người) uống sữa. Quá trình chuyển hoá đường lactose bắt đầu từ sự thuỷ phân đường đôi thành các đường đơn của nó là glucose và galactose; phản ứng này được xúc tác bởi enzim β – galactoxiada . Trong môi trường không có lactose, mỗi tế bào E. coli chỉ có một vài phân tử enzim này. Nhưng nếu lactose được bổ sung vào môi trường nuôi cấy vi khuẩn, thì số lượng enzim β – galatoxiada trong tế bào sẽ tăng gấp một nghìn lần trong vòng 15 phút.Tuy nhiên, nếu trong môi trường có cả đường glucose và lactose, E.coli sẽ ưu tiên sử dụng glucose. Các enzim phân giải glucose theo con đường “đường phân” thường xuyên có sẵn. Chỉ khi có lactose trong môi trường đồng thời với việc nguồn cung cấp glucose cạn kiệt thì E.coli mới có xu hướng sử dụng lactose làm nguồn năng lượng; và chỉ khi đó, nó tổng hợp một lượng đáng kể các enzim phân giải lactose.

Vậy bằng cách nào tế bào E. Coli có thể cảm nhận được nồng độ glucose và truyền tải thông tin đó đến hệ gen? Cơ chế của quá trình này phụ thuộc sự tương tác của một protein điều hoà dị hình (CAP) vơi một phân tử nhỏ (AMP vòng – cAMP, vốn được tích luỹ với một lượng lớn khi lượng glucose trở nên hiếm). Cơ chế của quá trình trên được mô tả trong hình sau:

Dựa vào đoạn thông tin trên, hãy cho biết mỗi nhận định sau đây là đúng hay sai?

Phần IV: Tự luận (5,0 điểm):