Giải SBT Sinh học 12 Kết nối tri thức Chương 1: Di truyền phân tử có đáp án

Phân tích đề:

- Chức năng của một phân tử phụ thuộc vào những đặc điểm nào?

- Cấu trúc và chức năng của RNA có gì khác biệt với DNA?

Lời giải:

- Chức năng của một phân tử phụ thuộc vào cấu trúc của phân tử, đặc biệt là cấu hình không gian của phân tử.

- RNA được cấu tạo từ một mạch nên với trình tự nucleotide khác nhau, các phân tử RNA có thể có cấu trúc không gian khác nhau, từ đó thực hiện được các chức năng khác nhau. Ví dụ:

+ Trình tự nucleotide ở một số đoạn trong phân tử tRNA có thể liên kết bổ sung với nhau tạo nên cấu trúc không gian hình cơ ba lá đảm bảo cho nó thực hiện được chức năng dịch mã.

+ mRNA có cấu trúc mạch thẳng, do vậy các bộ ba trên mRNA có thể liên kết bổ sung với bộ ba đối mã trên tRNA.

+ rRNA có cấu trúc mạch thẳng liên kết với các loại protein khác nhau tạo nên ribosome.

+ Một số loại RNA nhỏ có cấu trúc một mạch có thể tham gia vào quá trình điều hòa hoạt động gene.

- DNA có cấu trúc hai mạch tạo thành cấu trúc không gian đặc thù là chuỗi xoắn kép nên chỉ thực hiện được chức năng mang, bảo quản và truyền đạt thông tin di truyền.

Phân tích đề: 

Ngoài các gene, trong phân tử DNA còn cần phải có những trình tự gì khác để các gene có thể tạo ra các sản phẩm cũng như có khả năng tái bản?

Lời giải:

- Các đoạn trình tự không mã hóa trong hệ gene là các trình tự khởi đầu sao chép. Các protein và enzyme của tế bào liên kết với các trình tự này để khởi đầu quá trình tái bản DNA.

- Trình tự đầu mút nhiễm sắc thể (NST) giúp bảo vệ NST.

- Trình tự tâm động là nơi NST gắn với thoi phân bào, đảm bảo cho NST có thể di chuyển về tế bào con trong quá trình phân chia tế bào.

Phân tích đề:

- Cơ chế phát sinh đột biến gene?

- Sự khác biệt về cấu trúc của gene có thể dẫn đến sự khác biệt về khả năng bị đột biến hay không?

Lời giải:

- Đột biến gene có thể xảy ra do sai sót trong quá trình tái bản DNA hoặc do tác động của các tác nhân đột biến. Vì vậy, gene càng dài thì càng dễ xảy ra đột biến.

- Trình tự nucleotide đặc thù của mỗi gene cũng có thể có ảnh hưởng tới tần số đột biến gene. Một số gene có những vùng dễ xảy ra đột biến trong khi các gene khác thì không có.

- Gene dễ bị đột biến hay không còn phụ thuộc vào chức năng của gene. Gene càng có chức năng quan trọng với tế bào thì càng ít bị đột biến. Thực tế thì đột biến vẫn xảy ra, tuy nhiên do gene quan trọng bị đột biến làm hỏng khiến thể đột biến bị chết nên chúng ta không phát hiện được.

Đáp án đúng là: A. Đúng; B. Sai; C. Đúng; D. Sai.

Phân tử DNA có: A = 25% ≠ T = 33%; G = 24% ≠ C = 18% → Phân tử DNA này có dạng mạch đơn. Do đó:

A. Đúng. Phân tử DNA mạch đơn chỉ được tìm thấy ở virus.

B. Sai. Plasmid là phân tử DNA dạng mạch kép, dạng vòng tồn tại ở vi khuẩn.

C. Đúng. DNA này có cấu trúc mạch đơn do không tuân theo nguyên tắc bổ sung.

D. Sai. DNA mạch đơn có thể tái bản theo nguyên tắc bán bảo toàn như trong trường hợp DNA mạch đơn của virus được tích hợp vào hệ gene của tế bào chủ.

Đáp án đúng là: A

Các nucleotide giữa hai mạch của phân tử DNA liên kết với nhau bằng liên kết hydrogen theo nguyên tắc bổ sung. Trong đó, A liên kết với T bằng 2 liên kết hydrogen, G liên kết với C bằng 3 liên kết hydrogen.

Đáp án đúng là: B

A. Sai. Có nhiều phân tử sinh học cấu trúc theo nguyên tắc đa phân như DNA, RNA, đường đôi, đường đa, protein,…

B. Đúng. DNA thường được cấu tạo từ hai chuỗi polynucleotide song song, ngược chiều nhau.

C. Sai. Ngoài DNA, tRNA và rRNA cũng có những đoạn trình tự nucleotide có thể liên kết với nhau theo nguyên tắc bổ sung (A – U, G – C).

D. Sai. mRNA cũng mang thông tin di truyền, giúp truyền thông tin di truyền từ DNA (gene) tới ribosome để dịch mã; hoặc một số virus có vật chất di truyền là RNA.

Đáp án đúng là: C

A. Sai. Trong một đơn vị tái bản, ở chạc sao chép này, một mạch được tổng hợp liên tục, mạch còn lại được tổng hợp gián đoạn thì ở chạc sao chép còn lại sẽ ngược lại → Mỗi mạch mới đều có đoạn được tổng hợp liên tục, có đoạn được tổng hợp gián đoạn.

B. Sai, C. Đúng, D. Sai. Từ một phân tử DNA mẹ tổng hợp ra hai phân tử DNA mới, mỗi phân tử có một mạch cũ và một mạch mới (nguyên tắc bán bảo toàn).

Đáp án đúng là: C

Theo nguyên tắc bổ sung, A liên kết với T, G liên kết với C. Do đó:

Mạch đã cho:    5' GATCAGCTAA 3'

Mạch bổ sung:  3' CTAGTCGATT 5' ↔ 5' TTAGCTGATC 3'.