Đề thi HSG Sinh học 12 THPT Phan Đăng Lưu (Nghệ An) có đáp án - Đề Tự luận

I

1

- Kết quả thí nghiệm: Cường độ quang hợp không bị giảm.

- Chất ức chế khi được hấp thụ vào rễ sẽ gặp phải đai Caspari và tế bào nội bì

- Do đai Caspari không thấm nước và đã được lignin hóa nên dòng nước cùng chất ức chế phải đi qua tế bào nội bì để vào mạch gỗ.

- Thành của tế bào nội bì có tính thấm chọn lọc nên chất ức chế sẽ bị giữ lại

→ chất ức chế không đến được tế bào quang hợp → cường độ quang hợp của cây không bị giảm.

2

a. – Độ ẩm tương đối càng thấp → áp suất trong xylem càng âm (càng giảm).

- Khi độ ẩm tương đối của khí quyển thấp → thoát hơi nước nhiều từ lá (các tế bào thịt lá) → thế nước trong lá (trong các tế bào thịt lá) trở nên thấp hơn → càng nhiều nước di chuyển từ xylem vào các tế bào thịt lá → sự chênh lệch (gradient)thế nước giảm → tạo nên áp suất âm (áp suất giảm) trong các các xylem.

b. – Áp suất âm tăng dần từ dưới lên do lực hút từ lá tạo áp suất âm và lực đẩy từ rễ triệt tiêu áp suất âm.

– Lực hút từ lá mạnh nhất ở phía trên ngọn, giảm dần xuống dưới trong khi lực đẩy từ rễ mạnh nhất ở dưới, giảm dần lên trên → Ở rễ, áp suất âm bé nhất, ở lá áp suất âm lớn nhất.

3

Hô hấp phân giải chất hữu cơ của tế bào, làm giảm chất lượng, số lượng của nông sản. Tuy nhiên, nếu ngừng hô hấp thì các tế bào chết dẫn đến nông sản bị hỏng.

II

1

- Ở người viêm gan, xơ gan sự tiết mật bị giảm sút. Trong thành phần của mật có muối mật và NaHCO₃ trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động tiêu hoá.

+ Muối mật có tác dụng nhũ tương hoá lypid tạo điều kiện cho enzyme lipase hoạt động phân giải, giúp hấp thu lypid và các chất hoà tan trong lypid như vitamin A, D, E, K.

+ Thiếu mật thì sự tiêu hoá giảm, sự hấp thu lypid và các vitamin tan trong dầu mỡ giảm sút, nên lypid bị đào thải trong phân, cơ thể thiếu các vitamin này nghiêm trọng.

+ NaHCO₃ của mật góp phần tạo môi trường kiềm để các enzyme của tuỵ và ruột hoạt động.

+ Mật còn có tác dụng làm tăng nhu động ruột (giúp tiêu hoá, hấp thu tốt), kích thích tăng tiết dịch tuỵ, ức chế hoạt động của vi khuẩn, chống sự lên men thối rữa các chất ở ruột. Vì vậy thiếu mật thì hoạt động tiêu hoá giảm sút.

                               ( chỉ cần có đủ 3 ý sẽ 0.75 điểm )

0.25

0.25

0.25

0.25

2

a. Nguyên nhân:

- Khi hiến máu, thể tích máu tuần hoàn giảm, làm lượng máu về tim ít → cung lượng tim giảm → huyết áp giảm → máu lên não tạm thời thiếu → gây hoa mắt, chóng mặt, da nhợt.

b. Cơ chế điều hòa:

- Thần kinh: thụ thể áp lực (baroreceptor) phát hiện huyết áp hạ → kích thích trung khu vận mạch ở hành não → tim đập nhanh, mạnh hơn; mạch ngoại vi co lại → huyết áp tăng.

- Thể dịch: tuyến thượng thận tiết adrenalin, noradrenalin → co mạch, tăng nhịp tim; thận tiết renin – angiotensin – aldosteron → giữ muối và nước → dần phục hồi thể tích máu.

c. Biện pháp thực tế:

·       Nghỉ ngơi, nằm hoặc ngồi yên tại chỗ một thời gian sau khi hiến máu.

·       Uống nước đường, nước hoa quả hoặc ăn nhẹ để bổ sung dịch và năng lượng.

·       Không đứng lên, vận động mạnh hay đi ra nắng ngay sau khi hiến máu.

0.5

0.25

0.25

0.5

III

1

So sánh chiều dài của phân tử mRNA do hai gene trên tổng hợp:

- Ngô thuộc nhóm sinh vật nhân thực, có gene phân mảnh; vi khuẩn E.coli thuộc nhóm sinh vật nhân sơ, có gene không phân mảnh.

- 2 phân tử mRNA sơ khai được tổng hợp từ 2 gene có chiều dài bằng nhau vì chiều dài của gene A và chiều dài của gene B bằng nhau.

- Phân tử mRNA trưởng thành do gene A tổng hợp ngắn hơn phân tử mRNA trưởng thành do gene B tổng hợp vì đã bị loại bỏ các đoạn intron.

0.5

0.25

0.25

2

- Hình vẽ (có thể vẽ hình khác đơn giản hơn, thứ tự đúng vẫn cho điểm)

* Vai trò:

- Ở virus (VCDT là RNA): tổng hợp DNA từ RNA của virus trong tế bào, nhờ đó vật chất di truyền của virus có thể chèn vào hệ gene của tế bào chủ -> giúp virus nhân lên trong tế bào chủ.

- Ở TB nhân thực:

+ Giúp phục hồi được các trình tự nucleotide tại đầu mút của các NST của sinh vật nhân thực ở các tế bào phát sinh giao tử cũng như ở một số loại tế bào cơ thể.

+ Ứng dụng trong công nghệ chuyển gene.

0.5

0.5

0.25

 0.25

IV

1

- Giải trình tự hệ gene giúp các nhà khoa học biết được trình tự chính xác của các nucleotide trong hệ gene, từ đó có thể tìm ra chức năng của các gene cũng như cách thức tố chức của hệ gene.

- Giải trình tự hệ gene người không chỉ cho biết loài người có bao nhiêu gene mà còn giúp phát hiện sự khác biệt về gene cũng như hệ gene của người này với người khác. Trong y học giải trình tự hệ gene của người bệnh có thể biết được gene gây bệnh là gene gì, từ đó tìm thuốc đặc hiệu để ức chế sản phẩm của gene gây bệnh hoặc có các biện pháp phòng tránh hiệu quả.

- Giải trình tự hệ gene người có thể ứng dụng trong pháp y, truy tìm các thủ phạm gây ra các vụ án mạng cũng như xác định nhân thân các nạn nhân dựa trên các trình tự nucleotide đặc trưng cho từng cá thể (dấu vân tay di truyền).

- Giải trình tự hệ gene người còn cho biết nguồn gốc tiến hoá của loài người, mối quan hệ họ hàng giữa các chủng tộc, mối quan hệ họ hàng giữa loài người với các loài sinh vật khác.

0.25

0.25

0.25

0.25

2

a. Khác nhau:

 * Operon Lac được điều hòa theo cơ chế âm tính và dương tính, các gene A và B được điều hòa theo cơ chế dương tính.

 * Trong Operon Lac, các gene cấu trúc được biểu hiện với cường độ như nhau, các gene A và B có thể được biểu hiện với cường độ khác nhau.

b. Sản phẩm của A nhiều hơn B vì:

 * mARN của A và B cùng nằm trên một mARN đa cistron, do đó chúng có hàm lượng như nhau, tuổi thọ như nhau.

 * Sản phẩm của A nhiều hơn của B có thể giải thích là do ái lực của ribosome với mũ 7metyl Guanin cao hơn so với trình tự IRES.

c. Hai đột biến có thể làm cho A, B không được biểu hiện:

 * Đột biến 1: Đột biến làm hỏng vị trí gắn của protein X với vùng O → không hoạt hóa vùng P2 → các gene A, B không được biểu hiện.

 * Đột biến 2: Làm hỏng vị trí gắn của protein X với Tetraxilin. Khi Tetraxilin không gắn được vào protein X, protein này không thể hoạt hóa P2, các gene A, B không được phiên mã.

0.25

0.25

0.25

0.25

0.25

0.25

V

1

 Các chức năng của NST:

+ Lưu giữ, bảo quản, truyền đạt thông tin di truyền

+ Giúp TB phân chia đều vật chất di truyền cho các TB con

+ Điều hòa hoạt động các gene thông qua các mức độ cuộn xoắn của NST

- Phân chia theo 2 cách:

+ Cách 1: Ở kì sau của nguyên phân hoặc kì sau của giảm phân 2, 2 cromtide trong mỗi NST kép tách nhau ra , các NST đơn dàn thành 2 nhóm tương đương tiến về 2 cực của TB.

+ Cách 2: Ở kì sau của giảm phân 1, mỗi NST kép trong cặp NST kép tương đồng tiến về 1 cực TB, diễn ra sự phân li 2 NST kép trong cặp NST kép tương đồng.

0.25

0.25

0.25

0.25

2

 - x = 4,        y =8,     z = 4,       t = 0.

- 8  loại giao tử (kí hiệu):

1.    ABD

2.    ABd

3.    AbD

4.    Abd

5.    aBD

6.    aBd

7.    abD

8.    abd

0.5

0.25

0.25