Chuyên đề Sinh học 11 Chân trời sáng tạo Bài 6: Một số bệnh dịch phổ biến ở người có đáp án

Tác nhân gây nên những dịch bệnh ở người rất đa dạng, có thể do virus, vi khuẩn, nấm hoặc kí sinh trùng. Tác nhân gây bệnh có tính đặc hiệu, nghĩa là mỗi tác nhân chỉ gây một bệnh truyền nhiễm nhất định. Ví dụ: Vi khuẩn Yersinia pestis là tác nhân gây ra dịch hạch, trùng kiết lị Entamoeba histolytica là tác nhân gây ra bệnh kiết lị, virus Influenza gây bệnh cúm,…

- Bệnh truyền nhiễm là các bệnh có khả năng lây truyền từ cá thể này sang cá thể khác một cách trực tiếp hoặc gián tiếp qua trung gian truyền bệnh (nước, thức ăn, động vật,....

- Bệnh dịch là bệnh truyền nhiễm có khả năng lây lan mạnh trong cộng đồng và tạo thành dịch, gây những tổn hại lớn về sức khoẻ, kinh tế – xã hội.

Khi bệnh truyền nhiễm xuất hiện với số người mắc bệnh vượt quá số người mắc bệnh dự tính bình thường trong một khoảng thời gian xác định ở một khu vực nhất định sẽ trở thành dịch. Nếu dịch lây lan sang các châu lục khác hoặc trên toàn thế giới thì sẽ trở thành đại dịch.

Đa số bệnh dịch ở người là do virus gây ra vì: Virus có cấu tạo đơn giản (chỉ gồm lõi nucleic acid và vỏ protein, một số có thêm lớp vỏ ngoài) nên chúng dễ bị biến đổi dẫn đến phát sinh các chủng mới. Ngoài ra, một số virus có thể gây đột biến gene khi hệ gene của virus được tích hợp vào hệ gene của tế bào chủ.

Người mắc bệnh lao phổi thường có triệu chứng ho kéo dài vì: Người mắc bệnh lao phổi trước hết bị tổn thương các tế bào ở phổi và đường hô hấp gây nên các triệu chứng ho kéo dài hơn ba tuần (ho khan, ho có đờm, họ ra máu).

- Vi khuẩn Vibrio cholerae gây bệnh dịch tả bằng cách: Các vi khuẩn này tiết ra enzyme mucinase và dựa vào khả năng di chuyển giúp chúng vượt qua lớp màng nhầy của niêm mạc ruột non, tiếp xúc với các tế bào niêm mạc ruột non. Tại đây, vi khuẩn tả liên kết với thụ thể trên bề mặt tế bào nhờ các protein cố định trên thành tế bào của chúng, giúp chúng có khả năng bám dính với ruột non, phát triển và tiết ra độc tố. Độc tố sinh ra gắn vào tế bào niêm mạc ruột làm cho các tế bào này tiết các chất điện giải vào ruột, dẫn đến mất nước và giảm huyết áp. Đặc biệt, người mắc bệnh tả bị mất nhiều bicarbonate và potassium nên làm giảm pH máu – nguy cơ tử vong cao.

- Hậu quả khi mắc bệnh tả: Bệnh nhân thường bị đi ngoài ồ ạt, mất nước nhanh dẫn đến giảm thể tích máu, suy thận và có thể gây tử vong nếu không được chữa trị kịp thời.

Người bị mắc bệnh dịch tả thường bị đi ngoài ồ ạt, dẫn đến mất nước nhanh chóng, từ đó, gây nên những biến chứng nguy hiểm thậm chí là tử vong. Do đó, việc bù nước là yếu tố quan trọng hàng đầu trong điều trị bệnh dịch tả.