Giải sgk Sinh học 12 KNTT Bài 29: Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong hệ sinh thái

Chất vô cơ ảnh hưởng đến sinh khối của sinh vật sản xuất, sinh khối của sinh vật sản xuất ảnh hưởng đến sinh khối của sinh vật tiêu thụ. Ở những vùng biển có chất vô cơ ở đáy cuộn lên bề mặt, lượng chất vô cơ sẽ được các sinh vật sản xuất sử dụng lại nhiều hơn thay vì bị lắng đọng như ở những vùng biển lặng (vòng tuần hoàn vật chất hiệu quả hơn), làm tăng lượng sinh khối của sinh vật sản xuất dẫn đến làm tăng sinh khối của các sinh vật tiêu thụ.

- Bậc dinh dưỡng cấp 1: cỏ.

- Bậc dinh dưỡng cấp 2: thỏ, chuột, cào cào, chim sẻ.

- Bậc dinh dưỡng cấp 3: cáo, cú, chuột, chim sẻ.

- Bậc dinh dưỡng cấp 4: cáo, cú.

Nếu chim cú bị loại bỏ khỏi hệ sinh thái thì có thể sẽ dẫn đến sự gia tăng số lượng của cáo (do cú cạnh tranh nguồn thức ăn với cáo), chuột và thỏ (do cú sử dụng thỏ, chuột làm thức ăn).

Phân biệt ba dạng tháp sinh thái:

Vật ăn thịt có bậc dinh dưỡng cao hơn con mồi. Qua mỗi bậc dinh dưỡng, năng lượng bị thất thoát do duy trì các hoạt động sống, duy trì thân nhiệt,… chỉ có khoảng 10% năng lượng được truyền lên bậc cao hơn. Năng lượng tích lũy tạo sinh khối ở mỗi bậc dinh dưỡng chiếm khoảng 10% năng lượng nhận từ bậc dinh dưỡng liền kề thấp hơn nên vật ăn thịt sẽ luôn có tổng sinh khối thấp hơn con mồi.

a) 

- Lưới thức ăn:

- Các chuỗi thức ăn:

Lúa / cỏ lồng vực / cỏ gà → sâu cuốn lá / sâu đục thân / châu chấu / rầy nâu → chim sâu.

Lúa / cỏ lồng vực / cỏ gà → ốc bươu vàng.

Lúa / cỏ lồng vực, cỏ gà → châu chấu → cóc / nhái → cú mèo / rắn nước / cò.

Lúa / cỏ lồng vực / cỏ gà → rầy nâu → nhện → cóc / nhái → cú mèo / rắn nước / cò.

Lúa / cỏ lồng vực / cỏ gà → rầy nâu → nhện → chim sâu.

- Mỗi sinh vật đã cho đều tham gia không dưới 2 chuỗi thức ăn nên tất cả các loài đều là mắt xích chung của lưới thức ăn.

b) Xếp các loài có trong lưới thức ăn đã lập ở phần a) vào các bậc dinh dưỡng tương ứng.

- Bậc dinh dưỡng cấp 1: lúa, cỏ lồng vực, cỏ gà.

- Bậc dinh dưỡng cấp 2: sâu cuốn lá, sâu đục thân, châu chấu, rầy nâu, ốc bươu vàng.

- Bậc dinh dưỡng cấp 3: nhện, chim sâu, cóc, nhái.

- Bậc dinh dưỡng cấp 4: chim sâu, cóc, nhái, cú mèo, rắn nước, cò.

- Bậc dinh dưỡng cấp 5: cú mèo, rắn nước, cò.