(Ngữ liệu ngoài sgk) Con cò

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

+ Phân tích đặc sắc nghệ thuật của văn bản “Con cò” – Chế Lan Viên.

- Hệ thống ý:

a. Thể thơ và giọng điệu:

- Thể thơ tự do, giàu nhạc điệu, gợi cảm xúc sâu lắng, ngọt ngào như lời ru mẹ.

- Giọng điệu trữ tình, trìu mến, da diết, phù hợp với chủ đề về tình mẫu tử.

b. Hình ảnh biểu tượng “con cò”:

- Kế thừa từ ca dao dân gian ("Con cò bay lả bay la...") nhưng được nâng tầm thành biểu tượng của tình mẹ.

- Hình ảnh biến hóa linh hoạt: khi ru con, khi là bạn đồng hành trong cuộc sống, khi tượng trưng cho mẹ theo suốt đời con.

c. Thủ pháp nghệ thuật:

- Điệp từ, điệp cấu trúc ("ngủ yên", "con cò") → tạo nhạc điệu ru và nhấn mạnh ý.

- Ẩn dụ, nhân hóa → khiến hình ảnh con cò trở nên sống động, gần gũi, giàu sức gợi.

- Kết hợp nhuần nhuyễn giữa chất dân gian và hơi thở hiện đại, tạo chiều sâu tư tưởng.

=> Nghệ thuật đặc sắc đã giúp Con cò vượt lên một bài thơ ru, trở thành áng thơ thấm đẫm tình mẹ – tình người, sống mãi với thời gian.

- Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục

+ Dẫn chứng từ bài thơ để minh chứng cho nhận định.

+ Thể hiện rõ suy nghĩ về đặc sắc nghệ thuật của văn bản “Con cò” – Chế Lan Viên.

- Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:

+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.

- Sáng tạo

+ Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận.

Đoạn văn tham khảo

Bài thơ Con cò của Chế Lan Viên là một thi phẩm đặc sắc viết về tình mẹ và lời ru, để lại nhiều ấn tượng sâu sắc nhờ nghệ thuật biểu đạt tinh tế và sáng tạo. Trước hết, bài thơ được viết theo thể thơ tự do, với nhịp điệu linh hoạt, mềm mại như nhịp ru của mẹ, góp phần gợi nên không gian êm dịu, đầm ấm. Giọng điệu thơ trữ tình, ngọt ngào, đậm chất ru con, thấm đẫm tình cảm yêu thương. Một trong những thành công nghệ thuật lớn của bài thơ là việc xây dựng hình ảnh biểu tượng "con cò". Từ những câu ca dao quen thuộc trong dân gian, Chế Lan Viên đã nâng tầm con cò thành biểu tượng thiêng liêng của tình mẹ, của sự che chở, hi sinh và đồng hành không rời bên con. Con cò xuất hiện linh hoạt trong các vai trò: từ cánh cò trong lời ru, đến người bạn của con trên hành trình khôn lớn, và cuối cùng là hiện thân của người mẹ dõi theo con suốt cuộc đời. Nhà thơ còn vận dụng khéo léo các biện pháp nghệ thuật như điệp từ, điệp ngữ, ẩn dụ và nhân hóa, làm tăng tính biểu cảm và chiều sâu tư tưởng. Tất cả đã góp phần tạo nên một bài thơ nhẹ nhàng, sâu lắng nhưng đầy sức lay động, làm nổi bật vẻ đẹp bất tận của tình mẫu tử trong văn học Việt Nam.