Đề thi HSG Sinh học 12 Cụm chuyên môn Số 14 (Ninh Bình) có đáp án

Phần I. Thí sinh trả lời từ câu 1 đến câu 20. Mỗi câu hỏi thí sinh chỉ chọn một phương án.

Một người có sức khỏe bình thường, sau khi chủ động thở nhanh và sâu một lúc thì người này lặn được lâu hơn. Giải thích nào sau đây là đúng?

Cho phép lai ♀AaX^BX^b × ♂aaX^BY, thu được F1. Biết mỗi gen quy định một tính trạng, allele trội là trội hoàn toàn. Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

(1) Đời F1 có 8 kiểu tổ hợp giao tử.   (2) Đời F1 có 8 loại kiểu gen

(3) Đời F1 có 6 loại kiểu hình.            (4) Ở F1, giới đực có 4 kiểu gen.

Cho biết: 5’ AUG 3’ quy định amino acid Met; 5’ UAU 3’ và 5’ UAX 3’ quy định Tyr; 5’UGG3’ quy định trp; 5’ UAG 3’; 5’ UAA 3’; 5’ UGA 3’ kết thúc dịch mã. Xét một đoạn trình tự mARN nhân tạo: 5’ AUG UAU UGG 3’. Thứ tự các nucleotide tương ứng là: 123 456 789. Trong các dự đoán sau đây, có bao nhiêu dự đoán đúng?

(1) Nếu nucleotide thứ 6 bị thay thành A thì chuỗi polypeptide tương ứng không thay đổi.

(2) Nếu nucleotide thứ 9 bị thay thành A thì chuỗi polypeptide tương ứng sẽ bị ngắn hơn chuỗi bình thường.

(3) Nếu nucleotide thứ 6 bị thay thành X thì chuỗi polypeptide tương ứng không thay đổi.

(4) Nếu nucleotide thứ 8 bị thay thành A thì chuỗi polypeptide tương ứng sẽ dài hơn chuỗi bình thường.

Hoạt động của opêron Lac có thể sai sót khi các vùng, các gen bị đột biến. Các vùng, các gene khi bị đột biến thường được ký hiệu bằng các dấu – trên đầu các chữ cái (R^-, P^- O^-, Z^-). Cho các chủng sau:

Chủng 1: R⁺ P^- O⁺ Z⁺ Y⁺ A⁺                                                                     

Chủng 2: R^- P⁺ O⁺ Z⁺ Y⁺ A⁺

Chủng 3: R⁺ P^- O⁺ Z⁺ Y⁺ A⁺/ R⁺ P⁺ O⁺ Z^- Y⁺ A⁺                        

Chủng 4: R⁺ P^- O^- Z⁺ Y⁺ A⁺/ R⁺ P⁺ O⁺ Z^- Y⁺ A⁺

Biết gene Z quy định tổng hợp β-galactosidase, trong môi trường có đường lactose chủng nào có thể không tạo ra sản phẩm β-galactosidase bình thường?

Bệnh Leigh – một bệnh di truyền hiếm gặp, gây thoái hóa hệ thần kinh sớm do gene nằm trong ty thể quy định. Bằng kĩ thuật loại trừ gene gây bệnh trong ti thể ở đời con, năm 2016 các nhà khoa học ở Mexico đã thành công trong việc giúp một người mẹ mang gene đột biến gây bệnh Leigh sinh ra người con khỏe mạnh không mang gene bệnh. Sơ đồ tóm tắt phương pháp đó như sau:

Nhận định nào sau đây là sai khi nói về em bé sinh ra từ kĩ thuật nêu trên?

Hội chứng Klinefelter là một trong những chứng rối loạn nhiễm sắc thể phổ biến nhất. Tỉ lệ bé trai sinh ra mắc hội chứng này là 1:500 - 1:1 000. Năm 1956, căn bệnh được xác định nguyên nhân chính là do sự xuất hiện thêm một nhiễm sắc thể X trong cặp nhiễm sắc thể giới tính XY (47, XXY). Trong 50 – 60% trường hợp, hiện tượng không phân li nhiễm sắc thể trong giảm phân xảy ra ở người mẹ. Các trường hợp còn lại xảy ra do không phân li nhiễm sắc thể trong giảm phân ở người bố. Kiểu nhân thường gặp nhất là (47, XXY) chiếm 80 – 90% các trường hợp; thể khảm (46, XY/47, XXY) gặp trong khoảng 10% trường hợp. Các thể khác gồm (48, XXYY); (48, XXXY) và (49, XXXXY) rất hiếm gặp. Theo lý thuyết, có bao nhiêu nhận định sau đây đúng?

(1). Những người mắc hội chứng Klinefelter sẽ có kiểu hình là nam.

(2). Hội chứng Klinefelter có thể được hình thành do sự giảm phân không bình thường ở mẹ tạo giao tử XX và bố giảm phân bình thường tạo giao tử Y.

(3). Khi đến tuổi trưởng thành, những người mắc hội chứng Klinefelter dạng thể khảm (46, XY/47, XXY) có khả năng sinh sản bình thường.

(4). Có thể phát hiện sớm thai nhi mắc hội chứng Klinefelter trước sinh bằng xét nghiệm nhiễm sắc thể đồ (karyotype test) của các tế bào thai lấy từ nước ối hoặc nhau thai.

Ở một loài thực vật có bộ NST 2n = 20, xét một gene có 2 allele nằm trên NST thường, trong đó allele A quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với allele a quy định hoa vàng. Trong quần thể xuất hiện đầy đủ các dạng đột biến thể ba (2n + 1) ở các cặp NST khác nhau và đều có khả năng sinh sản bình thường. Người ta đã thu thập được 10 cây hoa đỏ thuộc 10 dạng thể ba ở các cặp NST khác nhau. Sau đó, cho mỗi cây tự thụ phấn, thu được đời F₁ có kết quả sau:

     Từ kết quả trên, hãy cho biết nhận định nào sau đây đúng?

(1) Gene quy định tính trạng màu hoa nằm trên NST số 8.

(2) Ở đời F₁, có 9 loại kiểu gene khác nhau quy định hoa màu đỏ.

(3) Ở đời F₁, trong quần thể gồm có 2 loại cây là lưỡng bội và lệch bội dạng thể ba nhiễm.

(4) Trong các cây F₁ sinh ra từ cây số 6, số cây có kiểu gene đồng hợp về gene quy định màu hoa chiếm tỉ lệ 5/36.

Bệnh tan máu bẩm sinh (Thalassemia), viết tắt là Thal, là một bệnh do gene đột biến lặn (a) nằm trên nhiễm sắc thể thường gây nên. Người bị bệnh biểu hiện bệnh ở dạng hồng cầu bị phá hủy quá mức dẫn đến tình trạng thiếu máu ở nhiều mức độ. Theo thống kê được công bố trên Cổng thông tin điện tử của Bộ y tế năm 2019, bệnh Thal gặp ở tất cả các dân tộc khắp cả nước, tuy nhiên thường gặp ở các dân tộc thiểu số vùng cao, vùng xa, ít gặp ở người dân tộc Kinh. Cụ thể, tỉ lệ mắc bệnh:   

    - Nhóm 1: Người ở các dân tộc thiểu số vùng cao, vùng xa là từ 20% - 40% và có sự thay thổi qua các thế hệ.

    - Nhóm 2: Người dân tộc Kinh là 9% và duy trì ổn định qua các thế hệ. Với giả thiết là cấu trúc di truyền ban đầu của các dân tộc đều giống nhau, và ở dân tộc Kinh thì việc kết hôn hoàn toàn ngẫu nhiên.

Từ kết quả khảo sát trên, hãy cho biết nhận định nào sau đây đúng?

I. Cấu trúc di truyền của quần thể cộng đồng người dân tộc Kinh đang ở trạng thái cân bằng.

II. Trong quần thể cộng đồng người dân tộc Kinh có tỉ lệ người không mang gene bệnh là 91%.

III. Các dân tộc thiểu số chủ yếu sống ở vùng núi cao, nơi có điều kiện kinh tế khó khăn nên tần số đột biến ở gene này cao hơn so với ở dân tộc Kinh.

IV. Một trong các biện pháp giúp giảm tỉ lệ người mắc bệnh ở nhóm 1 là tăng cường tuyên truyền cho người dân về nguy cơ của kết hôn cận huyết.

Khi nói về các phân tử ADN ở trong nhân của một tế bào sinh dưỡng ở sinh vật nhân thực có các nhận xét sau:

(1) Các phân tử nhân đôi độc lập và diễn ra ở các thời điểm khác nhau.

(2) Thường mang các gen phân mảnh và tồn tại theo cặp alen.

(3) Có độ dài và số lượng các loại nuclêôtit bằng nhau.

(4) Có cấu trúc mạch kép thẳng.

(5) Có số lượng, hàm lượng ổn định và đặc trưng cho loài.

Nhận xét sai là:

Hình ảnh bên dưới mô tả bốn thí nghiệm về quá trình trao đổi vật chất và năng lượng ở thực vật. Quan sát hình ảnh minh họa, trong các nhận định sau đây, có bao nhiêu nhận định Sai?

Cho biết các codon mã hóa amino acid như sau:

Một đoạn mạch mã gốc của alen D có trình tự nucleotide là: 3’TAC CTA GTA ATG TCA…ATC5’. Allele D bị đột biến tạo thành 4 alen mới. Biết rằng đột biến không làm thay đổi mức độ hoạt động của các alen và trình tự nuclêôtit của 4 allele là:

Allele D₁: 3’TAC …CTA GTT ATG TCA…ATC5’

Allele D₂: 3’TAC …CTG GTA ATG TCA…ATC5’

Allele D₃: 3’TAC …CTA GTA ATG TCG…ATC5’

Allele D₄: 3’TAC …CTA GTA ATC TCA…ATC5’

 Theo lí thuyết, có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?

(1) Có 2 allele đột biến có số liên kết hidro không thay đổi so với allele D.

(2) Chuỗi pôlipeptide của cả 4 allele đột biến đều có số amino acid bằng số amino acid trong chuỗi pôlipeptide của allele D.

(3) Có 2 allele đột biến có thể quy định kiểu hình giống kiểu hình do allele D quy định.

(4) Có 2 allele đột biến có thể được tạo ra do tác động của hóa chất 5-BU.

Các nhà nghiên cứu đã tạo ra những cây lúa có thể chịu được ngập hoàn toàn trong tối đa hai tuần. Đây là tin vui cho nông dân vùng lũ lụt ở Đông Nam Á. Sơ đồ dưới đây minh họa cho thành tựu của phương pháp tạo giống lúa chịu lũ giống nhờ

Ở vi khuẩn E. coli, giả sử có 4 chủng mang đột biến liên quan đến Operon lac. Các đột biến này được mô tả trong bảng sau.

Trong đó, các dấu cộng (+) chỉ gen /thành phần có chức năng bình thường, dấu trừ (–) chỉ gen /thành phần bị đột biến mất chức năng. Theo lý thuyết, khi môi trường có lactose, có bao nhiêu chủng sẽ tiến hành phiên mã các gen cấu trúc?

Ở một loài thực vật, tính trạng màu hoa đỏ do 2 cặp gene không allele chi phối. Nếu trong kiểu gene có cả hai allele trội sẽ cho kiểu hình màu hoa đỏ, các kiểu gene còn lại cho kiểu hình màu hoa trắng. Các phân tích di truyền cho thấy khi lai hai cơ thể dị hợp khác nhau (P), đời sau (F₁) thu được 53,75% số cây hoa trắng, còn lại là hoa đỏ. Biết không có đột biến gene và mọi diễn biến ở cây F₁ giống cây P.

Một loài thực vật, tính trạng màu hoa do 2 gene phân li độc lập cùng quy định, các gen này quy định các enzyme khác nhau cũng tham gia vào một chuỗi phản ứng hóa sinh để tạo nên sắc tố ở hạt theo sơ đồ sau.