- Trong quá trình phiên mã, mRNA được tổng hợp dựa trên mạch khuôn của gene theo nguyên tắc bổ sung (A, U, G, C của môi trường lần lượt liên kết với T, A, C, G của mạch khuôn). Như vậy, trình tự nucleotide trên gene quy định trình tự nucleotide của mRNA.

- Trong quá trình dịch mã, chuỗi polypeptide được tổng hợp dựa trên mạch khuôn của mRNA theo nguyên tắc bổ sung (Khi một bộ ba đối mã (anticodon) trên tRNA khớp bổ sung với một bộ ba mã sao (condon) trên mRNA thì một amino acid được đặt vào đúng vị trí). Như vậy, trình tự nucleotide của mRNA quy định trình tự amino aicd của chuỗi polypeptide cấu thành nên protein.

Câu 2/12

Một trình tự nucleotide như thế nào được gọi là gene?

Xem đáp án

Lời giải

Một trình tự nucleotide được gọi là gene khi nó mang thông tin quy định một sản phẩm xác định là chuỗi polypeptide hoặc RNA.

Câu 3/12

Dựa vào Hình 2.2, phân biệt cấu trúc gene ở sinh vật nhân sơ với gene ở sinh vật nhân thực.

Xem đáp án

Lời giải

Phân biệt cấu trúc gene ở sinh vật nhân sơ với gene ở sinh vật nhân thực:

Cấu trúc gene ở sinh vật nhân sơ	Cấu trúc gene ở sinh vật nhân thực
- Những gene có liên quan về mặt chức năng thường tồn tại thành từng nhóm với các vùng mã hoá nằm liền kề nhau và có chung một vùng điều hoà và một vùng kết thúc.	- Mỗi gene có riêng một vùng điều hoà, một vùng mã hoá và một vùng kết thúc.
- Vùng mã hoá của mỗi gene quy định protein là một vùng liên tục gồm các bộ ba mã hoá các amino acid nằm kế tiếp nhau, bắt đầu bằng bộ ba mở đầu và cuối cùng là bộ ba kết thúc dịch mã.	- Phần lớn các gene quy định protein có vùng mã hoá không liên tục gồm các đoạn được dịch mã (exon) và các đoạn không được dịch mã (intron).

Câu 4/12

Tập hợp tất cả các gene trong tế bào của cơ thể sinh vật có được gọi là hệ gene hay không? Giải thích.

Xem đáp án

Lời giải

- Tập hợp tất cả các gene trong tế bào của cơ thể sinh vật không được gọi là hệ gene.

- Giải thích: Gene được định nghĩa là một đoạn của phân tử DNA mang thông tin quy định sản phẩm là chuỗi polypeptide hoặc RNA. Trong khi hệ gene là tập hợp tất cả vật chất di truyền (DNA) trong tế bào của một sinh vật, tức là hệ gene sẽ bao gồm cả gene và cả các đoạn DNA không phải là gene.

Câu 5/12

Giải trình tự hệ gene người đem lại những ứng dụng thực tiễn gì?

Xem đáp án

Lời giải

Một số ứng dụng thực tiễn của giải trình tự hệ gene người:

- Ứng dụng trong y học: Giải trình tự hệ gene của một người giúp bác sĩ biết được người đó có mang gene bệnh hay không, qua đó đưa ra biện pháp phòng và trị bệnh. - Ứng dụng trong pháp y và khoa học hình sự: Giải trình tự hệ gene người cũng được ứng dụng trong ngành pháp y để tìm ra thủ phạm trong các vụ án, danh tính nạn nhân trong các vụ tai nạn hoặc xác định mối quan hệ họ hàng.

- Ứng dụng trong nghiên cứu tiến hoá: So sánh trình tự nucleotide trong hệ gene của nhiều loài sinh vật có thể cho biết mối quan hệ tiến hoá giữa các loài.

Câu 6/12

Phân biệt cấu trúc và chức năng của mRNA, tRNA và rRNA.

Xem đáp án

Lời giải

Phân biệt cấu trúc và chức năng của mRNA, tRNA và rRNA:

Tiêu

chí

mRNA

(RNA thông tin)

tRNA

(RNA vận chuyển)

rRNA

(RNA ribosome)

Cấu trúc

- Là một chuỗi polynucleotide gồm hàng trăm đến hàng nghìn đơn phân, số lượng đơn phân phụ thuộc vào độ dài của gene mã hóa.

- Có dạng mạch thẳng, không có liên kết hydrogen.

- Mang các bộ ba mã hóa (codon) quy định các amino acid trong chuỗi polypeptide.

- Là một chuỗi polynucleotide gồm từ 74 đến 95 đơn phân.

- Có một số đoạn trình tự nucleotide bắt cặp bổ sung với nhau bằng liên kết hydrogen tạo thành cấu trúc 3 thùy đặc trưng.

- Mỗi tRNA mang 1 bộ ba đối mã (anticodon) và trình tự đầu 3’ đặc thù liên kết với một loại amino aicd nhất định.

- Là một chuỗi polynucleotide có kích thước lớn (có thể có đến hàng chục nghìn đơn phân).

- Có nhiều đoạn trình tự nucleotide bắt cặp bổ sung với nhau bằng liên kết hydrogen tạo thành cấu trúc không gian phức tạp.

Chức năng

- Có chức năng làm khuôn cho quá trình dịch mã.

- Có chức năng vận chuyển amino acid tới ribosome và tiến hành dịch mã.

- Là thành phần cấu tạo nên ribosome (nơi xảy ra quá trình dịch mã).

Câu 7/12