Giải KHTN 9 Cánh diều Bài 38: Quy luật di truyền của Mendel có đáp án

- Mô tả sự di truyền bệnh bạch tạng của gia đình trong hình 38.1: Bố mẹ đều mắc bệnh bạch tạng sinh được một người con gái cũng bị bệnh bạch tạng.

- Nếu cặp bố mẹ này tiếp tục sinh người con thứ hai, có thể xác định được tỉ lệ người con thứ hai bị bệnh bạch tạng là 100%. Giải thích: Bệnh bạch tạng do allele lặn nằm trên nhiễm sắc thể thường quy định. Quy ước: A – bình thường trội hoàn toàn so với a – bị bệnh bạch tạng. Bố mẹ đều bị bệnh bạch tạng sẽ có kiểu gene là aa. Vì aa × aa → 100% aa nên tất cả những người con được sinh ra từ cặp vợ chồng trên đều sẽ bị bệnh bạch tạng.

Tên các tính trạng được Mendel nghiên cứu trên cây đậu hà lan:

- Tính trạng vị trí mọc của hoa (hoa dọc theo thân, hoa ở ngọn)

- Tính trạng màu sắc hoa (hoa tím, hoa trắng)

- Tính trạng màu sắc quả (quả xanh, quả vàng)

- Tính trạng hình dạng quả (quả không có ngấn, quả có ngấn)

- Tính trạng hình dạng hạt (hạt trơn, hạt nhăn)

- Tính trạng màu sắc hạt (hạt vàng, hạt xanh)

- Tính trạng chiều cao cây (cây cao, cây thấp)

Ý tưởng nghiên cứu của Mendel:

- Tạo dòng thuần bằng phương pháp cho cây tự thụ phấn qua nhiều thế hệ.

- Tiến hành lai các cặp bố mẹ để theo dõi từng cặp tính trạng qua nhiều thế hệ nối tiếp nhau.

- Phân tích số liệu ghi nhận từ các phép lai để đưa ra giả thuyết.

- Dùng phép lai kiểm nghiệm để kiểm tra các giả thuyết, từ đó, rút ra các quy luật di truyền.

Mô tả phép lai một cặp tính trạng của Mendel về màu hoa của cây đậu hà lan: Khi lai bố mẹ thuần chủng hoa tím và hoa trắng, 100% F1 có hoa tím, F2 phân li theo tỉ lệ 3 hoa tím : 1 hoa trắng.

Giải thích kết quả phép lai theo quan điểm của Mendel:

- Tính trạng màu hoa do 1 cặp nhân tố di truyền (A và a) quy định.

- Mỗi cây thuần chủng thuộc thế hệ P có 2 nhân tố di truyền y hệt nhau là AA (hoa tím) hoặc aa (hoa trắng). Khi các cây P tạo giao tử, cây hoa tím AA chỉ cho một loại giao tử A, cây hoa trắng aa chỉ cho một loại giao tử a.

- Sự kết hợp các giao tử A và a của P tạo nên cơ thể lai F1 chứa tổ hợp nhân tố di truyền Aa, nhưng nhân tố di truyền quy định hoa trắng không được biểu hiện, do đó F1 có kiểu hình hoa tím.

- Khi các cây F1 tạo giao tử, cặp nhân tố di truyền Aa không hòa trộn vào nhau mà sẽ phân li đi về các giao tử tạo ra một nửa số giao tử mang A và một nửa số giao tử mang a (1A : 1a). Sự tổ hợp của các loại giao tử này trong thụ tinh đã tạo ra tỉ lệ kiểu hình ở F₂ là 3 hoa tím : 1 hoa trắng.