– Tinh bột, celullose đều có công thức chung là (C₆H₁₀O₅)n (trong đó n có giá trị rất lớn; giá trị n của phân tử cellulose lớn hơn giá trị n của phân tử tinh bột).

– Tinh bột có phản ứng màu đặc trưng với iodine. Tinh bột và cellulose đều tham gia phản ứng thủy phân khi có acid (đun nóng) hoặc nhờ tác dụng của enzyme.

Câu 3/37

Tinh bột và cellulose là những carbohydrate phức tạp có vai trò khác nhau trong cơ thể sinh vật. Vai trò chính của tinh bột là nguồn dự trữ năng lượng, còn vai trò chính của cellulose là tạo nên bộ khung của thực vật. Trong cuộc sống hằng ngày, ứng dụng của các chất này là giống hay khác nhau?

Xem đáp án

Lời giải

Trong cuộc sống hằng ngày, ứng dụng của tinh bột và cellulose là khác nhau:

– Tinh bột là nguồn cung cấp lương thực chính cho con người. Trong công nghiệp, ứng dụng chính của tinh bột là sản xuất hồ dán, làm nguyên liệu sản xuất ethylic alcohol và một số hóa chất khác.

– Cellulose phần lớn được sử dụng để sản xuất giấy và tơ sợi. Ngoài ra, còn được sử dụng làm vật liệu sản xuất đồ bằng gỗ.

Câu 4/37

Hãy nêu nhận xét về trạng thái, màu sắc, khả năng tan trong nước của tinh bột và cellulose.

Xem đáp án

Lời giải

Đáp án

Ở điều kiện thường, tinh bột và cellulose đều là chất rắn, màu trắng. Tinh bột có hình dạng không xác định, không tan trong nước lạnh nhưng tan được một phần trong nước nóng; cellulose có dạng sợi và không tan trong nước.

Câu 5/37

Nêu những hiện tượng trong thực tiễn chứng tỏ tinh bột tan được trong nước nóng còn cellulose không tan.

Xem đáp án

Lời giải

Trong thực tiễn khi nấu ăn ta thấy:

– Nấu bột sắn dây: ban đầu cho bột sắn dây (thành phần chính là tinh bột) vào nước, khuấy đều thấy không tan nhưng khi đun nóng ta thấy tạo thành hỗn hợp dung dịch keo.

Nêu những hiện tượng trong thực tiễn chứng tỏ tinh bột tan được trong nước nóng còn cellulose không tan. (ảnh 1)

– Luộc rau (thành phần chính là cellulose) thì ta thấy sau khi luộc rau vẫn còn nguyên hình dạng.

Câu 6/37

Chọn thông tin đúng cho tinh bột hay cellulose, điền dấu (þ) để hoàn thành bảng theo mẫu sau:

Chất

Thông tin

Tinh bột

Cellulose

Chất rắn

?

?

Màu trắng

?

?

Không tan trong nước lạnh

?

?

Có nhiều trong củ, quả, hạt

?

?

Xem đáp án

Lời giải

Chất Thông tin	Tinh bột	Cellulose
Chất rắn	þ	þ
Màu trắng	þ	þ
Không tan trong nước lạnh	þ	þ
Có nhiều trong củ, quả, hạt	þ

Câu 7/37

So sánh sự khác nhau giữa tinh bột và cellulose về trạng thái tự nhiên, tính chất vật lí (như tính tan, …) và vai trò của chúng trong cây xanh.

Xem đáp án

Lời giải

Tinh bột

Cellulose

– Tinh bột có nhiều ở hạt, củ và quả của cây.

– Chất rắn, dạng bột, màu trắng.

– Không tan trong nước lạnh, nhưng tan một phần trong nước nóng tạo hệ keo.

– Tinh bột đóng vai trò quan trọng trong việc dự trữ năng lượng.

– Cellulose tập trung nhiều ở thân cây và vỏ cây.

– Chất rắn, dạng sợi, màu trắng.

– Không tan trong nước và các dung môi hữu cơ thông thường.

– Vai trò chính của cellulose là xây dựng thành tế bào thực vật và giúp duy trì độ cứng, hình dáng của cây.

Câu 8/37

Tinh bột và cellulose là những carbohydrate quan trọng đối với con người. Tinh bột và cellulose có những tính chất gì? Ứng dụng như thế nào trong đời sống, sản xuất?

Xem đáp án

Lời giải

	Tinh bột	Cellulose
Tính chất vật lí	Là chất rắn, dạng bột vô định hình, màu trắng, không tan trong nước lạnh, tan một phần trong nước nóng thành hồ tinh bột	Là chất rắn, màu trắng, dạng sợi, không tan trong nước.
Tính chất hóa học	– Có phản ứng thủy phân trong môi trường acid/enzyme – Tác dụng với iodine cho màu xanh tím đặc trưng.	Có phản ứng thủy phân trong môi trường acid
Ứng dụng	– Cung cấp lương thực chính cho con người và nhiều loài động vật. – Sản xuất ethylic alcohol, …	– Sản xuất giấy, vật liệu xây dựng (gỗ), sản xuất vải sợi, …