Công thức cấu tạo là Cồn y tế và các đồ uống chứa cồn (bia, rượu, …) đều có chứa ethylic alcohol. Ethylic alcohol là gì? Ethylic alcohol được điều chế như thế nào? Hợp chất này có tính chất và ứng dụng gì? (ảnh 1) .

* Có thể điều chế ethylic alcohol theo các cách sau:

– Len men tinh bột (gạo, ngô, …)

(C₆H₁₀O₅)n + nH₂O $\overset{acid / enzyme}{\to}$ nC₆H₁₂O₆

C₆H₁₂O₆ $\overset{enzyme}{\to}$ 2C₂H₅OH + 2CO₂

– Cho khí ethylene tác dụng với nước có xúc tác acid

CH₂ = CH₂ + H₂O $\overset{acid}{\to}$ C₂H₅OH

* Tính chất vật lí

– Ethylic alcohol là chất lỏng, không màu, sôi ở 78,3^oC, nhẹ hơn nước, tan vô hạn trong nước, hòa tan được một số chất như xăng, dầu hỏa, …

* Tính chất hóa học

– Phản ứng cháy tạo sản phẩm gồm khí carbon dioxide và nước, tỏa nhiều nhiệt.

– Phản ứng với sodium giải phóng khí hydrogen.

* Ứng dụng

– Ethylic alcohol được dùng làm nhiên liệu, nguyên liệu và dung môi.

Câu 2/46

Từ xa xưa con người đã biết lên men các sản phẩm nông nghiệp như ngũ cốc, trái cây chín để tạo các đồ uống có cồn (chứa ethylic alcohol). Ngày nay, ethylic alcohol được sử dụng phổ biến trong nhiều lĩnh vực đời sống và công nghiệp. Vậy ethylic alcohol có cấu tạo như thế nào và có các tính chất đặc trưng gì ?

Xem đáp án

Lời giải

Công thức cấu tạo của ethylic alcohol là CH₃ – CH₂– OH

Tính chất đặc trưng của ethylic alcohol:

– Phản ứng với kim loại mạnh Na, K, … giải phóng khí hydrogen.

2C₂H₅OH + 2Na $\overset{}{\to}$ 2C₂H₅ONa + H₂

– Phản ứng đốt cháy ethylic alcohol

C₂H₅OH + 3O₂ $\overset{t^{o}}{\to}$ 2CO₂ + 3H₂O

Câu 3/46

Từ gạo, ngô, khoai, sắn và vỏ bào mùn cưa điều chế được một chất lỏng có nhiều ứng dụng trong sản xuất, đời sống và pha vào xăng để làm nhiên liệu. Vậy chất lỏng đó có thành phần, cấu tạo và tính chất như thế nào?

Xem đáp án

Lời giải

– Chất lỏng đó là ethylic alcohol có công thức phân tử là C₂H₆O và công thức cấu tạo là CH₃ – CH₂ – OH.

– Tính chất vật lí: Ethylic alcohol là chất lỏng, không màu, có mùi đặc trưng, vị cay, tan vô hạn trong nước, hòa tan được nhiều chất như iondine, benzene, xăng, …

– Tính chất hóa học: Ethylic alcohol có phản ứng cháy, phản ứng với natri, …

Câu 4/46

Nêu sự khác nhau về cấu tạo của phân tử ethylic alcohol và phân tử ethane.

Xem đáp án

Lời giải

Ethylic alcohol

Ethane

CH₃ – CH₂ – OH

Trong cấu tạo, có các liên kết giữa carbon với carbon và carbon với hydrogen, ngoài ra còn có nhóm –OH liên kết với một nguyên tử C.

CH₃−CH₃

Trong cấu tạo, chỉ có các liên kết giữa carbon với carbon và carbon với hydrogen.

Câu 5/46

Từ các công thức phân tử CH₄O và C₃H₈O, hãy viết công thức cấu tạo của các chất có đặc điểm cấu tạo tương tự ethylic alcohol.

Xem đáp án

Lời giải

Công thức phân tử	Công thức cấu tạo
CH₄O
C₃H₈O

Câu 6/46

Dựa vào mô hình phân tử ethylic alcohol, hãy viết công thức phân tử, công thức cấu tạo thu gọn của ethylic alcohol (ethanol) và so sánh với alkane cùng số nguyên tử carbon về thành phần nguyên tổ, nhóm nguyên tử liên kết trực tiếp với nguyên tử carbon.

Xem đáp án

Lời giải

– Công thức phân tử của ethylic alcohol là C₂H₆O

– Công thức thu gọn của ethylic alcohol là CH₃ – CH₂ – OH

– So sánh với alkane cùng số nguyên tử carbon về thành phần nguyên tố là C₂H₆:

+ Ethylic alcohol có một nhóm hydroxyl (–OH) mà C₂H₆không có nhóm này.

+ Ethylic alcohol có một nguyên tử oxygen.

+ Nhóm nguyên tử liên kết trực tiếp với nguyên tử carbon trong ethylic alcohol là nhóm OH.

Câu 7/46

A, B, C là ba hợp chất hữu cơ có công thức phân tử tương ứng là C₂H₆O, C₃H₈O, C₄H₁₀O. Hãy viết các công thức cấu tạo của A, B, C biết cả ba chất đều tác dụng được với natri giải phóng hiđro.

Xem đáp án

Lời giải

A: CH₃–CH₂–OH

B: CH₃–CH₂–CH₂–OH; CH₃–CH(CH)₃OH

C: CH₃–CH₂–CH₂–CH₂–OH; CH₃–CH₂–CH(CH₃)OH;

CH₃–CH(CH₃)–CH₂–OH; CH₃–CH(CH₃)₂OH

Câu 8/46

a) Dựa vào yếu tố nào để biết ethylic alcohol nhẹ hơn nước?

b) Trong quá trình nấu rượu thủ công có công đoạn chưng cất rượu (đun nóng và ngưng tụ để thu được rượu) bằng dụng cụ chuyên dụng. Hãy cho biết quá trình chưng cất rượu nêu trên dựa vào tính chất vật lí nào của ethylic alcohol. Giải thích.

Xem đáp án

Lời giải

Đáp án

a) Khối lượng riêng của ethylic alcohol là 0,789 g/mL nhỏ hơn khối lượng riêng của nước là 1g/mL → Ethylic alcohol nhẹ hơn nước.

– Quá trình chưng cất rượu nêu trên dựa vào tính chất dễ bay hơi của ethylic alcohol (nhiệt độ sôi của rượu là 78^oC).

– Giải thích: Khi đun nóng đên tầm 78^oC rượu ethylic alcohol có nhiệt độ sôi thấp hơn nên sẽ bay hơi trước. Ta dẫn ethylic alcohol bay hơi vào nơi ngưng tụ sẽ thu được ethylic alcohol dạng lỏng.

Câu 9/46