(Ngữ liệu ngoài sgk) Bóc lịch

- Bài thơ được viết theo thể thơ 5 chữ.

- Dấu hiệu nhận biết thể thơ: Mỗi câu có 5 chữ, ngắt nhịp 2/3 hoặc 3/2.

- Câu thơ được nhắc đi nhắc lại nhiều lần: Ngày hôm qua ở lại

- Tác dụng: Tạo nhịp điệu cho bài thơ. Đồng thời nhấn mạnh thời gian thực sự không mất đi nếu ta dùng nó vào những việc làm có ích.

Ý nghĩa hai câu thơ: Nếu ta sử dụng thời gian vào việc học hành thì ta sẽ thu được kiến thức, rèn luyện kĩ năng… Như thế, thời gian vẫn sẽ còn mãi cùng những điều con có được.

Bài thơ “Bóc lịch” nhắn nhủ đến em rằng mỗi ngày trôi qua đều để lại dấu ấn nếu em sống có ý nghĩa. "Ngày hôm qua" không mất đi, mà vẫn hiện diện trong hoa nở, trong hạt lúa lớn lên, trong từng trang vở học hành chăm chỉ. Qua đó, bài thơ giáo dục em biết trân trọng thời gian và sống tốt từng ngày, bởi chính những điều nhỏ bé hôm nay sẽ góp phần tạo nên tương lai tươi đẹp.

Nhà thơ muốn nhắn nhủ rằng: nếu bạn ngày ngày cố gắng, nỗ lực thì sẽ đạt được kết quả tốt, "trên vở hồng" sẽ ghi lại hành trình nỗ lực đó, để sau nhìn lại ta cảm thấy thật trọn vẹn, không có gì phải nuối tiếc. Để rồi thời gian có trôi qua nhưng những giá trị tốt đẹp bạn tạo ra vẫn còn ghi dấu mãi cho đời. Vì thế mỗi chúng ta hãy luôn tích cực, chủ động, sắp xếp thời gian hợp lý để sau này không hối tiếc vì những năm tháng sống hoài, sống phí.

- Đảm bảo yêu cầu về hình thức, dung lượng

+ Viết đúng hình thức đoạn văn (diễn dịch, quy nạp, móc xích…).

+ Đảm bảo dung lượng khoảng 200 chữ.

- Xác định đúng vấn đề nghị luận

+ Phân tích cấu tứ của văn bản “Bóc lịch” – Bế Kiến Quốc.

- Hệ thống ý:

+ Chủ đề: Bài thơ thể hiện quan niệm sâu sắc về giá trị của thời gian, nhấn mạnh rằng ngày hôm qua không mất đi mà vẫn hiện diện trong sự sống, lao động và học tập hôm nay.

. Hình ảnh em bé hỏi bố: “Ngày hôm qua đâu rồi?” thể hiện sự hồn nhiên, trong trẻo của tuổi thơ => Câu hỏi mang tính ngây thơ nhưng gợi ra một vấn đề triết lí về thời gian.

. Câu trả lời của cha:

Dùng hình ảnh cụ thể, gần gũi: cành hoa, hạt lúa, trang vở học sinh.

Thể hiện triết lí sống sâu sắc: Ngày hôm qua không trôi qua vô ích; nó hóa thân vào hoa trái, vào công sức lao động của mẹ, và cả trong sự học hành của con.

Tư tưởng về giá trị của thời gian gắn với nỗ lực, kết quả của mỗi người.

=> Cách diễn đạt nhẹ nhàng, hình ảnh giản dị nhưng ý nghĩa sâu sắc; gợi nhắc mỗi người, đặc biệt là các em nhỏ, biết trân trọng thời gian, sống có ích mỗi ngày.

- Phát triển đoạn văn logic, thuyết phục

+ Dẫn chứng từ bài thơ để minh chứng cho nhận định.

+ Thể hiện rõ sự phân tích, đánh giá chủ đề bài thơ.

- Đảm bảo ngữ pháp, liên kết:

+ Trình bày rõ ràng, mạch lạc, không mắc lỗi chính tả.

- Sáng tạo

+ Cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ sâu sắc về vấn đề xã hội được gợi nhắc từ bài thơ.

Đoạn văn tham khảo

Bài thơ “Bóc lịch” của Bế Kiến Quốc mang đến một thông điệp nhẹ nhàng nhưng sâu sắc về giá trị của thời gian. Từ câu hỏi ngây thơ của em bé: “Ngày hôm qua đâu rồi?”, tác giả đã khéo léo mở ra một cuộc trò chuyện đầy ý nghĩa giữa cha và con. Câu trả lời của người cha không trực tiếp mà thông qua những hình ảnh giàu biểu tượng: nụ hồng trong vườn, hạt lúa trên đồng, trang vở của con. Những hình ảnh ấy gợi ra một triết lí sống giản dị mà sâu xa: “Ngày hôm qua” không mất đi, mà vẫn ở lại trong những điều đang lớn dần, kết trái – đó là công sức lao động, là sự chăm chỉ học hành, là sự tiếp nối của thời gian bằng hành động có ích. Qua đó, bài thơ giáo dục thiếu nhi (và cả người lớn) biết trân trọng từng khoảnh khắc sống, hiểu rằng thời gian chỉ thực sự có ý nghĩa khi ta sống tích cực mỗi ngày. Lời thơ nhẹ nhàng, hình ảnh gần gũi, nhưng mang tính giáo dục cao, giúp nuôi dưỡng tâm hồn và nhân cách từ những điều tưởng như bé nhỏ nhất.