Giải SBT Sinh học 12 Chân trời sáng tạo Bài 7: Di truyển học Mendel và mở rộng học thuyết Mendel có đáp án

Mendel phát hiện ra các quy luật di truyền khi nghiên cứu đối tượng nào sau đây?

A. Ruồi giấm.  

B. Chuột bạch.

C. Khoai tây.

D. Đậu hà lan.

Khi nghiên cứu sự di truyền một tính trạng ở đậu hà lan, Mendel đã đề xuất quy luật di truyền

A. đồng tính.

C. phân li độc lập.

B. phân li.

D. phân li đồng thời.

Thể đồng hợp về gene đang xét là thể mang

A. hai allele giống nhau của cùng một gene.

B. hai hoặc nhiều allele giống nhau của cùng một gene.

C. nhiều allele giống nhau của cùng một gene.

D. hai hoặc nhiều allele khác nhau của cùng một gene.

Theo lí thuyết, phép lai nào sau đây cho đời con có ba kiểu gene?

A. AA × aa.

B. Aa × AA.

C. Aa × aa.

D. Aa × Aa.

Ở người, kiểu gene I^AI^A, I^AI^O quy định nhóm máu A; kiểu gene I^BI^B, I^BI^O quy định nhóm máu B; kiểu gene I^AI^B quy định nhóm máu AB; kiểu gene I^OI^O quy định nhóm máu O. Có hai bạn học sinh đang đưa ra giả thiết nếu có trường hợp nhầm lẫn hai đứa trẻ sơ sinh của hai gia đình với nhau. Trường hợp nào sau đây không cần biết nhóm máu của người cha mà vẫn có thể xác định được đứa trẻ nào là con của người mẹ nào?

A. Hai người mẹ có nhóm máu A và nhóm máu B, hai đứa trẻ có nhóm máu B và nhóm máu A.

B. Hai người mẹ có nhóm máu A và nhóm máu O, hai đứa trẻ có nhóm máu O và nhóm máu A.

C. Hai người mẹ có nhóm máu AB và nhóm máu A, hai đứa trẻ có nhóm máu O và nhóm máu AB.

D. Hai người mẹ có nhóm máu B và nhóm máu O, hai đứa trẻ có nhóm máu B và nhóm máu O.

Kiểu gene không xuất hiện từ phép lai AABbDd × AabbDd là

A. AaBbDd.

B. AabbDD.

C. aaBbDd.

D. AaBbdd.

Cho biết mỗi gene quy định một tính trạng, các allele trội là trội hoàn toàn. Theo lí thuyết, các phép lai nào sau đây cho đời con có tỉ lệ phân li kiểu gene giống tỉ lệ phân li kiểu hình?

A. AAbb × aaBB và AaBb × AaBb.  

B. AaBb × aabb và Aabb × aaBb.

C. AABB × aabb và AABb × Aabb.  

D. AaBb × aabb và AaBB × AaBB.

Theo quan niệm của Mendel, mỗi tính trạng của cơ thể do

A. hai cặp nhân tố di truyền quy định.

B. hai nhân tố di truyền khác loại quy định.

C. một nhân tố di truyền quy định.

D. một cặp nhân tố di truyền quy định.

Ở người, kiểu gene I^AI^A, I^AI^O quy định nhóm máu A; kiểu gene I^BI^B, I^BI^O quy định nhóm máu B; kiểu gene I^AI^B quy định nhóm máu AB; kiểu gene I^OI^O quy định nhóm máu O; hai tính trạng khác do hai cặp gene không allele (A, a và B, b) quy định tuân theo quy luật trội lặn hoàn toàn. Con của cặp bố mẹ nào dưới đây sẽ không có nhóm máu O và kiểu hình lặn về hai tính trạng được xét?

A. AabbI^AI^O × AabbI^AI^O.    

B. AaBbI^AI^B × aabbI^AI^O.

C. aaBbI^AI^O × AaBbI^AI^O.    

D. AaBbI^OI^O × AaBbI^OI^O.

Ở đậu hà lan, allele A quy định thân cao trội hoàn toàn so với allele a quy định thân thấp; allele B quy định hoa tím trội hoàn toàn so với allele b quy định hoa trắng; biết các gene phân li độc lập. Cho hai cây đậu (P) giao phấn với nhau thu được F₁ gồm: 3/8 cây thân cao, hoa tím; 3/8 cây thân thấp, hoa tím; 1/8 cây thân cao, hoa trắng và 1/8 cây thân thấp, hoa trắng. Biết rằng không xảy ra đột biến, theo lí thuyết, tỉ lệ phân li kiểu gene ở F₁ là

A. 3 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1.

B. 3 : 3 : 1 : 1.

C. 2 : 2 : 1 : 1 : 1 : 1.

D. 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1 : 1.

Ở một loài thực vật, cho giao phấn giữa cây thuần chủng hồng với cây hoa trắng (P), thu được F₁ gồm toàn cây hoa hồng. Tiếp tục cho cây hoa hồng F₁ giao phấn trở lại với cây hoa trắng (P), thu được đời con có kiểu hình phân li theo tỉ lệ: 3 cây hoa trắng : 1 cây hoa hồng. Cho biết không có đột biến xảy ra, sự hình thành màu sắc hoa không phụ thuộc vào điều kiện môi trường. Có thể kết luận màu sắc hoa của loài trên do

A. 1 gene có 2 allele quy định, allele trội là trội không hoàn toàn.

B. 2 gene không allele tương tác với nhau theo cách mỗi sản phẩm góp một phần nhỏ để tạo ra sản phẩm cuối cùng.

C. 1 gene có 2 allele quy định, allele trội là trội hoàn toàn.

D. 2 gene không allele tương tác với nhau theo cách các sản phẩm của gene tham gia vào một chuỗi phản ứng nối tiếp nhau để tạo ra sản phẩm cuối cùng.

Chiều cao cây do 5 cặp gene thuộc 5 cặp nhiễm sắc thể khác nhau quy định. Mỗi allele trội làm cây cao thêm 5 cm. Cây cao nhất có chiều cao 220 cm. Về mặt lí thuyết, phép lai AaBBDdeeFf × AaBbddEeFf cho đời con có chiều cao 190 cm chiếm tỉ lệ là

Chiều cao cây do 5 cặp gene thuộc 5 cặp nhiễm sắc thể khác nhau quy định. Mỗi allele trội làm cây cao thêm 5 cm. Cây cao nhất có chiều cao 220 cm. Về mặt lí thuyết, phép lai AaBBDdeeFf × AaBbddEeFf cho đời con có chiều cao 200 cm chiếm tỉ lệ là

A. 24/128.

B. 30/128.

C. 18/128.

D. 21/128.

Ở một loài động vật, tính trạng màu mắt do một gene có 4 allele nằm trên nhiễm sắc thể thường quy định. Thực hiện hai phép lai thu được kết quả sau:

- Phép lai 1: Cá thể đực mắt đen lai với cá thể cái mắt nâu (P), thu được F₁ có kiểu hình phân li theo tỉ lệ: 1 cá thể mắt đen : 2 cá thể mắt nâu : 1 cá thể mắt nâu đỏ.

Ở một loài thực vật lưỡng bội, xét 2 cặp gene thuộc 2 cặp nhiễm sắc thể khác nhau, trong đó allele A quy định thân cao trội hoàn toàn so với allele a quy định thân thấp; allele B quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với allele b quy định hoa trắng. Biết không xảy ra đột biến. Theo lí thuyết, các phát biểu sau đây là đúng hay sai?

a) Cho cây thân cao, hoa đỏ dị hợp lai phân tích thì đời con có số cây thân thấp, hoa trắng chiếm 50 %.

b) Cho các cây thân cao, hoa trắng giao phấn ngẫu nhiên, nếu đời F₁ có 3 loại kiểu gene thì chứng tỏ F₁ có 2 loại kiểu hình.

c) Cho các cây thân cao, hoa đỏ (P) giao phấn. Nếu F₁ có thân thấp, hoa trắng thì chứng tỏ F₁ có 9 loại kiểu gene.

d) Các cây thân thấp, hoa đỏ giao phấn ngẫu nhiên thì đời con có tối đa 3 kiểu gene.

Cho biết mỗi gene quy định một tính trạng, gene trội là trội hoàn toàn và không có đột biến xảy ra. Cho phép lai P: AaBbCcDd × AaBbCcDd thu được F₁. Theo lí thuyết, các phát biểu về kết quả của F₁ sau đây là đúng hay sai?

a) Kiểu hình mang 2 tính trạng trội và 2 tính trạng lặn ở đời con chiếm tỉ lệ 9/256.

b) Có thể có tối đa 8 dòng thuần được tạo ra từ phép lai trên.

c) Tỉ lệ có kiểu gene giống bố mẹ là 1/16.

d) Tỉ lệ con có kiểu hình khác bố mẹ là 3/4.

e) Có 256 kiểu tổ hợp giao tử được hình thành từ phép lai trên.

Ở một loài thực vật, tính trạng màu hoa được quy định bởi một gene có 3 allele, allele trội là trội hoàn toàn. Allele A^p quy định hoa hồng, allele A^y quy định hoa vàng, allele A^w quy định hoa trắng. Cho phép lai P: cây hoa vàng × cây hoa hồng, đời F₁ có tỉ lệ 2 cây hoa vàng : 1 cây hoa hồng : 1 cây hoa trắng. Theo lí thuyết, các phát biểu sau đây là đúng hay sai?

a) Thứ tự trội lặn các allele là: allele A^y quy định hoa vàng trội hoàn toàn so với allele A^p quy định hoa hồng và allele A^w quy định hoa trắng; allele A^p quy định hoa hồng trội hoàn toàn so với allele A^w quy định hoa trắng.

b) Lấy hạt phấn cây hoa vàng thụ phấn cho cây hoa trắng, đời con có thể có tỉ lệ 50 % cây hoa vàng : 50 % cây hoa hồng.

c) Có 6 sơ đồ lai thỏa mãn điều kiện lấy hạt phấn cây hoa hồng thụ phấn cho cây khác, đời con xuất hiện hoa vàng.

d) Có 5 sơ đồ lai thoả mãn điều kiện lấy hạt phấn cây hoa vàng thụ phấn cho cây có kiểu hình khác, đời con xuất hiện hoa hồng.

Ở một loài động vật, tính trạng màu mắt do một gene có 4 allele nằm trên nhiễm sắc thể thường quy định. Thực hiện phép lai, thu được kết quả sau:

- Phép lai 1: Cá thể cái mắt đỏ lai với cá thể đực mắt nâu (P) thu được F₁ có kiểu hình phân li theo tỉ lệ: 1 cá thể mắt đỏ : 2 cá thể mắt nâu : 1 cá thể mắt vàng.

- Phép lai 2: Cá thể đực mắt vàng lai với cá thể cái mắt vàng (P) thu được F₁ có kiểu hình phân li theo tỉ lệ: 3 cá thể mắt vàng : 1 cá thể mắt trắng.

Cho biết không xảy ra đột biến. Theo lí thuyết, các phát biểu sau đây là đúng hay sai?

a) Ở loài này, kiểu hình mắt đỏ được quy định bởi nhiều loại kiểu gene nhất.

b) Ở loài này, cho cá thể đực mắt nâu giao phối với các cá thể cái có kiểu hình khác, có tối đa 6 phép lai đều thu được đời con gồm toàn cá thể mắt nâu.

c) F₁ của phép lai 1 có kiểu gene phân li theo tỉ lệ 1 : 2 : 1.

d) Cho cá thể đực mắt đỏ ở P của phép lai 1 giao phối với cá thể cái mắt vàng ở P của phép lai 2 có thể thu được đời con có kiểu hình phân li theo tỉ lệ 1 : 2 : 1.

Ở một loài thực vật, chiều cao cây do các gene trội không allele tương tác cộng gộp với nhau quy định. Cho lai cây cao nhất với cây thấp nhất thu được các cây F₁. Cho các cây F₁ tự thụ phấn, F₂ có 9 kiểu hình. Trong các kiểu hình ở F₂, kiểu hình thấp nhất cao 70 cm, kiểu hình cao 90 cm chiếm tỉ lệ nhiều nhất. Mỗi nhận định về F₂ sau đây là đúng hay sai?

a) Cây cao nhất có chiều cao 100 cm.

b) Cây mang 2 allele trội có chiều cao 80 cm.

c) Cây có chiều cao 90 cm chiếm tỉ lệ 27,34 %.

d) F₂ có 72 kiểu gene.

Ở chuột nhảy Mông Cổ (Gerbils Mongolian), màu sắc lông do 2 cặp gene không allele thuộc 2 nhiễm sắc thể khác nhau quy định. Các allele B và b tương ứng quy định sự tổng hợp các sắc tố đen và nâu. Chỉ khi có allele trội C thì các sắc tố đen và nâu được chuyển đến và lưu lại ở lông. Cho phép lai giữa chuột có kiểu gene BbCc với chuột bbCc. Các nhận định sau đây là đúng hay sai?

a) Màu lông tương ứng của các chuột bố mẹ nêu trên là đen và nâu.

b) Theo lí thuyết, tỉ lệ phân li kiểu hình đen : nâu ở đời con là 1 : 1.

c) Theo lí thuyết, 3/4 số chuột ở đời con có lông đen.

d) Theo lí thuyết, 1/4 số chuột ở đời con có lông nâu.

e) Theo lí thuyết, 1/4 số chuột ở đời con có lông trắng.

g) Các allele C và B/b là ví dụ về đồng trội.

Ở một loài động vật, xét gene quy định màu mắt nằm trên nhiễm sắc thể thường có 4 allele. Tiến hành 3 phép lai:

- Phép lai 1: mắt đỏ × mắt đỏ → F₁: 75% mắt đỏ : 25% mắt nâu.

- Phép lai 2: mắt vàng × mắt trắng → F₁: 100% mắt vàng.

- Phép lai 3: mắt nâu × mắt vàng → F₁: 25% mắt trắng : 50% mắt nâu : 25% mắt vàng.

Hãy trả lời các câu hỏi sau:

a) Trong số các gene quy định màu mắt nêu trên, gene quy định mắt màu nào là trội nhất?

b) Trong số các gene quy định màu mắt nêu trên, gene quy định mắt màu nào là lặn nhất?

c) Gene quy định màu mắt nâu là trội so với màu mắt vàng hay ngược lại?

d) Xác định kiểu gene của bố mẹ trong phép lai 1.

e) Xác định kiểu gene của bố mẹ trong phép lai 2.

g) Xác định kiểu gene của bố mẹ trong phép lai 3.

Xét tính trạng màu lông ở chuột, cặp gene nằm trên hai cặp nhiễm sắc thể thường khác nhau quy định. Trong đó, allele B quy định lông xám, b quy định lông đen; khi có mặt allele a thì sắc tố lông được tích luỹ; khi có mặt của allele A thì sắc tố lông không được tích luỹ nên chuột có màu lông trắng. Hãy xác định:

a) Nếu chuột có kiểu gene A-B- thì kiểu hình biểu hiện như thế nào?

b) Nếu chuột có kiểu gene A-bb thì kiểu hình biểu hiện như thế nào?

c) Nếu chuột có kiểu gene aaB- thì kiểu hình biểu hiện như thế nào?

d) Nếu chuột có kiểu gene aabb thì kiểu hình biểu hiện như thế nào?

e) Giả thiết nếu tổng tỉ lệ kiểu hình được tính ở các thế hệ con sinh ra từ một cặp bố mẹ chuột ban đầu là 6 lông trắng : 1 lông đen : 1 lông xám.

Theo lí thuyết, bố mẹ có kiểu gene như thế nào?

Nếu các allele của cùng một gene không có quan hệ trội lặn hoàn toàn thì quy luật phân li của Mendel có đúng hay không? Tại sao?

Sự di truyền một tính trạng được xác định bởi hai cặp gene thuộc hai cặp nhiễm sắc thể khác nhau thì quy luật phân li độc lập của Mendel có đúng hay không? Tại sao? Có thể dùng những phép lai nào để xác định 2 gene nào đó là phân li độc lập hay không?

Một nhóm học sinh tiến hành thí nghiệm trên cây vừng. Sau khi thống nhất, nhóm học sinh quyết định nghiên cứu tính trạng số vỏ hạt (một vỏ là trội so với trạng thái ba vỏ) và đặc điểm lá (lá bình thường là trội so với lá xoăn) của vừng.

a) Hãy trình bày thiết kế thí nghiệm để xác định một cây vừng có kiểu hình một vỏ, lá bình thường là dị hợp hay đồng hợp.

b) Làm thế nào để xác định gene quy định tính trạng số vỏ hạt và đặc điểm lá di truyền đồng thời hay phân li độc lập?

c) Hãy xây dựng một quy trình hoàn chỉnh để xác định quy luật di truyền chi phối hai tính trạng nêu trên.

Gene quy định nhóm máu ABO của người có 3 allele I^A, I^B, I^O. Sự biểu hiện nhóm máu ABO được thể hiện ở sơ đồ sau:

a) Giải thích sự hình thành nhóm máu ABO ở người.

b) Xác định kiểu tương tác giữa các gene allele để hình thành nên nhóm máu AB ở người.