(Ngữ liệu ngoài sgk) Cạnh mẹ cha ta lại được vuông tròn

Thể thơ: 8 chữ

Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện nỗi đau thương của cha mẹ khi mong chờ những người lính về: Thân ngày một héo mòn, sớm tối xoa sờn mờ di ảnh, niềm tin đã hết, mẹ cha đi về chỗ con nằm.

- Câu hỏi tu từ:

Con mãi miết chỗ trạm dừng, ngọn suối?

Nơi rừng sâu sốt rét thừa, thiếu muối?

Sợ bạn buồn sao không dám chia tay?

- Tác dụng:

+ Tăng sức biểu đạt, biểu cảm. Tăng hiệu quả diễn đạt.

+ Bộc lộ sự thấu hiểu, sẻ chia của mẹ cho những vất vả, gian khổ dành cho người lính.

+ Thể hiện tình yêu thương, nỗi nhớ mong mẹ dành cho con...

- Ý nghĩa của hình ảnh “vuông tròn” trong hai câu thơ:

+  Đó chính là hình ảnh ẩn dụ cho tình yêu thương mà che mẹ dành cho con.

+ Nó thể hiện sự vẹn toàn, biểu tượng cho những điều tốt đẹp nhất. Cả cuộc đời mẹ dành trọn cho con tất cả.

- Để xứng đáng với những hi sinh của các thế hệ cha anh đi trước thế hệ trẻ cần:

+ Trân trọng và biết ơn thế hệ cha anh đã chiến đấu và hi sinh vì độc lập tự do của tổ quốc.

+ Chăm chỉ học hành để sau này cống hiến tài năng của bản thân cho đất nước.

+ Tu dưỡng phẩm chất đạo đức, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.

+ Giữ gìn truyền thống yêu nước của dân tộc...

+ Học tập tìm hiểu về lịch sử, tham gia các hoạt động viếng thăm tưởng niệm các anh hùng liệt 

+ Sống đoàn kết, có tình yêu thương và hỗ trợ đồng bào 

+ Tham gia đổi mới và sáng tạo làm việc có ích cho xã hội và đất nước.

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

+ Trình bày cảm nhận về tình yêu thương mà cha mẹ dành cho những người con đi tham gia kháng chiến trong bài thơ.

- Hệ thống ý:

+ Tình yêu thương, kỳ vọng của cha mẹ khi con lên đường

. Người con ra đi trong niềm tin và hứa hẹn: khi đất nước thống nhất sẽ trở về dựng xây tổ ấm.

. Cha mẹ mong mỏi hạnh phúc trọn vẹn cho con: có vợ hiền, có cháu bồng bế.

→ Niềm mong mỏi đời thường nhưng tha thiết.

+ Nỗi lo âu, day dứt và nhớ thương theo năm tháng

. Tóc cha mẹ bạc, mắt mờ, sức tàn dần vì chờ con.

. Hình ảnh con mãi ở nơi rừng sâu, bệnh tật, không dám rời đồng đội khiến cha mẹ xót xa.

. Những giấc mơ ban ngày, những bữa cơm chờ con không đến – gợi cô đơn, đau đáu.

+ Sự tan vỡ của hy vọng và nỗi đau tột cùng

. Dù hy vọng đã tàn, cha mẹ vẫn xoa di ảnh con mỗi ngày.

. Hình ảnh “niềm tin đã hết dần lấp lánh” gợi cảm giác tan vỡ từ từ, âm thầm và cay đắng.

+ Sự đoàn tụ trong cõi niết bàn – yêu thương vẹn tròn

. Dù chỉ là trong cái chết, cha mẹ và con mới “được vuông tròn” bên nhau.

. Tình cha mẹ vẫn trọn vẹn, vẫn “cưng con như những ngày đỏ hỏn”.

- Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục

+ Dẫn chứng từ bài thơ để minh chứng cho nhận định.

+ Thể hiện rõ cảm nhận về tình yêu thương mà cha mẹ dành cho những người con đi tham gia kháng chiến trong bài thơ.

- Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:

+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.

- Sáng tạo

+ Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về vấn đề xã hội được gợi nhắc từ bài thơ.

Đoạn văn tham khảo

Bài thơ Cạnh mẹ cha ta lại được vuông tròn của Nguyễn Đình Cường là một tiếng lòng da diết, đầy cảm động về tình yêu thương mà cha mẹ dành cho người con ra đi kháng chiến. Ngay từ khi con lên đường, cha mẹ đã gửi gắm bao hy vọng: mong con trở về khi đất nước hòa bình, xây dựng tổ ấm, có cháu cho ông bà vui vầy. Nhưng chiến tranh kéo dài, con mãi miết giữa rừng sâu, nơi khắc nghiệt của bệnh tật và hiểm nguy. Nỗi nhớ con khiến mẹ cha hao mòn theo năm tháng, từ mái tóc bạc, đôi mắt mờ đến những giấc mơ ban ngày, bữa cơm trưa trống vắng. Dù hy vọng dần tắt, cha mẹ vẫn xoa di ảnh con, giữ trong tim một niềm tin lặng lẽ. Khi con đã hóa thân vào đất, chỉ trong cõi niết bàn, họ mới lại được đoàn tụ. Tình cảm cha mẹ vẫn vẹn nguyên, vẫn yêu thương con “như những ngày đỏ hỏn”. Bài thơ gợi lên nỗi đau lặng thầm và thiêng liêng của hậu phương, khiến người đọc càng thấu hiểu và trân trọng hơn những hy sinh âm thầm của những bậc sinh thành trong chiến tranh.