Giải VTH Văn 9 KNTT Lục Vân Tiên đánh cướp, cứu Kiều Nguyệt Nga (Trích Truyện Lục Vân Tiên, Nguyễn Đình Chiểu)

Bố cục của đoạn trích (3 phần) và nội dung chính của từng phần:

- 14 dòng thơ đầu (từ Vân Tiên ghé lại bên đàng đến Bị Tiên một gậy thác rày thân vong): Lục Vân Tiên ra tay trừng trị bọn cướp, cứu người gặp nạn.

- 24 dòng thơ tiếp (từ Dẹp rồi lũ kiến chòm ong đến Lấy chi cho phỉ tấm lòng cùng ngươi): Lục Vân Tiên hỏi han, an ủi Kiều Nguyệt Nga.

- 6 dòng thơ cuối: Lục Vân Tiên bày tỏ quan niệm sống và quan niệm về người anh hùng.

a. Lí do khiến Lục Vân Tiên quyết định ra tay trừng trị bọn cướp: được thể hiện rõ qua lời nhân vật: Kêu rằng: “Bở đảng hung đồ/ Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân”. Đó là sự phẫn nộ trước hành động ngang ngược, bất lương của bọn cướp, nỗi xót thương cho những người dân lành bị ức hiếp. Đó còn là tinh thần nghĩa hiệp, không thể thờ ơ trước sự bất công, ngang trái.

b. Một số từ ngữ, hình ảnh tiêu biểu thể hiện tính cách của nhân vật Lục Vân Tiên:

- Khi Lục Vân Tiên quyết định trừng trị bọn cướp: cử chỉ dứt khoát, hành động mạnh mẽ, quyết đoán, không chút ngập ngừng (ghé lại, bẻ cây, xông vô) mặc dù chỉ là việc “giữa đường” và biết rõ bọn cướp đông đúc, hung hãn, tàn ác như thế nào.

- Khi Lục Vân Tiên tung hoành giữa vòng vây, đánh tan bọn cướp: tả đột hữu xông, bị Tiên một gậy,....: thể hiện lòng quả cảm và võ nghệ cao cường.

c. Thái độ, tình cảm của người kể chuyện đối với nhân vật Lục Vân Tiên: Lục Vân Tiên hiện lên với vẻ đẹp của người anh hùng quả cảm, nghĩa hiệp, sẵn sàng cứu giúp, bảo vệ dân lành.

- Cảm nhận về nhân vật Kiều Nguyệt Nga: là người con gái đoan trang, thông minh, nề nếp, khiêm nhường, biết ứng xử và trọng ân nghĩa.

- Những từ ngữ, hình ảnh khiến em có cảm nhận như vậy:

+ Lối xưng hô (quân tử, chàng – thiếp) và lời nói khiêm nhường, lễ phép, thể hiện thái độ trân trọng ân nhân: Thưa rằng... Xin cho tiện thiếp... Xin theo cùng thiếp...

+ Chi tiết xin được lạy tạ ơn cứu mạng và thiết tha mời Lục Vân Tiên đến nơi cha mình đang làm quan để báo đến ân nghĩa.

Câu nói thể hiện quan niệm của nhân vật Lục Vân Tiên về người anh hùng:

- Làm ơn há dễ trông người trả ơn, Nào ai tính thiệt so hơn làm gì: Cứu giúp, làm ơn cho người khác mà không màng tới sự báo đáp.

- Nhớ câu kiến nghĩa bất vi/ Làm người thế ấy cũng phi anh hùng: Coi việc nghĩa là bồn phận, trách nhiệm của người anh hùng.

Em có đồng ý với quan niệm đó không?

Chọn:            Có $\odot$                         Không $○$

Lí do: Quan niệm của Lục Vân Tiên là quan niệm của anh hùng trượng nghĩa và có giá trị trường tồn theo thời gian. Cứu người, giúp người từ xưa đến nay không chỉ là việc tốt mà còn là lẽ đương nhiên. Đó là chuẩn mực, đạo đức để nhận định người tốt trong xã hội.

Nghệ thuật xây dựng nhân vật và nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ của tác giả trong đoạn trích:

– Về nghệ thuật xây dựng nhân vật: nhân vật chủ yếu được khắc hoạ qua ngoại hình, lời nói, cử chỉ, hành động,...

– Về nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ: ngôn ngữ giản dị, mang màu sắc địa phương, đôi chỗ còn thô mộc; sử dụng từ Hán Việt và điển tích, điển cố khá nhuần nhuyễn...