Giải sgk Sinh học 12 Cánh diều Bài 21. Sinh thái học quần thể có đáp án

Ý nghĩa của việc hình thành đàn đối với sự tồn tại và phát triển của các cá thể: Việc hình thành đàn giúp tăng khả năng hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình tìm kiếm thức ăn, chống lại kẻ thù tấn công, duy trì và bảo vệ lãnh thổ, bảo vệ con non,… Do đó, giúp các cá thể tăng khả năng sống sót và sinh sản.

Một số ví dụ về các quần thể sinh vật:

- Quần thể voi châu phi tại công viên quốc gia Murchison Falls.

- Quần thể thông ba lá tại Đà Lạt, Việt Nam.

- Quần thể cá chép trong một cái ao.

- Quần thể lúa trên một cánh đồng.

Quần thể sinh vật là một tổ chức sống mang những đặc điểm đặc trưng không có ở mỗi cá thể sinh vật:

- Quần thể là cấu trúc ổn định về số lượng và mật độ cá thể, thành phần lứa tuổi, tỉ lệ đực/cái và sự phân bố trong không gian.

- Trong quần thể sinh vật, các cá thể có những tác động qua lại với nhau thông qua mối quan hệ hỗ trợ và cạnh tranh.

- Trong quần thể, giữa quần thể và môi trường luôn có sự trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng.

- Các cá thể của quần thể có khả năng sinh sản hình thành thế hệ mới.

- Hoạt động sống và số lượng cá thể của quần thể được điều chỉnh tương ứng với sự thay đổi của điều kiện môi trường.

- Ý nghĩa của quan hệ hỗ trợ đối với sự tồn tại và phát triển của các cá thể trong quần thể: Trong quần thể, các cá thể của quần thể có mối quan hệ hỗ trợ nhau trong các hoạt động sống như tìm kiếm nguồn sống, chống lại điều kiện bất lợi của môi trường, chống lại kẻ thù,... Từ đó, giúp tăng khả năng sống sót và sinh sản của các cá thể trong quần thể.

- Ví dụ:

+ Một số cây thông nhựa (Pinus latteri) sống gần nhau có hiện tượng liền rễ, nhờ đó cây sinh trưởng và chịu hạn tốt hơn các cây sống riêng lẻ.

+ Đàn sư tử khi hợp lực sẽ dễ dàng tấn công các con mồi lớn như bò, trâu.

+ Chim di cư thành đàn giúp chúng không bị lạc nhau, tránh sự tấn công của kẻ thù, rút ngắn thời gian di cư.

Điều kiện làm xuất hiện quan hệ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể: nguồn sống môi trường không đủ cung cấp cho mọi cá thể.

Hệ quả của mối quan hệ cạnh tranh giữa các cá thể trong quần thể: Khi sự cạnh tranh xảy ra, những cá thể cạnh tranh yếu bị đào thải hoặc dẫn đến hiện tượng tách đàn (ở động vật) khiến số lượng cá thể trong quần thể giảm.