Giải sgk Sinh học 12 KNTT Bài 33: Sinh thái học phục hồi và bảo tồn đa dạng sinh vật

Con người cần phải bảo vệ các rạn san hô khỏi các tác động xấu từ môi trường và con người, đồng thời trồng lại nhiều rạn san hô đã bị chết hoặc suy thoái vì:

- Các rạn san hô có vai trò quan trọng: đa dạng hệ sinh thái, làm đê chắn sóng khi có bão, bảo vệ ven bờ chống xói mòn, có vai trò trong hỗ trợ ngư nghiệp và du lịch,…

- Các rạn san hô ở Việt Nam có xu hướng bị suy thoái nên cần có các biện pháp quản lí, bảo tồn và phục hồi.

- Phục hồi sinh thái là các hoạt động có chủ đích nhằm khởi xướng hoặc thúc đẩy sự khôi phục các hệ sinh thái, phục hồi sức khoẻ, tính toàn vẹn và tính bền vững của các hệ sinh thái đó.

- Sinh thái học bảo tồn là một nhánh của sinh thái học và sinh học tiến hoá, nhằm tìm cách nhanh chóng, hiệu quả và tiết kiệm để bảo tồn các loài, môi trường sống, cảnh quan và các hệ sinh thái.

→ Sinh thái phục hồi và bảo tồn là khoa học ứng dụng nguyên lí của Sinh thái học để đạt được các mục tiêu của con người về bảo tồn và phục hồi sinh thái.

Con người cần phục hồi các hệ sinh thái và bảo tồn đa dạng sinh vật vì:

- Đa dạng sinh vật và các hệ sinh thái mang lại những giá trị to lớn đối với con người:

+ Các giá trị trực tiếp: cung cấp lương thực; thực phẩm; thuốc chữa bệnh; nguồn gene tạo giống vật nuôi, cây trồng; vật liệu xây dựng, nguyên liệu làm đồ gia dụng; nguyên liệu dệt, nhuộm, thuộc da; tinh dầu; chất đốt; nguồn nước; khí thở;...

+ Các giá trị gián tiếp: tạo nên nơi sống của con người và muôn loài, nơi bảo vệ nguồn nước, đất đai; thụ phấn cho cây; tạo giống; điều hòa khí hậu; giảm nhẹ thiên tai; là nguồn cảm hứng của văn hoá, nghệ thuật; nơi học tập, nghiên cứu;...

- Các hệ sinh thái tự nhiên đang bị suy thoái nhanh chóng chủ yếu do tác động của con người.

- Ví dụ về cải tạo sinh học: Sau khi gặt xong, người nông dân thả vịt vào ruộng để chúng kiếm ăn và loại bỏ ốc bươu vàng trên đồng ruộng.

- Ví dụ về gia tăng sinh học: Trồng thêm các loài cây bản địa dưới tán rừng tái sinh nghèo để làm gia tăng tính đa dạng và giúp hệ sinh thái bền vững hơn.

Nhiều loài không thể bảo tồn tại nơi nó đang sinh sống mà phải đưa vào các vườn thú, vườn thực vật hoặc trung tâm cứu hộ và chăm sóc động vật vì nơi ở và các điều kiện sống của loài ngoài tự nhiên thay đổi bất lợi đến mức loài không thể tự tồn tại và phát triển; hoặc kích thước quần thể loài quá nhỏ, sức sống kém đến mức có khả năng suy giảm và có nguy cơ tuyệt chủng.

Một số loài sinh vật đang được bảo tồn chuyển vị ở nước ta: 

- Hươu sao Việt Nam (Cervus nippon pseudaxix): là một loài hươu có nguồn gốc ở phần lớn Đông Á, sinh sống trong các rừng cây ôn đới và cận nhiệt đới. Mặc dù toàn bộ loài này đang phát triển mạnh, nhưng nó đang bị đe dọa và tuyệt chủng ở nhiều khu vực.

- Voọc chà vá chân xám (Pygathrix cinerea): Chà vá chân xám chỉ phân bố hẹp trên lãnh thổ Việt Nam gồm nam Trung bộ và Tây nguyên (từ Quảng Nam đến Gia Lai), ngoài ra không còn phân bố ở khu vực nào khác trên thế giới. Đến năm 2010, các nhà linh trưởng học thống kê chỉ còn dưới 1000 cá thể. Trong nghị định 32/2006/NĐ-CP của chính phủ, Chà vá chân xám được đưa vào danh sách nhóm IB: loài cấm tuyệt đối khai thác, săn bắt, buôn bán và sử dụng. Sách Đỏ Việt Nam năm 2010 xếp ở bậc nguy cấp - E (Endangered), Sách Đỏ thế giới (IUCN-Red List) năm 2010 xếp loại bậc Cực kỳ nguy cấp - CR (Critically endangered).

- Tê tê java (Manis javanica): Tê tê Java nằm trong danh mục loài cực kì nguy cấp theo chuẩn của Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) do một số lượng đáng kể các loài này đã bị buôn bán trái pháp luật trong vòng hai thập kỉ qua. Mặc dù khó xác định số lượng, ước tính quần thể hai loài này đã giảm 80 - 90% trong ba thập kỉ gần đây.