Đề thi thử tốt nghiệp THPT Giáo dục Kinh tế và Pháp luật năm 2026 có đáp án (Đề 2)

Ông A là công nhân bị tai nạn lao động dẫn đến mất sức lao động 65%. Ông được nhận trợ cấp hàng tháng từ quỹ Bảo hiểm xã hội và được chính quyền địa phương đưa vào diện hộ nghèo để hỗ trợ tiền điện và cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí. Trường hợp của ông A thể hiện vai trò nào của chính sách an sinh xã hội?

Trong cuộc họp về công tác xây dựng Đảng và chính quyền tại địa phương, đại biểu H đã liệt kê các tổ chức tham gia vào hệ thống chính trị Việt Nam. Tổ chức nào dưới đây mà đại biểu H liệt kê là không chính xác (không thuộc hệ thống chính trị Việt Nam)?

Sau khi tốt nghiệp đại học, chị K quyết định mở cửa hàng kinh doanh hoa tươi vì thấy đây là lĩnh vực pháp luật không cấm và phù hợp với khả năng của mình. Chị K đã chủ động đăng ký kinh doanh và nộp thuế đầy đủ. Hành động "làm những gì pháp luật cho phép" của chị K thuộc hình thức thực hiện pháp luật nào?

Báo cáo kinh tế năm 2025 cho thấy, dòng chuyển dịch lao động tại Việt Nam đang có sự thay đổi rõ rệt. Hàng nghìn lao động từ các nhà máy lắp ráp (sản xuất vật chất) đang chuyển sang chạy xe công nghệ, giao hàng và làm du lịch. Điều này cho thấy tốc độ tăng lao động trong khu vực dịch vụ đang:

Gen Z (những người trẻ sinh từ 1997-2012) tại Việt Nam hiện nay có thói quen mua sắm trực tuyến, ưu tiên thanh toán không dùng tiền mặt và ưa chuộng các sản phẩm "xanh", thân thiện môi trường. Đặc điểm này phản ánh tính chất gì trong văn hóa tiêu dùng?

Trong cuộc bầu cử Hội đồng nhân dân tỉnh X, ông Y là người dân tộc H'Mông đã trúng cử với số phiếu tín nhiệm cao và tham gia đóng góp ý kiến vào các quyết sách phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Điều này thể hiện quyền bình đẳng giữa các dân tộc trên lĩnh vực nào?

Ủy ban bầu cử xã M đang rà soát danh sách cử tri. Căn cứ theo quy định của pháp luật, trường hợp nào sau đây không được ghi tên vào danh sách cử tri để thực hiện quyền bầu cử?

Thông tin: Nhìn lại chặng đường phát triển kinh tế Việt Nam giai đoạn 1990 - 2022, chúng ta thấy một bức tranh tươi sáng. Quy mô nền kinh tế không ngừng mở rộng, thu nhập bình quân đầu người (GNI/người) tăng vọt từ mức khiêm tốn 110 USD (năm 1991) lên hơn 4.000 USD (năm 2022). Cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa: Tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ tăng nhanh, trong khi tỷ trọng lao động nông nghiệp giảm sâu từ hơn 70% xuống còn dưới 30%. Chỉ số phát triển con người (HDI) cũng được cải thiện đáng kể, đưa Việt Nam vào nhóm các nước có HDI cao. Tuy nhiên, sự phát triển này vẫn còn những thách thức khi thứ hạng HDI của Việt Nam vẫn nằm ở mức thấp (thứ 115/191 quốc gia) trong nhóm này, đòi hỏi cần có những chính sách bền vững hơn để đảm bảo công bằng xã hội.

Dựa vào thông tin trên, nhận định nào sau đây là đúng về sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế của Việt Nam?

Thông tin: Nhìn lại chặng đường phát triển kinh tế Việt Nam giai đoạn 1990 - 2022, chúng ta thấy một bức tranh tươi sáng. Quy mô nền kinh tế không ngừng mở rộng, thu nhập bình quân đầu người (GNI/người) tăng vọt từ mức khiêm tốn 110 USD (năm 1991) lên hơn 4.000 USD (năm 2022). Cơ cấu kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa: Tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ tăng nhanh, trong khi tỷ trọng lao động nông nghiệp giảm sâu từ hơn 70% xuống còn dưới 30%. Chỉ số phát triển con người (HDI) cũng được cải thiện đáng kể, đưa Việt Nam vào nhóm các nước có HDI cao. Tuy nhiên, sự phát triển này vẫn còn những thách thức khi thứ hạng HDI của Việt Nam vẫn nằm ở mức thấp (thứ 115/191 quốc gia) trong nhóm này, đòi hỏi cần có những chính sách bền vững hơn để đảm bảo công bằng xã hội.

Chi tiết nào trong đoạn thông tin phản ánh sự tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đã hướng tới sự tiến bộ xã hội nhưng vẫn cần nỗ lực hơn nữa?

Việc Việt Nam gia nhập Liên Hợp Quốc (UN), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và tham gia giải quyết các vấn đề chung như biến đổi khí hậu, dịch bệnh... được gọi là quá trình:

Tại chợ đầu mối Long Biên, giá cà chua sáng sớm là 15.000đ/kg do hàng về nhiều, nhưng đến chiều tối khi hàng khan hiếm, giá tăng lên 25.000đ/kg. Mức giá bán thực tế tại từng thời điểm đó được gọi là:

Doanh nghiệp Dệt may Z nhập khẩu bông sợi, đầu tư máy móc hiện đại và thuê 500 công nhân để làm ra các sản phẩm quần áo xuất khẩu, từ đó thu được lợi nhuận. Hoạt động của doanh nghiệp Z được gọi là:

Thông tin: Nhận thấy xu hướng "hoài niệm" (retro) đang lên ngôi, nhóm sinh viên trường Đại học Kinh tế là Lan và Mai đã nảy ra ý tưởng mở tiệm sách cũ tên là "Gác Xép". Họ nhận thấy nhiều người trẻ rất thích săn lùng các ấn bản văn học kinh điển đã ngưng xuất bản hoặc sách cũ giá rẻ. Với số vốn ít ỏi, họ chọn cách thu mua sách cũ từ các vựa ve chai, hội sách giảm giá và bán lại online hoặc tại một ki-ốt nhỏ thuê trong ngõ. Đây là mô hình kinh doanh phù hợp với người mới khởi nghiệp, vốn mỏng nhưng am hiểu thị hiếu độc giả.

Ý tưởng kinh doanh tiệm sách cũ "Gác Xép" của Lan và Mai xuất phát chủ yếu từ yếu tố nào?

Thông tin: Nhận thấy xu hướng "hoài niệm" (retro) đang lên ngôi, nhóm sinh viên trường Đại học Kinh tế là Lan và Mai đã nảy ra ý tưởng mở tiệm sách cũ tên là "Gác Xép". Họ nhận thấy nhiều người trẻ rất thích săn lùng các ấn bản văn học kinh điển đã ngưng xuất bản hoặc sách cũ giá rẻ. Với số vốn ít ỏi, họ chọn cách thu mua sách cũ từ các vựa ve chai, hội sách giảm giá và bán lại online hoặc tại một ki-ốt nhỏ thuê trong ngõ. Đây là mô hình kinh doanh phù hợp với người mới khởi nghiệp, vốn mỏng nhưng am hiểu thị hiếu độc giả.

Việc Lan và Mai xác định cách thức thu mua nguồn hàng (vựa ve chai, hội sách) và kênh phân phối (online, ki-ốt) thuộc nội dung của bản kế hoạch nào?

Sau trận lũ quét gây thiệt hại nặng nề cho đồng bào miền núi, Tập đoàn Vingroup đã nhanh chóng ủng hộ 20 tỷ đồng để xây dựng lại nhà cửa cho người dân. Hành động này thể hiện hình thức trách nhiệm xã hội nào của doanh nghiệp?

Tình huống: Gia đình anh Q (gồm 6 người) có tổng thu nhập từ lương của các thành viên là 54 triệu đồng/tháng. Ngoài ra, gia đình còn có một khoản thu nhập thụ động từ việc cho thuê nhà xưởng là 120 triệu đồng/năm (bình quân 10 triệu/tháng). Theo kế hoạch tài chính đã thống nhất: Khoản tiền thuê nhà xưởng (10 triệu/tháng) và 30% tổng thu nhập từ lương (16,2 triệu) sẽ được gửi tiết kiệm 100% để mua ô tô (giá 524 triệu). Số tiền lương còn lại (37,8 triệu) được dùng cho chi tiêu: trong đó 50% tổng lương (27 triệu) cho nhu cầu thiết yếu, phần còn lại cho nhu cầu không thiết yếu.

Số tiền dành cho chi tiêu không thiết yếu mỗi tháng của gia đình anh Q là bao nhiêu? (Biết tổng lương là 54 triệu, thiết yếu chiếm 50%, tiết kiệm 30%).

Tình huống: Gia đình anh Q (gồm 6 người) có tổng thu nhập từ lương của các thành viên là 54 triệu đồng/tháng. Ngoài ra, gia đình còn có một khoản thu nhập thụ động từ việc cho thuê nhà xưởng là 120 triệu đồng/năm (bình quân 10 triệu/tháng). Theo kế hoạch tài chính đã thống nhất: Khoản tiền thuê nhà xưởng (10 triệu/tháng) và 30% tổng thu nhập từ lương (16,2 triệu) sẽ được gửi tiết kiệm 100% để mua ô tô (giá 524 triệu). Số tiền lương còn lại (37,8 triệu) được dùng cho chi tiêu: trong đó 50% tổng lương (27 triệu) cho nhu cầu thiết yếu, phần còn lại cho nhu cầu không thiết yếu.

Với tổng số tiền tiết kiệm hàng tháng (gồm 30% lương + tiền thuê nhà xưởng), sau bao lâu gia đình anh Q sẽ đủ tiền mua chiếc ô tô trị giá 524 triệu đồng?

Anh T mượn xe máy của bạn là anh M để đi làm. Trong trường hợp này, anh T là người không có quyền nào đối với chiếc xe máy đó?

Công an xã nhận được tin báo ông A đánh bạc tại nhà. Khi chưa có lệnh của cơ quan có thẩm quyền, Công an xã đã ập vào bắt giữ ông A. Hành vi bắt người khi chưa có lệnh này (trừ trường hợp phạm tội quả tang) là vi phạm quyền nào?

Nghi ngờ nhà ông H tàng trữ pháo nổ, anh K (hàng xóm) đã tự ý trèo tường đột nhập vào nhà ông H để tìm bằng chứng. Hành vi của anh K đã xâm phạm đến quyền nào của công dân?

Khi Nhà nước tăng lương cơ sở cho cán bộ, công chức, viên chức, thu nhập của họ tăng lên dẫn đến nhu cầu mua sắm hàng hóa, dịch vụ cũng tăng theo. Mối quan hệ này thể hiện nội dung nào của quy luật cung cầu?

Khi lạm phát xảy ra ở mức độ cao (phi mã), đồng tiền mất giá nghiêm trọng, người dân có xu hướng không muốn giữ tiền mặt mà chuyển sang tích trữ vàng hoặc ngoại tệ. Điều này dẫn đến hậu quả tiêu cực nào?

Tại khu cách ly y tế phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm, bệnh nhân X đã có hành vi la hét, chửi bới và không chịu đeo khẩu trang, không tuân thủ quy định giãn cách. Bệnh nhân X đã vi phạm nghĩa vụ nào của công dân trong bảo vệ, chăm sóc sức khỏe?

Một doanh nhân người Nhật Bản đang sinh sống và làm việc hợp pháp tại Việt Nam. Ông được quyền sở hữu tài sản, quyền tự do kinh doanh, quyền tác giả... giống như công dân Việt Nam. Chế độ đãi ngộ này trong quan hệ quốc tế được gọi là:

Đọc tình huống sau:

Chị Lan là công nhân may tại Công ty X, có tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc đầy đủ được 3 năm. Chị Lan là mẹ đơn thân, đang nuôi hai con nhỏ (bé lớn 5 tuổi, bé út 3 tuổi bị bệnh tim bẩm sinh). Do con út bị ốm nặng phải nằm viện điều trị dài ngày, chị Lan đã làm đơn xin nghỉ phép theo chế độ chăm con ốm và được Giám đốc công ty chấp thuận cho nghỉ đợt 1 là 10 ngày. Tuy nhiên, do bệnh của con chưa thuyên giảm, chị tiếp tục gọi điện xin nghỉ thêm nhưng không được hồi đáp. Sau 20 ngày chăm con tại viện, chị quay lại làm việc thì nhận được quyết định sa thải từ Giám đốc với lý do "nghỉ việc quá thời hạn quy định". Chị Lan đã đến Trung tâm Dịch vụ việc làm để nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp, đồng thời nhờ Công đoàn can thiệp bảo vệ quyền lợi. Ngoài ra, con chị cũng được Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội xem xét đưa vào diện hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng dành cho trẻ khuyết tật.

Đọc tình huống sau:

Trước yêu cầu cấp bách của việc giảm phát thải ròng về 0 (Net Zero) vào năm 2050, Chính phủ đã ban hành quy định bắt buộc các doanh nghiệp lớn phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính. Công ty Thép A (sử dụng than đá) và Công ty Sữa B (chăn nuôi bò) đều nằm trong danh sách này. Công ty Sữa B đã chủ động mời đơn vị tư vấn quốc tế về đo lường lượng khí thải methane từ đàn bò và đầu tư hệ thống biogas để xử lý chất thải thành điện năng, qua đó vừa giảm ô nhiễm vừa tiết kiệm chi phí điện. Ngược lại, Công ty Thép A vẫn sử dụng công nghệ lò cao cũ kỹ xả khói bụi mù mịt và tìm cách "xào nấu" số liệu báo cáo để đối phó với đoàn thanh tra môi trường nhằm tránh bị phạt.

Đọc tình huống sau:

Chị Hạnh là một "Hot Tiktoker" nổi tiếng chuyên livestream bán mỹ phẩm trên mạng xã hội với doanh thu lên tới 500 triệu đồng mỗi tháng. Để vận hành công việc, chị thuê 5 sinh viên làm part-time đóng gói hàng hóa và trả lương theo giờ nhưng không ký hợp đồng lao động. Dù có thu nhập rất cao, chị Hạnh chưa bao giờ đăng ký kê khai thuế vì cho rằng bán hàng online là "nghề tay trái", tự phát nên không thuộc diện quản lý của cơ quan thuế. Gần đây, Chi cục Thuế quận đã gửi giấy mời chị lên làm việc và yêu cầu truy thu số tiền thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng trong suốt 2 năm qua.

Đọc tình huống sau:

Đêm trực cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh K, Bác sĩ T tiếp nhận một bệnh nhân nam bị tai nạn giao thông trong tình trạng say xỉn, kích động mạnh. Trong lúc Bác sĩ T đang khẩn trương sơ cứu cầm máu và yêu cầu chụp X-quang để chẩn đoán gãy xương, thì nhóm bạn đi cùng bệnh nhân liên tục la hét, chửi bới vì cho rằng bác sĩ "làm chậm", "không quan tâm". Đỉnh điểm, một đối tượng trong nhóm đã lao vào đấm vào mặt Bác sĩ T khiến anh bị gãy sống mũi và choáng váng. Vụ việc khiến hoạt động cấp cứu bị gián đoạn, gây hoang mang cho các nhân viên y tế và bệnh nhân khác.