(Ngữ liệu ngoài sgk) Anh không thấy thời gian trôi

- Thể thơ: Tự do

- Đề tài: Thời gian

- Nhân vật trữ tình: nhân vật “anh”

- Chủ đề: cảm nhận của các biến chuyển thời gian và sự chảy trôi trong cuộc sống con người.

- Nội dung chính: Bài thơ thể hiện nỗi day dứt và chiêm nghiệm sâu sắc của chủ thể trữ tình trước sự trôi chảy âm thầm nhưng không thể cưỡng của thời gian. Đó là nỗi tiếc nuối về những điều đã qua, sự bất lực trước quy luật vô thường của kiếp người, và khát khao được giữ lại những gì đẹp đẽ, thân thương trong cuộc đời ngắn ngủi.

- Cảnh vật thiên nhiên biến chuyển: những đám mây di chuyển; những chiếc lá vàng không muốn lìa cây; gió rung, lá rơi còn vẫy vẫy; những cơn mưa rơi vào đêm vắng

- Nghệ thuật nhân hóa: không muốn, còn vẫy vẫy

- Thi sĩ cảm nhận sự biến đổi cảnh vật, thời gian bằng thị giác, tâm hồn nhạy cảm

- Chuyển tải quan niệm về thời gian: thời gian vận động, là dòng chảy bất tận, mọi sự vật, hiện tượng đều úa tàn, nhạt phai trong dòng chảy ấy

- Những dòng, hình ảnh thơ thể hiện sự bất lực của con người trước thời gian: gió rung, lá rơi còn vẫy vẫy/ sợi tóc rụng bàn tay nào giữ được

- Cách biểu hiện cảm xúc, tâm trạng của thi sĩ:

+ Dùng nghệ thuật nhân hóa trong miêu tả hành động vẫy vẫy của lá là để diễn tả trạng thái của lá, của con người: không thể chống đỡ trước cơn gió – quy luật của thời gian, của tạo hóa, nhưng không thể cứ thế mà rời đi… còn sức sống, còn thể hiện nỗi tha thiết với đời. Chỉ 2 chữ vẫy vẫy mà gợi bao liên tưởng bao suy tư trong người đọc về con người, cảnh vật trong sự vận động của tuyến tính của thời gian.

+ Bộc lộ trực tiếp sự bất lực trong dòng thơ sợi tóc rụng bàn tay nào giữ được. Sợi tóc rụng thật ám ảnh. Sợi tóc rụng chứa đựng cả sự bước đi của thời gian, sự già nua của con người... không thể gì ngăn cản được

→ bàn tay nào giữ được: phải đối diện, phải chấp nhận một quy luật, sự tàn phai, sự mất mát tất yếu. Nuối tiếc và xót xa, xót xa bởi bất lực. Con người không thể cưỡng lại được quy luật vận hành thời gian của vũ trụ, của tạo hóa.