Đề thi HSG Sinh học 12 THPT Nhã Nam (Bắc Ninh) có đáp án

PHẦN I. Câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn (9,0 điểm). Mỗi câu trả lời đúng được 0,3 điểm.  

Khi nói đến quá trình hút nước và ion khoáng của hệ rễ ở thực vật, có bao nhiêu phát biểu đúng?

 I. Quá trình thoát hơi nước ở lá tạo động lực hút.

II. Hoạt động trao đổi chất của hệ rễ làm tăng áp suất thẩm thấu của tế bào rễ.

III.  Nước được hấp thụ vào theo cơ chế chủ động.

IV. Ion khoáng được hấp thụ vào theo cơ chế chủ động và bị động.

Trong các loại đột biến sau đây, những loại đột biến nào có thể làm thay đổi chiều dài của phân tử DNA?

(1) Mất đoạn              (2) Lặp đoạn                           (3) Thể ba                     (4) Đảo đoạn            

(5) Thể tam bội          (6) Chuyển đoạn          (7) Thể một

Hãy cho biết có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng khi nói về cấu trúc và chức năng của nhiễm sắc thể?

I. Dựa vào vị trí của tâm động trên NST người ta chia NST thành các dạng: tâm mút, tâm lệch, tâm giữa.

II. Mỗi nucleosome gồm 8 phân tử protein dạng phi histon.

III. Tâm động giúp NST không dính vào nhau và có chức năng bảo vệ NST.

IV. NST được truyền đạt nguyên vẹn qua các thế hệ tế bào nhờ quá trình phân bào: nguyên phân và giảm phân.

Hình vẽ bên minh họa quá trình tổng hợp mạch mới dựa trên trình tự của 1 đoạn DNA mạch khuôn. Các nucleotide được bổ sung thêm vào mạch mới đang tổng hợp theo trình tự nào sau đây?

Khi nói về đột biến gene, phát biểu nào sau đây đúng?

Một tế bào sinh dưỡng của một loài có bộ nhiễm sắc thể kí hiệu: AaBbDdEe bị rối loạn phân li 1 cặp nhiễm sắc thể Dd trong phân bào sẽ tạo ra 2 tế bào con có kí hiệu nhiễm sắc thể là:

Hình trên mô tả quá trình diễn ra ở sinh vật nhân thực (a), (b) lần lượt là kí hiệu của cấu gia và sản phẩm được tạo ra từ quá trình này. Phân tích hình ảnh hãy cho biết trong các phát biểu sau có bao nhiêu phát biểu đúng?

Ở một loài thực vật, khi cho cây F1 có kiểu gene AB/ab giao phấn với một cây khác, người ta thu được các thế hệ lai như sau:

- Khi giao phấn với cây thứ nhất có kiểu gene ab/ab, thế hệ lai thu được tỷ lệ kiểu hình là 3 quả tròn, ngọt : 3 quả bầu dục, chua : 1 quả tròn, chua : 1 quả bầu dục, ngọt.

    - Khi giao phấn với cây thứ hai có kiểu gene Ab/ab, thế hệ lai thu được tỷ lệ kiểu hình là 7 quả tròn, ngọt : 5 quả tròn, chua : 3 quả bầu dục, chua : 1 quả bầu dục, ngọt.

Từ kết quả trên, có thể kết luận điều gì về tần số hoán vị gene?

Ở người gene D qui định da bình thường, allele d qui định tính trạng bạch tạng, cặp gene này nằm trên nhiễm sắc thể thường; gene M qui định mắt nhìn màu bình thường, allele m qui định tính trạng mù màu, các gene nằm trên nhiễm săc thể X không có gene tương ứng trên Y. Mẹ bình thường về cả hai tính trạng trên, bố có mắt nhìn màu bình thường và da bạch tạng, con trai vừa bạch tạng vừa mù màu. Trong trường hợp không có đột biến mới xảy ra, kiểu gene của bố, mẹ là trường hợp nào sau đây?    

Một gene mã hóa một loại enzyme được điều hòa bởi glucocorticoid. Các nhà khoa học nhận thấy rằng so với khi không được xử lý, việc sử dụng glucocorticoid đã làm tăng lượng RNA tích lũy trong 1 giây gấp 10 lần, tăng hàm lượng mRNA trong tế bào gấp 20 lần và tăng hoạt động của enzyme gấp 20 lần. Từ những dữ liệu này hãy cho biết tác dụng chính của glucocorticoid là làm giảm yếu tố nào sau đây?

Hình bên cho thấy các loại giao tử chứa NST 14, 21 và 14/21 có thể được tạo thành từ các tế bào sinh trứng ở một người phụ nữ bị đột biến chuyển đoạn Robertson (một phần của NST 21 gắn vào NST 14). Loại giao tử nào trong hình bên kết hợp với giao tử đực bình thường tạo thành hợp từ có các cặp NST 14 và 21 bình thường?

Khi nghiên cứu về tính trạng khối lượng hạt của 4 giống lúa (đơn vị: g/1000 hạt), người ta thu được như sau:

Tính trạng khối lượng hạt của giống nào có mức phản ứng rộng nhất?

Người ta dùng kĩ thuật chuyển gene để chuyển gene kháng thuốc kháng sinh Tetracycline vào vi khuẩn E.coli không mang gene kháng thuốc kháng sinh. Để xác định đúng dòng vi khuẩn mang DNA tái tổ hợp mong muốn, người ta đem nuôi các dòng vi khuẩn này trong một môi trường có nồng độ Tetracycline thích hợp. Dòng vi khuẩn mang DNA tái tổ hợp mong muốn sẽ

Hình bên mô tả quá trình tổng hợp chuỗi polypeptide từ một phân tử mRNA trong tế bào của một loài sinh vật nhân thực. Kết thúc quá trình này, chuỗi polypeptide được tạo ra có bao nhiêu amino acid?     

Gene 𝛽-globin quy định hình dạng hồng cầu có hai allele: Allele bình thường HbA và allele đột biến HbS. Khi phân tách hai allen này bằng enzyme đặc hiệu người ta thu được các đoạn DNA tương ứng được mô tả ở hình a. (Kí hiệu bp: cặp nucleotide). Có 3 mẫu DNA gene 𝛽-globin được lấy từ 3 người khác nhau: một người dị hợp tử, một người đồng hợp tử HbA và một người đồng hợp tử HbS. Phân tích các đoạn DNA bằng phương pháp đặc biệt thu được kết quả như hình b (mỗi băng tương ứng với đoạn DNA có khối lượng tương đương, băng phía trên ứng với đoạn DNA nặng, băng phía dưới ứng với đoạn DNA nhẹ). Kiểu gene của người 1,2 và 3 lần lượt là:

Ở 1 loài thực vật, Xét 2 gene, mỗi gene có 2 allele trội lặn hoàn toàn. Biết rằng 2 gene này nằm trên 2 cặp NST khác nhau. Allele A đột biến thành allele a, allele b đột biến thành allele B. Trong quần thể của loài trên, xét 5 cơ thể có kiểu gene như sau: AABb; AAbb; AaBb; aaBB; Aabb. Trong các nhận định sau, có bao nhiêu nhận định đúng?

I. Có 3 thể đột biến.

II. Số kiểu gene đột biến là 4.

III. Số kiểu gene thuần chủng bình thường là 1.

IV. Có 3 cơ thể có thể tạo ra 50% giao tử bình thường và 50% giao tử đột biến.

Hình 11 mô tả các allele của ba gene A, B và C đã nhân đôi trong giảm phân ở một nhóm tế bào sinh tinh. Cho biết khoảng cách giữa gene A và B là 20 cM. Khi kết thúc giảm phân, giao tử A₁B₂C₂ chiếm tỷ lệ bao nhiêu?

PHẦN II. Câu hỏi trắc nghiệm dạng Đúng/Sai (8,0 điểm). Điểm tối đa của 01 câu hỏi là 1,0 điểm:

Biết không xảy ra đột biến và quá trình giảm phân diễn ra bình thường và giống nhau giữa các cây. Môi trường sống của các cây đang xét chỉ ở mức 18^oC hoặc 34^oC.

Hình sau đây mô tả cơ chế di truyền trong nhân tế bào ở sinh vật nhân thực và nhân sơ. Mỗi nhận định sau đây là đúng hay sai?

Hình dưới đây mô tả cơ chế phân tử của bệnh hồng cầu hình liềm.

Khi nghiên cứu về hoạt động của operon lac ở ba chủng vi khuẩn E. coli, người ta thu được bảng kết quả ngắn gọn như sau:

(+: sản phẩm được tạo ra; -: sản phẩm không được tạo ra hoặc tạo ra không đáng kể)

Mỗi nhận định rút ra từ bảng sau đây là đúng hay sai?

Mỗi mệnh đề sau là đúng hay sai khi nói về ý nghĩa của điều hòa biểu hiện gene?

Ở một loài động vật, xét ba gene A, B, D nằm trên 3 cặp nhiễm sắc thể thường khác nhau. Gene A có 2 allele (A₁, A₂), gene B có 3 allele (B₁, B₂, B₃), gene D có 3 allele (D₁, D₂, D₃). Các nhà khoa học đã phân tích hàm lượng DNA trong tế bào của 4 hợp tử khác nhau (I), (II), (III), (IV) thu được thành những băng khác nhau thể hiện ở Hình 10. Mỗi nhận định sau đây là đúng hay sai?

Khi nói về ứng dụng của giải trình tự hệ gene người. Hãy cho biết, phát biều nào đúng, phát biểu nào sai?

Một nhóm học sinh thực hiện một thí nghiệm như minh họa ở hình sau:

Lấy 4 ống nghiệm, mỗi ống đều chứa nước có chất chỉ thị nhưng không làm ảnh hưởng lớn đến hoạt động sống của sinh vật. Ban đầu nước chứa chất chỉ thị có màu hồng, nếu lượng CO₂ trong ống nghiệm tăng, nước chuyển màu vàng. Nếu lượng CO₂  trong ống nghiệm giảm thì nước chuyển màu tím. Các ống nghiệm được đậy kín bằng nút cao su.

Ống 1: Cho vào đó 1 cành rong và để ống 1 ở ngoài sáng.

Ống 2: Cho vào đó 1 cành rong, bọc kín ống 2 bằng túi đen và để ở ngoài sáng.

Ống 3: Cho vào đó các con ốc và để ở ngoài sáng.

Ống 4: Cho vào đó 1 cành rong và các con ốc, để ở ngoài sáng.

Sau 2 giờ nhóm học sinh quan sát các ống nghiệm thấy màu của chất chỉ thị có thay đổi. Mỗi nhận định sau đây đúng hay sai?

PHẦN III. Câu hỏi trắc nghiệm dạng trả lời ngắn (3,0 điểm). Mỗi câu trả lời đúng được 0,5 điểm

Sơ đồ thí mô tả thí nghiệm: hai gene không alelle (A/a, B/b) quy định enzyme tham gia vào con đường chuyển hóa tạo ra màu vỏ ốc Physa heterostroha, hai gene này nằm trên hai cặp NST khác nhau:

Cho một số nhận xét sau:

1. Màu vỏ ốc do 2 gene không alelle cùng quy định.

2. Ốc vỏ nâu (3) có kiểu gene tổng quát: A-B- và có tất tối đa 4 kiểu gene: AABB, AaBB, AABb, AaBb.

3. Ốc vỏ trắng (1) và (2) có kiểu gene tổng quát: A-bb, aaB-, aabb và có tất tối đa 5 kiểu gene: AAbb, Aabb, aaBB, aaBb, aabb.

4. Để tạo ra 100% ốc vỏ nâu từ hai loại ốc vỏ trắng và vỏ nâu thì ốc vỏ trắng và nâu đem lai phải có kiểu gene lần lượt là AABB x aabb.

Hãy viết liền các số kết luận đúng theo trình tự từ nhỏ đến lớn.

Một đoạn mạch khuôn ở một gene của một vi khuẩn có trình tự nucleotide (đọc theo thứ tự từng bộ ba mã hoá) như sau:

5’…GGA – TTC – CGC – CAA – TGT – TAA – GGG – CAT…3’

Có bao nhiêu trường hợp thay thế một cặp nucleotide xảy ra ở đoạn gene trên làm xuất hiện bộ ba kết thúc?

Ở hình bên mô tả qusa trình dịch mã, khi quá trình dịch mã kết thúc chuỗi polipeptide hoàn chỉnh có bao nhiêu amino acid ?

Bệnh loạn dưỡng cơ Duchenne là do đột biến gen Dystrophin, một gen lặn nằm trên cánh ngắn của nhiễm sắc thể X (Xq21) trong vùng không tương đồng. Đột biến này gây thiếu hụt protein Dystrophin trên màng tế bào cơ vân, dẫn đến tình trạng thoái hóa và teo cơ. Bố và mẹ đều không bị bệnh này nhưng mẹ mang gene bệnh, xác suất họ sinh một người con có kiểu gene giống mẹ là bao nhiêu phần trăm?

Một nhà khoa học muốn tạo ra giống lúa thuần chủng chịu hạn và kháng bệnh tử hai dòng thuần chủng: chịu hạn, không kháng bệnh (dòng 1) và không chịu hạn, kháng bệnh (dòng 2). Biết rằng, allele A quy định chịu hạn trội hoàn toàn so với allele a quy định không chịu hạn, allele B quy định kháng bệnh trội hoàn toàn so với allele b quy định không kháng bệnh. Hai gene này nằm trên cùng một NST, cách nhau 20 CM. Nhà khoa học này cho lai cây thuộc dòng 1 với cây thuộc dòng 2, thu được F₁. Nếu cho cây F₁ tự thụ phấn thì tỉ lệ các cây lúa thuần chủng chịu hạn và kháng bệnh ở F₂ là bao nhiêu (làm tròn đến 2 chữ số sau dấu phẩy)?